II SA/Gd 187/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia NSA Jan Jędkowiak Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w 11 stycznia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 9 listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie przekazania obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej na nowego nabywcę gruntu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia 3 października 2005 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w na rzecz skarżącego W. P. 215 zł (dwieście piętnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta decyzją z dnia 3 października 2005 roku nr [...], wydaną na podstawie art. 7 ust. 6a ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz.U. Nr 73, poz. 764 z późn. zm.) w związku z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273) i art. 104 Kpa - przekazał obowiązki związane z prowadzeniem uprawy leśnej o powierzchni 2,8115 ha na działkach nr [...], [...], [...], [...] w obrębie, gm., przyznane wcześniej A. P. decyzją nr [...] z dnia 25 czerwca 2004 r. - na nowego nabywcę gruntu W. P. W uzasadnieniu organ podał, że na podstawie aktu notarialnego – Repertorium "A" numer [...] W. P. nabył w dniu 13 maja 2004 roku od A. P. grunty położone w obrębie, gm.– wraz z uprawą leśną o powierzchni 2,8115 ha prowadzoną na działkach nr [...], [...],[...] i [...]. W. P. jako nabywca uprawy leśnej złożył w dniu 13 maja 2004 roku w Starostwie Powiatowym w wniosek o przeniesienie na jego rzecz praw i obowiązków związanych z prowadzeniem powołanej uprawy leśnej. Uprawnienia i obowiązki te zostały ustalone decyzją ostateczną organu z dnia 10 czerwca 2003 roku na rzecz sprzedawcy, który początkowo uzyskał prawo do comiesięcznego ekwiwalentu z tytułu prowadzenia uprawy, lecz następnie wobec ujawnienia faktu pobierania przez niego renty z KRUS – po przeprowadzeniu stosownego postępowania administracyjnego - został tego ekwiwalentu pozbawiony decyzją z dnia 25 czerwca 2004 roku. Wymienioną decyzją uchylono decyzję z dnia 10 czerwca 2003 roku i orzeczono o utracie przez sprzedawcę prawa do ekwiwalentu, jednocześnie stwierdzając że prowadzi on opisaną wyżej uprawę leśną. Starosta przekazał nabywcy obowiązki związane z wymienioną uprawą, jednak bez prawa do ekwiwalentu z tytułu jej prowadzenia. Odmawiając prawa do ekwiwalentu stwierdził, że prawo takie nie przysługiwało sprzedającemu, zatem zgodnie z art. 7 ust. 6a ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia – nie może ono być ustanowione na rzecz jego następy prawnego. Od decyzji organu pierwszej instancji W. P. wniósł odwołanie zarzucając bezpodstawne powoływanie się w decyzji na nieobowiązującą ustawę z dnia 8 czerwca 2001 roku o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. Ponadto przywołał ustawę z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich przewidującą pomoc finansową dla osób podejmujących się zalesienia lub kontynuujących uprawy leśne, której to pomocy on został pozbawiony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzją z dnia 9 listopada 2005 roku nr [...] , wydaną na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 7 ust. 6a ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz.U. Nr 73, poz. 764 ze zm.) w związku z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.) – zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z art.7 ust. 6a ustawy z dnia 8 czerwca 2001 roku o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, w przypadku sprzedaży gruntu, na którym znajduje się uprawa leśna, obowiązki związane z prowadzeniem uprawy oraz ekwiwalent przechodzą na nabywcę gruntu. Przekazania tych praw i obowiązków dokonuje starosta w drodze decyzji administracyjnej. Jednocześnie przepis wskazuje, że na nabywcę przechodzą jedynie te prawa i obowiązki, które przysługiwały sprzedającemu. Wobec tego, zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie ma możliwości przyznania ekwiwalentu nabywcy. Odpowiadając na zarzut wydania pierwszoinstancyjnej decyzji na podstawie przepisów nieobowiązującej ustawy z dnia 8 czerwca 2001 roku organ odwoławczy stwierdził, że jest on nietrafny, gdyż z treści art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej wyraźnie wynika, iż do ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej, przyznanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 2001 roku, stosuje się zasady dotychczasowe. W. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję. Skarżący potwierdził ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracyjne. Nie zgodził się jednak z twierdzeniem, że skoro sprzedającemu nie przysługiwał ekwiwalent z tytułu prowadzenia uprawy leśnej, to jemu jako nowemu właścicielowi uprawy – w świetle ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich –również on nie przysługuje. Nadmienił ponadto, że uprawę leśną kontynuuje i prowadzi zgodnie z zasadami określonymi w wyżej wymienionej ustawie stale podnosząc zalesienie nabytych gruntów. Podniósł też, że zwracając się z wnioskiem do Starostwa Powiatowego w nie chodziło mu o następstwo prawne w przejęciu prawa do ekwiwalentu pieniężnego po A. P., który bezsprzecznie utracił to prawo, ale o przyznanie ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej jemu jako osobie, która nabyła grunt zalesiony i kontynuuje jego uprawę. