II SA/Gd 188/18
PostanowienieWSA w Gdańsku2018-05-21
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania prawa pomocy może być oparty na argumentach innych niż sytuacja materialna strony, takich jak kwestionowanie sposobu rozdzielenia skargi na odrębne postępowania?Ratio decidendi
Sąd, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania prawa pomocy, bada wyłącznie przesłanki materialne wskazane w art. 246 PPSA. Argumenty dotyczące sposobu rozdzielenia skargi na odrębne postępowania nie są podstawą do uwzględnienia sprzeciwu, gdyż postępowanie w przedmiocie prawa pomocy ma charakter incydentalny i dotyczy wyłącznie sytuacji materialnej strony.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego przyznającego jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie kwestionował samego przyznania prawa pomocy, lecz wyraził niezadowolenie z rozdzielenia jego pierwotnej skargi na dwa odrębne postępowania sądowe, co miało miejsce z uwagi na zaskarżenie dwóch postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sąd rozpoznał sprzeciw na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu R. K. od postanowienia Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku z dnia 9 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Gd 188/18 o przyznaniu wnioskodawcy prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 188/18, przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie strony od kosztów sądowych, zgodnie ze złożonym wnioskiem. Powyższe postanowienie doręczono skarżącemu R. K. w dniu 30 kwietnia 2018 r.
Pismem z dnia 4 maja 2018 r. (data wpływu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: 9 maja 2018 r.) skarżący złożył sprzeciw od postanowienia, domagając się jego uchylenia.
Jak wynika z uzasadnieniu sprzeciwu skarżący nie zgadza się z postanowieniem, gdyż kwestionuje rozdzielenie pierwotnej skargi z dnia 14 lutego 2018 r. od dwóch postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego: z dnia 8 stycznia 2018 r. nr [..] oraz z dnia 8 stycznia 2018 r. nr [..] do odrębnych postępowań sądowych, co miało miejsce z uwagi na zaskarżenie dwóch aktów wydanych w postępowaniu administracyjnym (sygn. akt II SA/Gd 189/18 oraz II SA/Gd 188/18).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania prawa pomocy sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach o których mowa w § 1 wniesienie sprzeciwu od postanowienia wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Zgodnie z § 3 sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Na podstawie art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Przenosząc powyższe rozważania na realia niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia Referendarza Sądowego przyznającego mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zgodnie ze złożonym wnioskiem. Skarżący w istocie nie kwestionuje przyznania prawa pomocy, lecz z uzasadnienia sprzeciwu wynika, że nie zgadza się z rozdzieleniem jego pierwotnej skargi do dwóch odrębnych postępowań dokonanego zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 26 marca 2018 r. Tymczasem wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie udzielenia prawa pomocy ma charakter incydentalny, sąd bada w nim jedynie czy spełniona została przesłanka złej sytuacji materialnej skarżącego, gdy strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek koszów postępowania bądź gdy nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sytuacja materialna skarżącego jest jedyną podstawą przyznania prawa pomocy, a przyjmowanie innych podstaw, takich jak złożoność sprawy, rozdzielenie skargi z uwagi na zaskarżenie kilku aktów administracyjnych, brak znajomości przepisów, jest niedopuszczalne, bowiem nie są one objęte zakresem art. 246 p.p.s.a.
W niniejszym postępowaniu przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych zgodnie z jego wnioskiem, skarżący nie przedstawił jakichkolwiek okoliczności uzasadniających odmienną ocenę, ze sprzeciwu wynika wręcz że samego faktu zwolnienia nie kwestionuje. W tych warunkach sąd akceptuje treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, uznając je za w pełni uzasadnione i prawidłowe.
Nie znajdując zatem podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stosownie do treści art. 260 p.p.s.a. utrzymał je w mocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło