II SA/Gd 190/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 stycznia 2011r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia oddalić wniosek M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. M. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Postanowieniem z dnia 10 maja 2011r. referendarz sądowy odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy wskazując, że skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających jego przyznanie. M. B. wniósł sprzeciw od wydanego postanowienia, domagając się przyznania prawa pomocy i twierdząc, że wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), w związku z wniesieniem sprzeciwu postanowienie z dnia 16 kwietnia 2010r. utraciło moc. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem ustanowienia prawa pomocy jest zapewnienie osobom fizycznym i jednostkom organizacyjnym znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej faktycznej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, a zatem wszyscy obywatele. Dlatego w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonywania wyboru pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a odstąpieniem od zasady powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych wskazanych w art. 84 Konstytucji, czego wyrazem na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego jest regulacja zawarta w art. 199 i art. 214 (por. M. Niezgódka-Medek, Komentarz do ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2005 – LEX). Jako instytucja o charakterze wyjątkowym, przyznanie prawa pomocy może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W niniejszej sprawie skarżący domagał się przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym. Zatem rzeczą skarżącego było wykazanie własnej sytuacji materialnej na tyle trudnej, by uzasadniała wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych powyżej przepisach. Tym samym, to na nim spoczywał ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Skarżący winien był zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym wypadku kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z oświadczenia skarżącego wynika, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i małoletnim synem. Skarżący otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 2.274zł brutto, zaś jego żona 2404zł netto. Skarżący mieszka w domu o powierzchni 87m2, którego jest współwłaścicielem. Spłaca pożyczkę z zakładowego funduszu socjalnego po 600 zł miesięcznie. Ponadto ponosi koszty utrzymania domu. W ocenie Sądu sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wraz z żoną osiąga bowiem dochody umożliwiający zapłatę kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla skarżącego i jego rodziny. Wskazać także należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy należy brać pod uwagę wysokość obciążeń finansowych, jakie strona zobowiązana jest ponieść w konkretnym postępowaniu sądowym. Na obecnym etapie postępowania sądowego skarżący zobowiązany jest do uiszczenia kwoty 500 zł tytułem wpisu od skargi. W niniejszej sprawie nie zostały zatem wykazane przesłanki przyznania skarżącemu prawa pomocy określone w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.