II SA/Gd 1867/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-01-15
Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Sędzia NSA Andrzej Przybielski, Sędzia WSA Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która uzyskała uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", może zostać pozbawiona tych uprawnień, jeśli brała udział w walkach z ugrupowaniami działającymi na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej?Ratio decidendi
Skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Osoba, która uzyskała uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu walki o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, może zostać pozbawiona tych uprawnień, jeśli brała udział w walkach z ugrupowaniami działającymi na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Organ administracji jest związany normą prawną pozbawiającą uprawnień w takim przypadku.Stan faktyczny
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 7 sierpnia 2000 r. pozbawił M. A. uprawnień kombatanckich, które uzyskał z tytułu udziału w walkach z reakcyjnym podziemiem o utrwalanie władzy ludowej jako żołnierz 13 Pułku KBW. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując, że 13 Pułk KBW nie brał udziału w walkach z oddziałami UPA i grupami Wehrwolfu. M. A. w skardze zarzucił stosowanie odpowiedzialności zbiorowej i wskazał, że pełnił służbę z poboru, zabezpieczając ład i porządek w kraju.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Sędziowie: NSA Andrzej Przybielski (spr.), WSA Janina Guść, Protokolant Barbara Kroczak, po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. A. na decyzję Kierownika Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 15 maja 2001 r. nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich. oddala skargę.
Decyzją z dnia 7 sierpnia 2000r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) pozbawił M. A. uprawnień kombatanckich.
Organ administracji ustalił, że M. A. otrzymał uprawnienia kombatanckie z tego tytułu, iż w okresach od 9 listopada 1949r. do 30 stycznia 1950r. i od 14 lutego 1950r. do 20 marca 1950r. oraz od 3 kwietnia 1950r. do 10 maja 1950r. brał udział w walkach z reakcyjnym podziemiem o utrwalanie władzy ludowej, jako żołnierz 13 Pułku KBW .
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. A. wywodził, że czuje się pokrzywdzony powyższą decyzją, gdyż w szeregach KBW pełnił służbę z poboru. Był Polakiem i dobrym obywatelem.
Nie uwzględniając tego wniosku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu 15 maja 2001r. utrzymał w mocy zaskarżona decyzję, podzielając faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia.
Nadto organ wskazał, że na podstawie akt ZBOWiD oraz wykazu CAW ustalono, iż 13 Pułk KBW, w którym służył skarżący brał udział w zwalczaniu ugrupowań zbrojnego podziemia. Ponadto Pułk ten nie brał udziału w walkach z oddziałami UPA i grupami Wehrwolfu.
W skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego M. A. wywodził, że uprawnienia kombatanckie otrzymał z tytułu służby w szeregach Wojska Polskiego w okresie 1949 – 1950, którą odbywał z poboru. Wskazał, że podczas tej służby nie brał udziału w represjonowaniu osób walczących o niepodległość, a jego obowiązkiem było jedynie zabezpieczanie ładu i porządku w kraju. Zarzucił stosowanie wobec niego odpowiedzialności zbiorowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z powołaniem się na podstawy faktyczne i prawne, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. wyżej ustawy o kombatantach ... stanowi, że pozbawia się uprawnień kombatanckich te osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 -1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Uprawnienie te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936 – 1939 lub, które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. – 30 czerwca 1947r.
W sprawie niniejszej jest bezsporne, że skarżący uzyskał takie uprawnienia wyłącznie z tytułu walki o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Pozbawienie go tych uprawnień ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że organ administracji jest związany przytoczoną wyżej normą prawa.
Wyjaśnić należy skarżącemu, iż uprawnienia kombatanckie, na mocy dotychczasowych przepisów, nie przysługiwały wyłącznie z tytułu pełnienia służby z poboru w Wojsku Polskim po dniu 30 czerwca 1947 roku, gdyż podstawą ich przyznania było wykazanie udziału w walkach o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej.
Ponadto skarżący nie powołuje się na to, aby przysługiwały mu uprawnienia kombatanckie z jakiegokolwiek innego tytułu określonego w ustawie.
Został on prawidłowo zawiadomiony o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego w trybie i na zasadach określonych w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. (Dz.U. Nr 116 poz. 745), umożliwiono mu złożenie dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów zapewniając czynny udział w każdej fazie postępowania administracyjnego.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi wskazać należy skarżącemu, iż z dowodów zebranych w sprawie dotyczącej przyznania mu uprawnień kombatanckich w 1986r. wynika, iż brał on udział w walkach z ugrupowaniami działającymi na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący w deklaracji członkowskiej jednoznacznie wskazał, że jednostka, w której służył brała udział w walkach " z bandami Żelaznego" (k 9 akt) oraz innymi organizacjami niepodległościowymi, wskazanymi na karcie 5 tych akt.
W świetle przedstawionych wyżej ustaleń faktycznych oraz przytoczonych przepisów prawa materialnego skargę należało uznać za bezzasadną, co prowadzić musiało do jej oddalenia na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło