II SA/Gd 186/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Skrzycka - Pilch (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy Referent Alicja Landowska po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 28 stycznia 2009 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.) oraz art. 3 pkt 2, 23 i 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 19 października 2008 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania G. G. zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego i z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci: W. i W. G. W uzasadnieniu powyższej decyzji Kolegium wskazało na treść przepisów dotyczących ustalania dochodu rodziny uprawniającego do uzyskania prawa do świadczeń rodzinnych. Wskazało, że gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się stosownym orzeczeniem o niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583 zł. Kolegium stwierdziło, że dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę w 2007 r. wyniósł 799,30 zł. W ocenie Kolegium otrzymana przez skarżącą zapomoga, z powodu zdarzenia losowego – pożaru mieszkania, nie mogła zostać uznana za dochód utracony, albowiem jest jednym ze świadczeń przysługujących skarżącej w ramach stosunku pracy i nie ma samodzielnego charakteru. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję G. G. wniosła o jej uchylenie twierdząc, że organy obu instancji w sposób jednostronny i ocenny uznały zapomogę losową za składnik wynagrodzenia za pracę, pomimo że nawet z samej nazwy tego świadczenia wynika, że ma ona charakter odrębny i niezależny. Zdaniem skarżącej zapomogę losową należy uznać za substytut odszkodowania. W ocenie skarżącej zaskarżona decyzja narusza zasady wyrażone w art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a., albowiem nie zawiera wyjaśnienia, dlaczego organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji odnośnie charakteru prawnego zapomogi losowej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie była bezzasadna, albowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie była ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 19 października 2008 r., którą odmówiono skarżącej przyznania świadczeń rodzinnych w formie zasiłku rodzinnego oraz objętych wnioskiem dodatków do zasiłku rodzinnego, z uwagi na przekroczenie przez rodzinę skarżącej kryterium dochodowego przewidzianego przepisami ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 tej ustawy (rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504 zł, zaś w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583 zł. Z art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany (w chwili wydawania zaskarżonej decyzji była to kwota 48 zł), zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Wskazać ponadto należy, że zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na wniosek osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, na podstawie dochodu rodziny pomniejszonego o utracony dochód. Określone pojęcia użyte w ustawie o świadczeniach rodzinnych, zdaniem ustawodawcy, wymagały zdefiniowania, w związku z czym w art. 3 tejże ustawy zawarto ich definicje legalne. Wśród zdefiniowanych pojęć znalazły się m.in. pojęcia: dochodu, dochodu rodziny, dziecka oraz utraty dochodu, a więc pojęcia niezbędne dla ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit. a), a także inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 3 pkt 1 lit. c). Z kolei przez dochód rodziny, zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członków rodziny, uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Utratą dochodu natomiast, w myśl art. 3 pkt 23 ustaw o świadczeniach rodzinnych jest utrata dochodu spowodowana: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium w wysokości zasiłku dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej a podstawie umowy o dzieło, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, e) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 3 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych ilekroć w ustawie jest mowa o dziecku - oznacza to dziecko własne, małżonka, przysposobione oraz dziecko, w sprawie którego toczy się postępowanie o przysposobienie lub dziecko znajdujące się pod opieką prawną. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy prawidłowo, zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, ustalił wysokość dochodu rodziny osiągniętego w rodzinie skarżącej G. G. uznając, że na dochody członków rodziny uzyskane w 2007 roku powinien składać się dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości 28.774,89 zł. Wysokość uzyskanych dochodów została ustalona na podstawie dokumentów przedstawionych przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego, to jest: zaświadczenia Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego z dnia 29 sierpnia 2008 r., zaświadczenia Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia 14 lipca 2008 r. oraz informacji od pracodawcy skarżącej – Szkoły Podstawowej Nr [...] w G. z dnia 17 września 2008 r. Kwota uzyskanych dochodów podzielona przez ilość miesięcy w roku, a następnie ilość członków rodziny skarżącej (trzy osoby) dało kwotę 799,30 zł, która to kwota stanowiła dochód miesięczny rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę. Mając na uwadze, że członkiem rodziny skarżącej jest niepełnosprawne dziecko, należało uznać, że w ten sposób wyliczony dochód przekracza kryterium dochodowe określone ustawowo na poziomie 583 zł o kwotę 216,30 zł. Wynika z tego, że skarżącej nie przysługiwało prawo do zasiłku rodzinnego, a tym samym, zgodnie z art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie przysługiwało jej prawo do przyznania dodatków do zasiłku rodzinnego objętych wnioskiem. Prawo do dodatków do zasiłku rodzinnego jest bowiem uzależnione od uzyskania prawa do zasiłku rodzinnego. Podnieść przy tym należy, że - wbrew twierdzeniom skarżącej zawartym w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, jak również w skardze, odliczeniu od dochodu, będącego podstawą do wyliczenia dochodu rodziny skarżącej, nie mogła podlegać kwota zapomogi z tytułu zdarzenia losowego, w wysokości 8730 zł, przyznanej skarżącej w 2007 roku przez pracodawcę, to jest Szkołę Podstawową Nr [...] im. K. w G. Przepis art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych zawiera zamknięty katalog dochodów, których utrata stanowi utratę dochodu w rozumieniu art. 5 ust. 4 tejże ustawy, uzasadniającą dokonanie stosownych odliczeń. Wśród tychże dochodów nie został wymieniony dochód z tytułu zapomogi losowej uzyskiwanej od pracodawcy. Niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej i kwalifikowanie do dochodu utraconego tych źródeł dochodu, których nie wymienia powołany przepis (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2006 roku, sygn. akt I SA/Wa 1374/06, Baza Orzeczeń LEX nr 303225). Okoliczności faktyczne stanowiące podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji zostały ustalone w sposób wyczerpujący i rzetelny. Organ odwoławczy wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w oparciu o jakie dowody, poczynił ustalenia faktyczne w sprawie. Ocena materiału dowodowego została dokonana przez organ odwoławczy prawidłowo i zgodnie z wyrażoną w art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów. Sąd nie stwierdził zatem, aby w zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 8, czy też art. 11 k.p.a., na co wskazywała skarżąca. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uznając skargę za bezzasadną, orzekł jak w sentencji wyroku. Zarządzenie: 1. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o sposobie wniesienia skargi kasacyjnej doręczyć skarżącej. 2. Akta przedłożyć wraz z wpływem lub za 44 dni