II SA/Gd 191/18

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. L. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z dnia 5 stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie zakazu użytkowania obiektu budowlanego w związku z naruszeniem przepisów przeciwpożarowych postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. Wnioskiem, złożonym na formularzu PPF i dołączonym do skargi, skarżąca K. L. zwróciła się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzecznika patentowego. Zarządzeniem z dnia 29 marca 2018 r. (doręczonym w dniu16 kwietnia 2018 r.), którym skarżąca została zobowiązana do przedłożenia dokumentów mających na celu wyjaśnienie jej rzeczywistej sytuacji finansowej, referendarz sądowy wyjaśnił skarżącej, że rzecznik patentowy nie ma uprawnień do występowania w charakterze pełnomocnika w niniejszej sprawie, gdyż zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (t.j. z 2011 r. Dz. U. Nr 155, poz. 925 ze zm.) rzecznik patentowy występuje w charakterze pełnomocnika wyłącznie w postępowaniu przed sądami w sprawach własności przemysłowej oraz wskazał, iż z uwagi na przedmiot niniejszej sprawy skarżąca może wnosić wyłącznie o ustanowienie radcy prawnego bądź adwokata. Skarżąca została zatem wezwana do określenia, czy w tych okolicznościach podtrzymuje zawarte we wniosku żądanie o ustanowienie rzecznika patentowego, czy też wnosi o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w innej osobie, tj. adwokata bądź radcy prawnego, w terminie 7 dni, pod rygorem pominięcia żądania w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Skarżąca nie odpowiedziała na powyższe wezwanie, a zatem należało przyjąć, iż wnosi ona o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Na podstawie oświadczenia skarżącej o jej stanie rodzinnym, majątku i dochodach, danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz nadesłanych dokumentów referendarz sądowy ustalił, że skarżąca pozostaje w związku małżeńskim, ale prowadzi sama gospodarstwo domowe, gdyż jest w formalnej separacji, w jej małżeństwie od 15 lat istnieje ustrój rozdzielności majątkowej. Skarżąca jest współwłaścicielką domu o powierzchni około 180 m2 i wartości około 500.000 zł, posiada też samochód osobowy marki Mercedes Benz SLK 200 Kompressor z 2007 r., którego zakup sfinansowała kredytem bankowym i którego nie wykorzystuje w prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zakwaterowania pod nazwami A. oraz Pensjonat B. Poza miejscem zamieszkania skarżącej, tj. ul. Ż. w G., skarżąca wykonuje działalność w R. przy ul. P. oraz w W. Z tego tytułu w roku 2017 skarżąca osiągnęła dochód w kwocie 27.750,06 zł (wykazując przychód w kwocie 148.750 zł oraz koszty jego uzyskania w wysokości 120.999,94 zł), zaś w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2018 r. dochód z tego tytułu wyniósł 6.028,31 zł (przychód – 21.500 zł, zaś koszty jego uzyskania – 15.471,69 zł), co wynika z podsumowania księgi przychodów i rozchodów za okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 marca 2018 r. Tym samym średni miesięczny dochód skarżącej w roku 2017 wyniósł 2.312,50 zł a w I kwartale br. – 2.009,43 zł (we wniosku skarżąca zadeklarowała dochód na poziomie około 2.500 zł). Z powołanego dokumentu wynika również, że rachunkiem właściwym związanym z działalnością gospodarczą wykonywaną przez skarżącą pod nazwą A. jest konto o numerze [..]. Skarżąca pomimo wezwania wyciągu z tego rachunku nie przedłożyła, nie przedstawiła także zaświadczenia z banku o jego zamknięciu, oświadczając, iż posiada tylko konto w banku [..] i przedłożyła zestawienie transakcji dokonanych na tym koncie w okresie od 8 do 30 stycznia br., od 2 do 15 lutego br., od 1 do 15 marca br. oraz od 3 do 4 kwietnia br. Z dokumentu tego wynika, iż w każdym z ww. okresów skarżąca dokonała wpłat gotówkowych o łącznej wartości odpowiednio 30.400 zł, 5.500 zł, 3.750 zł i 3.000 zł (z 11 dokonanych wpłat 7 odpowiadało bądź przekraczało kwotę miesięcznych dochodów skarżącej) a salda końcowe wynosiły: 2.699,93 zł, 2.343,34 zł, 2.349,55 zł i 2.351,75 zł. Z treści operacji dokonanych na tym rachunku wynika także, że skarżąca posiada drugi rachunek w tym banku o numerze [..]. Skarżąca pomimo wezwania wyciągu z tego rachunku nie przedłożyła. Nadto, na dzień 27 marca 2018 r. skarżąca na rachunku karty kredytowej, z którego wyciąg przedłożyła, dysponowała środkami w kwocie 4.412,69 zł. Skarżąca, jak wynika z dodatkowego oświadczenia, partycypuje w kosztach zamieszkiwanej nieruchomości, zwracając małżonkowi ½ poniesionych przez niego wydatków. Skarżąca miesięczną kwotę wydatków z tego tytułu określiła na poziomie 500 zł miesięcznie. Dodatkowo skarżąca spłaca kredyt zaciągnięty na zakup samochodu, którego miesięczna rata wynosi 741,42 zł miesięcznie oraz dokonuje spłaty karty kredytowej w kwocie 100 zł miesięcznie. Skarżąca opłaca także ubezpieczenie samochodu, którego roczna składka wynosi 2.444 zł, co daje kwotę 203,66 zł miesięcznie. Z treści wniosku wynika, iż pozostała część dochodu skarżąca przeznacza na wyżywienie, zakup odzieży, środków czystości itp. W tym miejscu referendarz sądowy wyjaśnia, iż nie uwzględnił jako bieżącego stałego zobowiązania skarżącej kredytu udzielonego jej przez Bank B. w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, którego miesięczna rata wynosiła 773,45 zł, gdyż – jak wynika z harmonogramu jego spłaty dołączonego do informacji z banku – jego całkowita spłata nastąpiła w dniu 5 lipca 2017 r. