II SA/Gd 190/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 stycznia 2018 roku, nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu sądowego. Postanowieniem z dnia 10 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 47 i art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej jako p.p.s.a., odrzucił skargę A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 stycznia 2018 r., nr [..], którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 20 listopada 2017 r. nr [..], ustalającą na rzecz D. i J. R. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zbiornika wodnego o funkcji retencyjnej, o powierzchni do 3000 m2, zlokalizowanej na działce nr [..], obręb [..]. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w dniu 9 kwietnia 2018 r. skarżący, w wykonaniu wezwania Sądu z dnia 27 marca 2018 r., uiścił wpis sądowy od skargi, zaś w dniu 10 kwietnia 2018 r. nadał w placówce pocztowej przesyłkę zawierającą wymagane odpisy skargi. Tymczasem wyznaczony termin na dokonanie tych czynności upływał w dniu 6 kwietnia 2018 r. Jak stwierdził Sąd uiszczenie wpisu oraz uzupełnienie braków formalnych skargi po tej dacie oznaczało, że skarga nie mogła otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu. Odpis postanowienia z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 16 maja 2018 r. W dniu 21 maja 2018 r. skarżący wystąpił do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu uzasadniając, że uchybienie terminu wynikało z błędu. Jak wyjaśnił, zawsze na pismach otrzymywanych z Sądu pisze datę otrzymania pisma, jednakże w odniesieniu do przedmiotowego wezwania błędnie zapisał na nim datę "6 kwietnia 2018 r." Skarżący stwierdził, że błąd ten prawdopodobnie był spowodowany zdiagnozowaniem u niego ginekomastii polekowej i wizytą w poradni onkologicznej, wyznaczoną na dzień 4 kwietnia 2018 r., która nie pozostała bez wpływu na jego zachowanie. Do wniosku skarżący załączył kopię otrzymanego wezwania z odręczną notatką o jego otrzymaniu w dniu 6 kwietnia 2018 r. oraz oryginał potwierdzenia terminu wizyty w poradni onkologicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Z treści powyższych przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2017, s. 526). Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, które są niemożliwe do przezwyciężenia nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2014 r. II GZ 223/14, LEX nr 1465314; z dnia 3 września 2010 r., I OZ 655/10, LEX nr 741901; z dnia 13 września 2012 r., II FZ 689/12, LEX nr 1223294). Do takich przeszkód zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2012 r., II GZ 257/12, LEX nr 1223957). Sąd rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu w pierwszej kolejności bada, czy wnioskodawca wniósł go w terminie 7-dniowym przewidzianym w art. 87 § 1 p.p.s.a. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, skarżący o uchybieniu terminu dowiedział się w dniu 16 maja 2018 r., kiedy to doręczono mu odpis postanowienia z dnia 10 maja 2018 r. o odrzuceniu skargi (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 25 akt sądowych), zaś wniosek złożył w dniu 21 maja 2018 r. (k. 30 akt), co pozwala na stwierdzenie, że wnioskodawca zachował termin do wniesienia wskazanego środka prawnego. Rozpatrując natomiast merytorycznie niniejszy wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu, Sąd uznał go za niezasadny. W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, że nie dochował terminu do wniesienia skargi bez swojej winy, do czego zobowiązana jest strona wnioskująca o przywrócenie uchybionego terminu. Obowiązek ten oznacza bowiem wykazanie takich okoliczności, za które odpowiedzialności wnioskodawca nie ponosi, które doprowadziły do uchybienia terminowi. Przy czym należy mieć na względzie, że uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania, po upływie ustawowego terminu zakreślonego dla jej wykonania, wymaga uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (w rozumieniu zamierzonego działania sprzecznego z regułami postępowania), ale także lżejszej jej postaci – niedbalstwa, rozumianego jako niedołożenie należytej staranności do załatwiania własnych spraw (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2018 r., II FSK 3318/15, z dnia 13 marca 2018 r., II FSK 582/16, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem w niniejszej sprawie okoliczności faktyczne powołane we wniosku o przywrócenie terminu wskazują w istocie, że przyczyną uchybienia terminu był błąd skarżącego – czego on sam nie neguje – wynikający z braku należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Jakkolwiek należy zgodzić się, że wyznaczony termin wizyty w poradni onkologicznej może wpływać na zachowanie strony pogarszając jej samopoczucie i wzmagając obawę przed diagnozą, to jednak fakt ten nie może stanowić okoliczności wyłączającej winę strony w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. W ocenie Sądu wcześniej umówiony termin wizyty lekarskiej nie może być zaliczony do sytuacji nagłej, stanowiącej obiektywną przeszkodę w dokonaniu czynności procesowej, której strona nie mogła przezwyciężyć. Skarżący wiedząc o zaplanowanej wizycie w poradni lekarskiej oraz mając świadomość wpływu przyszłej wizyty na swoje zachowanie, chcąc dochować należytej staranności w podejmowaniu czynności przed sądem administracyjnym, winien był posłużyć się inną osobą bądź ustanowić pełnomocnika, który działałby na jego rzecz. W szczególności, że uiszczenie wpisu sądowego oraz nadesłanie odpisów skargi nie jest czynnością ani skomplikowaną, ani wymagającą osobistego działania skarżącego. Skoro jednak skarżący nie podjął tego typu czynności, nie można uznać, że dochował należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, czego należy wymagać od stron postępowania sądowego. Ponadto, wskazać należy, że dołączone do wniosku potwierdzenie wizyty lekarskiej stanowiło wyłącznie dowód na to, że wizyta taka miała się odbyć w określonej dacie i miejscu, a nie dowód na zdiagnozowanie u skarżącego choroby, mającej być przyczyną popełnionego błędu i w konsekwencji uchybienia terminu. Mając to na uwadze Sąd uznał, że powołane we wniosku okoliczności nie stanowią uprawdopodobnienia braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego, co tym samym wyklucza możliwość przywrócenia terminu do dokonania wskazanych czynności procesowych. Zdaniem Sądu uchybienie terminu przez skarżącego jest wynikiem co najmniej niedbalstwa w prowadzeniu swoich spraw. Wprawdzie nie ulega wątpliwości, że diagnoza onkologiczna może wywołać silne emocje i stres, które utrudnią normalne funkcjonowanie i zaburzą koncentrację na normalnym biegu spraw, jednakże fakt ten – niepotwierdzony w niniejszej sprawie stosowną dokumentacją medyczną – nie zwalnia strony z podjęcia wszelkich działań zmierzających do skutecznego podejmowania czynności procesowych w postępowaniu przed sądem. Diagnoza taka i związana z nią choroba musi być bowiem nagła i musi stanowić przeszkodę obiektywnie uniemożliwiającą terminowe dokonywanie czynności procesowych osobiście bądź przez posłużenie się inną osobą. W ocenie Sądu z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpatrywanym przypadku. Także wywołująca silne emocje wizyta lekarska, jako zdarzenie ze swej natury zaplanowane z wyprzedzeniem, a więc nie nagłe, nie może powodować, że popełniony przez skarżącego błąd w odnotowaniu daty otrzymania przesyłki sądowej oraz wynikające z tego uchybienie terminu są niezawinione. Reasumując, Sąd uznał, że wniosek strony o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił skarżącemu przywrócenia uchybionego terminu.