II SA/Gd 190/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 stycznia 2011r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 22 marca 2011r. M. B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Poza utrzymaniem siebie i syna spłaca pożyczkę z zakładowego funduszu socjalnego po 600 zł miesięcznie. Skarżący posiada dom o pow. 87 m2 oraz działkę 460 m2. Skarżący otrzymuje wynagrodzenie ze stosunku pracy w wysokości 2.274 zł brutto. Na utrzymaniu posiada uczącego się 17-letniego syna. Wskazał, iż dotychczas osiągał 270 zł tytułem wynajmu garażu, jednak obecnie toczy się postępowanie w przedmiocie jego rozbiórki i ten dochód zostanie utracony. Rozpatrując przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. W sprawie wszczętej wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym bądź częściowym przedmiotem oceny jest stan faktyczny wynikający ze złożonych oświadczeń i przedłożonych dokumentów, zaś ocena ta musi być relatywnie odnoszona do poziomu życia i statusu majątkowego innych obywateli, na których - w razie przyznania prawa pomocy - ciężar zwolnienia strony od kosztów zostałby przeniesiony. Badanie zasadności zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych oparte będzie na ocenie, czy stan faktyczny, na który składają się okoliczności wynikające z akt sprawy, odpowiada hipotezie normy prawnej wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. Na podstawie nadesłanych na żądanie referendarza wyciągów z rachunku bankowego wynika, że wypłat z niego dokonuje B. B., żona skarżącego. Małżonka zatrudniona jest w szkole i osiąga dochód z tego tytułu w wysokości 2404 zł netto. Skarżący nie wykazał jej wśród osób prowadzących wspólne gospodarstwo, jednak jest to fakt bezsporny. Rozliczenia podatku małżonkowie dokonali wspólnego. Syn Maciej, który jak oświadcza skarżący zamieszkuje z rodzicami, ale prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, pracuje na umowę zlecenie i osiąga z tego tytułu dochód ponad 2 tys. zł miesięcznie. Na działce należącej do skarżącego osoba trzecia prowadzi działalność gospodarczą – warsztat samochodowy. Dochodu z tego tytułu skarżący nie podał. Rodzina ponosi koszty utrzymania domu, który zajmuje. Skarżący posiada samochód osobowy marki Volvo rok produkcji 1992 o wartości 800 zł. Żadne nadzwyczajne okoliczności mające uzasadniać przyznanie zwolnienia od kosztów podane nie zostały, zaś z kwoty dochodu miesięcznego ponad 4 tys. zł skarżący jest w stanie opłacić wpis sądowy w wysokości 500 zł i uiścić wszelkie inne konieczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny. Trudno dopatrzyć się jakiejkolwiek wyjątkowości, która uzasadniałaby zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych sprawy zainicjowanej przez samego wnioskodawcę. Spłacanie pożyczki w pracy nie może uzasadniać wyjątkowego traktowania, gdyż decyzja o jej zaciągnięciu była dobrowolna i nie jest to koszt mający prymat przed obowiązkiem uiszczania kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy uzasadnione jest stwierdzenie, że skarżący nie wykazał, stosownie do brzmienia art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podstaw do przyznania mu prawa pomocy i wobec takiej konstatacji, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.