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego skarżąca przedstawiła i udokumentowała swoje możliwości płatnicze w taki sposób, aby przemawiały one za uznaniem, że poniesienie przez skarżącą kosztów sądowych w niniejszej sprawie wywoła skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zwrócić uwagę należy, iż skarżąca nie wykonała w sposób prawidłowy nałożonego na nią obowiązku przedstawienia wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych. Jak już wskazano powyżej skarżąca, wbrew złożonemu dodatkowemu oświadczeniu o posiadaniu konta wyłącznie w A. (który – jak wynika z zapisów transakcji – wykorzystuje do płatności związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, tj. uiszcza czynsz dzierżawny za nieruchomość, w której prowadzi Pensjonat [..] oraz za budynek w W., opłaca zakup towarów dla potrzeb działalności A., ponosi opłaty za media dostarczane do Pensjonatu [..], opłaca zakup usług remontowych w budynku w W.), posiada także inny rachunek bankowy dla potrzeb wykonywanej działalności gospodarczej w Banku. Potwierdzają to dokumenty księgowe sporządzone za okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 marca 2018 r. "Podsumowanie księgi przychodów i rozchodów (...)", w których poza nazwą wykonywanej przez skarżącą działalności gospodarczej, adresem oraz numerem identyfikacji podatkowej został podany także numer rachunku bankowego w ww. banku. Co więcej, skarżąca nie przedłożyła również wyciągu z drugiego rachunku bankowego prowadzonego dla niej przez Bank. W konsekwencji nie sposób stwierdzić środkami w jakiej wysokości skarżąca faktycznie dysponuje i czy rzeczywiście nie ma ona możliwości zabezpieczenia części z nich na koszty sądowe w niniejszej sprawie, które na tym etapie postępowania kształtuje wpis od skargi wynoszący 200 zł (§ 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Tym bardziej, że saldo rachunku każdego na koniec każdego okresu, za który przedstawiono wyciągi każdorazowo było dodatnie i wielokrotnie przewyższało wysokość należnego wpisu od skargi. Powyższe wątpliwości potęguje fakt, że przedstawione przez skarżącą zestawienia transakcji nie obejmują całych miesięcznych okresów – wyciągi za luty i marzec br. obejmują jedynie okres do 15. dnia każdego z tych miesięcy, mimo iż skarżąca została zobowiązana do przedłożenia wyciągów za pełen okres od 1 stycznia br., zaś saldo rachunku na koniec każdego okresu, za który przedstawiono wyciągi każdorazowo było dodatnie i wielokrotnie przewyższało wysokość należnego wpisu od skargi. Co więcej wpłaty gotówkowe dokonywane przez skarżącą na konto, z którego wyciąg przedstawiła niejednokrotnie przewyższały, bądź też odpowiadały wysokości wykazanych przez nią miesięcznych dochodów. I tak, w styczniu br. skarżąca dokonała wpłat w kwotach 4.100 zł i 2.000 zł (8.01.), 20.000 zł (18.01., przekazując tego samego dnia całość wpłaconych środków na remont budynku w W.), 2.800 zł (18.01.), 1.500 zł (29.01.), do 15. lutego br. – 3.500 zł (2.02.) i 2.000 zł (5.02.), w marcu br. – 2.000 zł i 1.600 zł (5.03.) oraz 150 zł (14.03.), zaś 3 kwietnia br. (wyciąg został sporządzony za okres od 3 do 4 kwietnia br.) – 3.000 zł. Przedstawienie przez skarżącą niepełnego wyciągu z rachunku bankowego oraz uchylenie się od przedłożenia wyciągów z pozostałych posiadanych przez nią rachunków bankowych prowadzi do wniosku, że świadomym zamiarem skarżącej było zobrazowanie swojej sytuacji majątkowej w taki sposób, aby orzekający uznał, że nie ma ona możliwości uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie ani w całości ani też w części. Końcowo, referendarz sądowy zauważa, że przedstawione przez skarżącą dokumenty księgowe obrazujące wysokość przychodów i dochodów skarżącej dotyczą działalności wykonywanej przez nią pod nazwą A. Skarżąca przy tym nie wyjaśniła, czy świadcząc usługi zakwaterowania w różnych miejscach (R., ul. P. oraz W. ) i pod dwiema nazwami (Pensjonat B. i A.) prowadzi dla każdej z nich odrębne księgi przychodów i rozchodów, czy też przedstawione wydruki z tej księgi – mimo, iż wskazano w nich działalność o nazwie A. – obejmują również przychody i dochody osiągnięte z działalności wykonywanej pod nazwą Pensjonat B. Wprawdzie przepisy regulujące prowadzenie tych ksiąg w takiej sytuacji umożliwiają prowadzenie dla każdej z działalności wspólnej księgi przychodów i rozchodów, to jednak z uwagi, iż dane zawarte w dokumencie przedstawionym przez skarżącą wskazują, iż podsumowanie księgi przychodów i rozchodów dotyczy działalności prowadzonej pod nazwą A. nie sposób przyjąć, iż obrazuje on również przychody/dochody/stratę z działalności wykonywanej przez skarżącą pod nazwą Pensjonat B. Tym samym wątpliwości budzi również wysokość dochodów osiąganych przez skarżącą z prowadzonych działalności gospodarczych, w szczególności w kontekście dokonywanych przez nią wpłat gotówkowych na rachunek bankowy. Z tych wszystkich względów referendarz sądowy uznał, iż skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.