II SA/Gd 1871/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Skrzycka Pilch Sędziowie: NSA Andrzej Przybielski SSW Janina Guść (spr.) Protokolant: Danuta Penkalla po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 18 marca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 5 października 2000 r. Nr [...], 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz J. G. kwotę 10 (dziesięć) zł. Decyzją z dnia z dnia 18 marca 2001 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) utrzymał w mocy swą decyzję z dnia 5 października 2000 r. Nr [...] o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania J. G. uprawnień kombatanckich. Z uzasadnienia decyzji wynika, że J. G. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich po terminie ustawowym wynikającym z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, który upłynął z dniem 31 grudnia 1998 r. J. G. wniósł skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazując, że w terminie do składania wniosków o przyznanie uprawnień przebywał poza granicami kraju, a starania o uzyskanie uprawnień kombatanckich rozpoczął bezpośrednio po przyjeździe do Polski. Nadto skarżący zarzucił, że organ administracji nie rozpoznał złożonego przez niego w odwołaniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. Nr 142 z 1997 r., poz. 950 ze zm.), zakreślał ostateczny termin na składanie wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce do dnia 31 grudnia 1998 r. oraz przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski do dnia 31 grudnia 1999 r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt SK 4/02 (Dz. U. Nr 72 poz. 658) uznał zakreślenie terminu do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich zawarte w 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, za niezgodne z art. 2 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji, przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, utracił moc obowiązującą z dniem 29 kwietnia 2003r. Zgodnie z art. 145a. kodeksu postępowania administracyjnego orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 145 §1 pkt. 1 lit b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji, uzasadnia zatem uchylenie zaskarżonej decyzji. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 1999 r. IV SA 1360/97 Lex Nr 47852, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 1999 r. sygn. akt II SA 1294/99 Lex Nr 46246) Podstawą prawną zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej był art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, którego niekonstytucyjność została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, w związku z czym w sprawie zachodzi podstawa wznowienia postępowania. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegały zatem uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b w związku z art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Badanie zasadności zarzutów skargi odnoszących się do przyczyn niezachowania terminu przewidzianego w art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, było w tej sytuacji zbędne, bowiem wobec utraty mocy przepisu zakreślającego termin na złożenie wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich, wniosek skarżącego o przyznanie uprawnień kombatanckich podlega rozpoznaniu. Nierozpoznanie przez organ administracji wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności stanowiło naruszenie przepisów postępowania, organ winien bowiem dokonać oceny dopuszczalności tego wniosku w postanowieniu wydanym zgodnie z art. 58 i 59 k.p.a. Obecnie, wobec odpadnięcia przesłanki terminu na złożenie wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich, wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności jest bezprzedmiotowy. Wobec uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził na rzecz skarżącego kwotę 10 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania - uiszczonego w sprawie wpisu sądowego. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne tylko w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania. Ponieważ zakażona i uchylona decyzja dotyczyła umorzenia postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich i nie podlegała wykonaniu, orzekanie o możliwości jej wykonania było bezprzedmiotowe.