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Nadto stwierdził, że w jego ocenie nowa ustawa z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich – obejmuje wyłącznie wnioski o dokonanie zalesienia złożone po jej wejściu w życie i zalesienia dokonane w oparciu decyzje wydane w załatwieniu tych wniosków, a decyzje dotyczące przyznania ekwiwalentu i określenia obowiązków związanych z uprawą leśną stały się ostateczne pod rządami ustawy z dnia 8 czerwca 2001 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek W. P. złożony w dniu 13 maja 2004r. W związku z nabyciem gruntu rolnego, na którym prowadzona jest uprawa leśna, skarżący wniósł o przeniesienia na jego rzecz praw i obowiązków, w tym ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej zgodnie z ustawą o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. Wniosek ten został uzupełniony na żądanie organu w dniu 9 czerwca 2004r. Następnie w piśmie z dnia 7 lipca 2004r. skarżący domagał się wydania decyzji wywodząc, że należy mu się ekwiwalent za prowadzenie uprawy leśnej w związku z nabyciem od A. P. zalesionych gruntów i kontynuowaniem uprawy leśnej. Twierdził przy tym, że ani z ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia ani też ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej nie wynika, że nie przysługuje mu prawo do ekwiwalentu za kontynuowanie uprawy leśnej. Organy obu instancji orzekły o przeniesieniu na skarżącego wyłącznie obowiązków związanych z prowadzenie uprawy leśnej na podstawie art. 7 ust. 6a ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz.U. Nr 73, poz. 764 z późn. zm.) w związku z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273). Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz.U. Nr 73, poz. 764 z późn. zm.) właściciel gruntu, który otrzymał decyzję administracyjną o prowadzeniu uprawy leśnej, nabywa prawo do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, zwanego dalej "ekwiwalentem". W przypadku sprzedaży gruntu, na którym znajduje się uprawa leśna, obowiązki związane z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalent przechodzą na nabywcę gruntu. Przekazania tych praw i obowiązków dokonuje starosta w drodze decyzji administracyjnej (ust. 6a). Nadto starosta, w drodze decyzji administracyjnej, wstrzymuje wypłatę ekwiwalentu, jeżeli stwierdzi, że uprawa leśna jest prowadzona niezgodnie z planem zalesienia, a następnie uproszczonym planem urządzenia lasu, o których mowa w art. 4. W uzasadnieniu decyzji administracyjnej starosta wskazuje warunki przywrócenia wypłaty ekwiwalentu (ust. 7). Z treści powyższych przepisów wynika, że prawo do ekwiwalentu jest nierozerwalnie związane z obowiązkami wynikającymi z prowadzenia uprawy leśnej, takimi jak prowadzenie uprawy zgodnie z planem zalesienia. Warunkiem nabycia prawa do ekwiwalentu jest wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej. Konsekwencją zaś nieprawidłowego prowadzenia uprawy leśnej jest wstrzymanie wypłaty ekwiwalentu. Wobec jednoznacznej treści art. 7 ust. 6a ustawy stwierdzić należy, że przepis ten dotyczy łącznego przekazania praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej. Oznacza to, że w ustawie z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia brak jest podstawy prawnej do przeniesienia na nabywcę gruntu wyłącznie obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej. Nadto należy mieć na uwadze, że z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273) wynika, że grupy producentów rolnych, które zostały wpisane do rejestru grup do dnia 30 kwietnia 2004 r. na podstawie przepisów, o których mowa w art. 12, otrzymują pomoc finansową na dotychczasowych zasadach. Zgodnie natomiast z ust. 2 do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, przyznanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 15, stosuje się zasady dotychczasowe. Zgodnie zaś z ust. 3 tegoż artykułu do spraw w zakresie wyrażenia zgody na przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia objętych przepisami ustawy, o której mowa w art. 15, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej weszła w życie w dniu 15 stycznia 2004r. Cytowane wyżej przepisy art. 14 nie mogły stanowić zatem również podstawy prawnej do orzeczenia o przeniesieniu wyłącznie obowiązków związanych z prowadzeniem przedmiotowej uprawy leśnej na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, tym bardziej, że wniosek w sprawie został złożony w dniu 13 maja 2004r., a więc po wejściu w życie nowej ustawy. Skutkiem wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa jest jej nieważność (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.