II SA/Gd 189/18

PostanowienieWSA w Gdańsku2018-05-21

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania prawa pomocy może być oparty na argumentach dotyczących sposobu prowadzenia postępowania głównego, a nie na sytuacji materialnej strony?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza w przedmiocie przyznania prawa pomocy, bada wyłącznie przesłanki materialne wskazane w art. 246 p.p.s.a. Argumenty dotyczące sposobu prowadzenia postępowania głównego, takie jak rozdzielenie skargi do odrębnych postępowań, nie stanowią podstawy do zmiany lub uchylenia postanowienia o przyznaniu prawa pomocy.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego przyznającego jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie kwestionował samego przyznania prawa pomocy, lecz wyraził niezadowolenie z rozdzielenia jego pierwotnej skargi do dwóch odrębnych postępowań sądowych, co miało związek z zaskarżeniem dwóch postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Referendarza Sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu R. K. od postanowienia Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku z dnia 9 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Gd 189/18 o przyznaniu wnioskodawcy prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 188/18, przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie strony od kosztów sądowych, zgodnie ze złożonym wnioskiem. Powyższe postanowienie doręczono skarżącemu R. K. w dniu 30 kwietnia 2018 r. Pismem z dnia 4 maja 2018 r. (data wpływu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: 9 maja 2018 r.) skarżący złożył sprzeciw od postanowienia, domagając się jego uchylenia. Jak wynika z uzasadnieniu sprzeciwu skarżący nie zgadza się z jego treścią, gdyż kwestionuje rozdzielenie pierwotnej skargi z dnia 14 lutego 2018 r. od dwóch postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego: z dnia 8 stycznia 2018 r. nr [..] oraz z dnia 8 stycznia 2018 r. nr [..] do odrębnych postępowań sądowych, co zostało dokonane z uwagi na zaskarżenie dwóch aktów wydanych w postępowaniu administracyjnym (sygn. akt II SA/Gd 189/18 oraz II SA/Gd 188/18). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania prawa pomocy sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach o których mowa w § 1 wniesienie sprzeciwu od postanowienia wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Zgodnie z § 3 sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przenosząc powyższe rozważania na realia niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia Referendarza Sądowego przyznającego mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zgodnie ze złożonym wnioskiem. Skarżący w istocie nie kwestionuje przyznania prawa pomocy, lecz z uzasadnienia sprzeciwu wynika, że nie zgadza się z rozdzieleniem jego pierwotnej skargi do dwóch odrębnych postępowań, dokonanego zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 26 marca 2018 r. Tymczasem wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie udzielenia prawa pomocy ma charakter incydentalny, sąd bada w nim jedynie czy spełniona została przesłanka złej sytuacji materialnej skarżącego, gdy strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek koszów postępowania bądź gdy nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sytuacja materialna skarżącego jest jedyną podstawą przyznania prawa pomocy, a przyjmowanie innych podstaw, takich jak złożoność sprawy, rozdzielenie skargi z uwagi na zaskarżenie kilku aktów administracyjnych, brak znajomości przepisów, jest niedopuszczalne, bowiem nie są one objęte zakresem art. 246 p.p.s.a. W niniejszym postępowaniu przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych zgodnie z jego wnioskiem, skarżący nie przedstawił jakichkolwiek okoliczności uzasadniających odmienną ocenę, ze sprzeciwu wynika wręcz że samego faktu zwolnienia nie kwestionuje. Sąd aprobuje zaskarżone rozstrzygnięcie jako prawidłowe i w pełni uzasadnione. Nie znajdując zatem podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stosownie do treści cyt. art. 260 p.p.s.a. utrzymał je w mocy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło