II SA/Gd 192/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Starszy Referent Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 stycznia 2007 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 11 października 2006 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 roku, nr 207, poz. 2016 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G., inwestorowi samowolnie wykonanych robót budowlanych, związanych z budową urządzenia technicznego na działce nr [...] obręb [...], położonej przy ul. D. [...] w G., rozbiórkę urządzenia technicznego, składającego się z trzech rusztów technologicznych o konstrukcji stalowej, służących do montażu elementów konstrukcji okrętowych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż po ustaleniu, że A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. samowolnie wykonała roboty budowlane związane z budową ww. urządzenia technicznego, postanowieniem z dnia 25 lipca 2006 roku, nr [...], zobowiązał ją do przedłożyła, w wyznaczonym terminie, zaświadczenia właściwego organu o zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, projektu budowlanego wraz z wymaganymi opiniami, uzgodnieniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponieważ spółka ww. zobowiązania nie wykonała, organ nakazał rozbiórkę przedmiotowego urządzenia. Dnia 24 listopada 2006 roku do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło pismo A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. z dnia 22 listopada 2006 roku. W piśmie tym stwierdzano, iż ww. spółka odwołuje się od powyższej decyzji organu I instancji, zarzucając, iż w zaskarżonej decyzji nie wskazano wyczerpująco podstawy prawnej rozstrzygnięcia, tj. nie podano przepisu, z którego wynikałby obowiązek zgłoszenia, czy też uzyskania pozwolenia na prace, których dotyczyła zaskarżona decyzja. W piśmie tym stwierdzono także, iż odwołująca się nie budowała budowli, ani żadnej innej konstrukcji, która podlegałaby przepisom Prawa budowlanego. Zarzucono również, iż zaskarżona decyzja nie zawiera niezbędnego - w świetle art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego - elementu konstrukcyjnego jakim jest rozstrzygnięcie. Stwierdzono nadto, iż B nie była stroną przedmiotowego postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, a tym samym nie należało wszczynać postępowania na jej wniosek. Organ winien był wydać decyzję umarzającą postępowanie z powołaniem się na brak interesu prawnego wnioskodawcy. Decyzją z dnia 3 stycznia 2007 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, stwierdzając, iż nakaz rozbiórki był w pełni zasadny albowiem odwołująca się Spółka nie przedłożyła wymaganych dokumentów. Organ odwoławczy stwierdził także, iż rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest jasne i jednoznacznie wskazuje, iż dotyczy budowy urządzenia technicznego, składającego się z trzech rusztów technologicznych o konstrukcji stalowej, służących do montażu elementów konstrukcji okrętowych na działce nr [...] obręb [...] przy ul. D. [...] w G. Organ wyjaśnił przy tym, iż przedmiotowe urządzenie, jako budowla (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego), stanowi obiekt budowlany (art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego), którego budowę, zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego można było rozpocząć dopiero po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Stwierdził nadto, iż organ pierwszej instancji miał prawo uznać B za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego albowiem "B (...) jest bezpośrednim sąsiadem przedmiotowej inwestycji". W skardze na powyższą decyzję A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. wniosła o jej uchylenie, zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: ▪ art. 107 k.p.a. poprzez uznanie, że zaskarżona decyzja zawiera wszystkie niezbędne elementy konstrukcyjne, a w szczególności podstawę prawną, rozstrzygnięcie i uzasadnienie; ▪ art. 11 k.p.a. poprzez brak wskazania przepisu, z którego wynikałby obowiązek zgłoszenia, czy też uzyskania pozwolenia na budowę, na pracę, których zaskarżona decyzja dotyczy; ▪ art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane poprzez uznanie, iż mają one zastosowanie do rusztów technologicznych; ▪ art. 78 k.p.a. poprzez pominięcie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia czy ruszty technologiczne są urządzeniami technicznymi w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego oraz czy na używanie tych rusztów jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę; ▪ art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności pominięcie okoliczności, iż przedmiotowe ruszty technologiczne nie stanowią obiektu budowlanego; ▪ art. 28 k.p.a. w zw. z art. 61 k.p.a. poprzez uznanie, iż B jest stroną postępowania i że uzasadnione było wszczęcie postępowania na jej żądanie; ▪ art. 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. W uzasadnieniu skargi skarżąca ponownie przytoczyła argumentację zawartą w piśmie z dnia 22 listopada 2006 roku. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269). W niniejszej sprawie Sąd orzekł o nieważności zaskarżonej decyzji biorąc pod uwagę uchybienia, które stwierdził z urzędu, nie będąc związany granicami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Jak wynika z przedłożonych sądowi wraz ze skargą akt organu odwoławczego, pismo z dnia 22 listopada 2006 roku, uznane za odwołanie skarżącej spółki od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 października 2006 roku, nr [...], nie zostało podpisane przez osobę lub osoby uprawnione do jej reprezentacji. Na odwołaniu widnieje jedynie pieczątka imienna pełnomocnika spółki - r. pr. D. R., brak jest natomiast podpisu pełnomocnika. Zgodnie z treścią art. 63 § 1, 2 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego /w skrócie k.p.a./ (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.) odwołanie stanowi podanie, które w przypadku wniesienia go do organu w formie pisemnej powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adresu i żądania oraz powinno być podpisane przez wnoszącego (lub jego pełnomocnika). Pismo z dnia 22 listopada 2006 roku zawierało zatem brak, który uniemożliwiał nadanie sprawie dalszego biegu (art. 63 § 3 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a.). Brak ten organ winien był uzupełnić w trybie art. 64 § 2 k.p.a. – czego jednak nie uczynił. Co za tym idzie - zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ wydał ją organ II instancji mimo braku prawidłowo wniesionego odwołania strony od decyzji organu I instancji. Sąd miał przy tym na uwadze, iż zgodnie z zasadą skargowości Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie mógł działać z urzędu w niniejszej sprawie, charakter organu odwoławczego w danej sprawie uzyskuje on bowiem w wyniku prawidłowo złożonego odwołania. Skoro zatem w niniejszej sprawie nie było prawidłowo wniesionego odwołania od decyzji organu I instancji, to uznanie za odwołanie pisma nie podpisanego ani przez skarżącą, ani przez jej pełnomocnika, powoduje, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wystąpił bez podstawy prawnej w charakterze organu odwoławczego i zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, która nie została skutecznie zaskarżona. W tej sytuacji należało stwierdzić, iż zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności wskazaną w treści art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 1994 roku, sygn. akt SA/Gd 2365/93, POP 1997, z. 3, poz. 62). Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 152 ww. ustawy orzekł, iż nie może być ona wykonana. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.), zasądzając zwrot wpisu sądowego uiszczonego od skargi w kwocie 500 zł oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 240 zł. Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego winien uzupełnić braki pisma z dnia 22 listopada 2006 roku - kierując się treścią art. 63 i art. 64 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego.