II SA/Gd 186/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Protokolant Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przedstawienia określonych ekspertyz 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. J. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 21 października 2002 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na art. 62 ust. 3, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 1b i ust. 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał I. J. i M. J. - właścicielom budynku mieszkalnego położonego w G. przy ulicy D. [...], w związku ze złym stanem technicznym budynku przedłożyć w terminie do 30 października 2002 r. orzeczenie techniczne zawierające ocenę techniczną stanu budynku oraz ekspertyzę mykologiczną. W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 10 października 2002 r. stwierdzono, iż stan budynku jest zły i dalsze jego użytkowanie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia. Stwierdzono, że lokal mieszkalny na parterze, to jest duży pokój, kuchnia i przedpokój oraz część piwnic uległy rozległemu zalaniu na skutek awarii sieci wodociągowej, zlokalizowanej w łazience lokalu mieszkalnego na I piętrze budynku. Uszkodzeniu, zawilgoceniu i zagrzybieniu uległy, m.in. tynki ścian i sufitów, wykładziny dywanowe, drewniana ścianka działowa, stolarka drzwi i okien oraz deskowanie podłogi uległy wypaczeniu, zaś wewnętrzna warstwa akustyczna stropu pod parterem uległa częściowemu wypłukaniu przez podsufitkę w miejscu opadłych płatów tynku. Wskazano, że zalanie nastąpiło w nocy z 25 na 26 sierpnia 2002 r., a jego przyczyną była awaria sieci wodociągowej w łazience mieszkania, to jest pęknięcie ½ calowego żeliwnego kolana na własnoręcznie ( bez uprawnień monterskich ) wykonanym podłączeniu wody zimnej do pralki. Organ pierwszej instancji podniósł, iż z uwagi na zły stan techniczny budynku konieczne jest wykonanie przez jego właścicieli orzeczenia technicznego i ekspertyzy mykologicznej. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik I. J. wskazał, iż budynek nadaje się do użytkowania i zamieszkania z wyjątkiem jednego pomieszczenia – dużego pokoju na parterze budynku. Zawilgocenie zaś niektórych pomieszczeń na parterze budynku jest spowodowane nie osuszaniem ich przez właściciela tej części domu – M. J. Nadto wniósł o przedłużenie wyznaczonego na dzień 30 października 2002 r. terminu do wykonania nałożonych obowiązków, gdyż decyzję organu strona otrzymała w dniu 28 października 2002 r., a zatem w ciągu 2 dni nie jest możliwe wykonie tych obowiązków. Postanowieniem z dnia 31 października 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej we własnej decyzji z dnia 21 października 2002 r. w ten sposób, że termin przedłożenia wymaganej dokumentacji określił do dnia 30 grudnia 2002 r., w miejsce daty 30 października 2002 r. Rozpoznając odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 7 stycznia 2003 r. nr [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 105 k.p.a. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i postępowanie w sprawie umorzył. W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do treści art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane właściwy organ może, w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, albo bezpieczeństwa mienia – żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Z ustalonego stanu faktycznego w sprawie wynika, że takowe zagrożenie nie występuje, a zatem w ocenie organu odwoławczego brak było podstaw do wydania zaskarżonej decyzji. Następnie organ wskazał, że w myśl art. 61 powołanej ustawy właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać obiekt budowlany w należytym stanie technicznym. Zatem likwidacja nieodpowiedniego stanu technicznego budynku należy do obowiązków jego właścicieli. W skardze M. J. zarzucił organowi drugiej instancji naruszenie art. 62 ust. 3, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 i art. 83 ustawy Prawo budowlane oraz przekroczenie uprawnień w zakresie oceny stanu zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Skarżący wskazał, że organ wbrew ustaleniom komisji przyjął, iż nie występuje zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia oraz bezprawnie zmienił ocenę i ustalenia poczynione przez komisję w trakcie oględzin budynku. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przywołane w zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Każda decyzja administracyjna musi odpowiadać warunkom określonym w § 1 i 3 art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tymi przepisami, jednym z elementów decyzji jest jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Powinno ono zawierać wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi organ kierował się przy podejmowaniu decyzji. W szczególności winno ono zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wymogu tego nie spełnia. Organ wskazał jedynie, że nie stwierdzono, by uszkodzenia stwarzały zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi bądź mienia, po czym zacytował treść dwóch przepisów prawnych. Takie skonstruowanie uzasadnienia decyzji nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. Nadto organ drugiej instancji zobowiązany do poczynienia własnych ustaleń nie uzasadnił faktycznie decyzji. Ocena zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia powinno znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Brak podania w uzasadnieniu decyzji motywów rozstrzygnięcia z jednej strony uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony może być powodem zaskarżenia do Sądu decyzji nie zawierających prawidłowego uzasadnienia wobec niemożności poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. W obecnym stanie faktycznym, wobec braku należytego uzasadnienia, Sąd nie jest w stanie ocenić legalności zaskarżonej decyzji, a w szczególności, czy orzeczenie zostało wydane po rozważeniu całokształtu zebranego w sprawie materiału i po dokonaniu jego właściwej oceny. Nadto wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem organ odwoławczy uprawniony jest do wydawania decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję i umorzenia postępowania pierwszej instancji. Przewidziany w tym przepisie wyjątek od zasady związania organu odwoławczego obowiązkiem rozstrzygnięcia sprawy co do istoty należy interpretować ściśle. Jedyną podstawą do umarzania postępowania pierwszej instancji w omawianej sytuacji jest stwierdzenie jego bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 105 kpa. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego, czy też tylko w drodze postępowania administracyjnego prowadzonego przed rozstrzygającym w sprawie organem I instancji (B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz. W-wa 2005 r. str.605). Jako przykłady uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji podaje się np. sytuację, gdy sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną, skierowanie jej do strony nie będącej stroną w sprawie, naruszenie przepisów o właściwości. W przedmiotowej sprawie nie wykazano istnienia podstaw do wydania przez organ drugiej instancji rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji, które zamknęło składającej odwołanie drogę do merytorycznego zbadania sprawy. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę przepisy art. 61 i art. 62 ustawy Prawo budowlane nie mogą stanowić o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie. Ponadto ewentualne stwierdzenie organu odwoławczego, iż w okolicznościach konkretnej sprawy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji było nietrafne upoważniać mogło co najwyżej do wydania stosownej decyzji reformatoryjnej, nigdy natomiast wskazanej w art. 138 § 1 pkt 2 in fine. (por. wyrok NSA z 6.08.1999 r. w sprawie sygn. IV SA 1167/97, System Informacji Prawnej LEX nr 47913). Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ będzie miał na uwadze powyższe wskazania.