II SA/Gd 192/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 7 września 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 3 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na rzecz skarżącej A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. A Spółka z o.o. z siedzibą w G. wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 3 lutego 2016 r., Nr [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżone postanowienie podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia 26 maja 2015 r., nr [...], Powiatowy Lekarz Weterynarii nałożył na A Sp. z o.o. z siedzibą w G. karę pieniężną w wysokości 5.400 zł za brak dokumentów handlowych towarzyszących przesyłkom produktów pochodnych spełniających wymagania określone w art. 21 ust. 2 akapit pierwszy i ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia (WE) nr 1069/2009 lub art. 17 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) nr 142/2011 oraz karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za brak rejestru, o którym mowa w art. 22 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1069/2009 lub art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 142/2011. Od powyższej decyzji wskazana Spółka wniosła odwołanie w dniu 22 czerwca 2015 r. Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2015 r., nr [...],Wojewódzki Lekarz Weterynarii stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od wskazanej decyzji wyjaśniając, że wniesione zostało przez stronę po upływie terminu przewidzianego przepisem art.129 § 2 k.p.a. Z ustaleń organu wynikało, że zaskarżoną decyzję doręczono stronie w dniu 29 maja 2015 r., natomiast odwołanie wniesiono dopiero w dniu 22 czerwca 2015 r., podczas gdy termin do jego złożenia upływał w dniu 12 czerwca 2015 r. Rozpoznając skargę Spółki na powyższe postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 16 grudnia 2015 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 592/15, uchylił to postanowienie. Sąd uznał bowiem, że organ odwoławczy naruszył przepis art. 134 k.p.a. wskutek błędnego, przedwczesnego ustalenia daty odbioru przez skarżącą Spółkę decyzji organu pierwszej instancji, a tym samym również przepisy art. 7 i art. 80 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w rezultacie podjęte zostało rozstrzygnięcie wadliwe i nieuprawnione w świetle art. 134 k.p.a. Zastosowanie tego ostatniego przepisu w sytuacji uchybienia terminu do wniesienia odwołania musi być bowiem poprzedzone niewątpliwym ustaleniem uchybienia terminu do złożenia środka zaskarżenia. Tymczasem w niniejszej sprawie nie miało to miejsca, gdyż ustalenie co do terminu odbioru przesyłki zawierającej decyzję organu weterynaryjnego pierwszej instancji oparte zostało wyłącznie na wydruku ze śledzenia przesyłek, co nie było w sprawie wystarczające w obliczu treści uwidocznionych na kopercie zawierającej przesyłkę w postaci decyzji z dnia 26 maja 2015 r. Z koperty tej wynika, że przesyłka ta była dwukrotnie awizowana. Sąd uznał, że organ odwoławczy w sposób wadliwy zaniechał podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy informacjami wynikającymi z bazy śledzenia przesyłek i z kopii koperty. Organ nie reklamował również do Poczty Polskiej braku zwrotnego potwierdzenia odbioru. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy przede wszystkim powinien wyjaśnić brak zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji organu weterynaryjnego pierwszej instancji oraz rozważyć wszelkie wyjaśnienia Poczty Polskiej w tej kwestii. W razie jakichkolwiek wątpliwości, w świetle dowodu w postaci koperty zawierającej decyzję organu pierwszej instancji wraz z pieczątkami odnośnie podwójnego awizowania, Sąd zobowiązał organ drugiej instancji do rozpatrzenia odwołania Spółki jako wniesionego w terminie. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Lekarz Weterynarii postanowieniem z dnia 3 lutego 2016 r., Nr [...], na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z zaleceniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zawartym w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 grudnia 2015 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 592/15, zwrócił się do Poczty Polskiej z reklamacją braku zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki nr [...], zawierającej decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii nr [...] z dnia 26 maja 2015 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, potwierdzonego przez Naczelnika Urzędu Pocztowego G. B., wynikało, że przedmiotowa przesyłka została doręczona odwołującej się Spółce w dniu 29 maja 2015 r., co organ odwoławczy uznał za spójne i korespondujące z informacją wynikającą ze strony internetowej Poczty Polskiej S.A. (funkcja "Śledzenie przesyłek"). Według organu odwoławczego powyższe potwierdza również dowód w postaci koperty, gdzie przy dacie rzekomego powtórnego awizowania przesyłki w dniu 9 czerwca 2015 r. brak jest podpisu doręczyciela w odróżnieniu od pierwszego awiza tej przesyłki z dnia 29 maja 2015 r., gdzie figuruje podpis doręczyciela. Z tego względu argumenty Spółki odnoszące się do sfałszowania podpisu Prezesa Spółki – J. S. na zwrotnym potwierdzeniu odbioru organ odwoławczy uznał za chybione. Organ odwoławczy przyjął, że skoro decyzję organu pierwszej instancji doręczono skarżącej Spółce w dniu 29 maja 2015 r., to termin do wniesienia odwołania upłynął bezskutecznie w dniu 12 czerwca 2015 r., a odwołanie nadane w placówce pocztowej w dniu 22 czerwca 2015 r. uznać należało za wniesione z uchybieniem terminu, którego strona nie próbowała przywrócić. W skardze na powyższe postanowienie A Sp. z o.o. z siedzibą w G. zarzuciła naruszenie art. 134 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie i stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w związku z uznaniem doręczenia pisma w dniu 29 maja 2015 r., podczas gdy pismo to zostało to doręczone w dniu 9 czerwca 2015 r., a termin do wniesienia odwołania zachowany oraz art. 129 § 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie przekroczenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, podczas gdy termin ten został zachowany. Formułując powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia 26 maja 2015 r. oraz o wstrzymanie rozpoznania sprawy do czasu rozstrzygnięcia sprawy sfałszowania podpisu J. S. na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Z uzasadnienia skargi wynika, że według skarżącej podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie został złożony przez J. S., co skarżąca poleciła zbadać właściwym organom ścigania wnosząc zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Skarżąca zwróciła uwagę na kilka szczegółów zwrotnego poświadczenia odbioru, a mianowicie na brak w podpisie J. S. litery "o" oraz umieszczenie tego podpisu w innym miejscu niż odbiorca podpis powinien złożyć. W miejscu przeznaczonym na złożenie podpisu przez odbiorcę umieszczono adnotację "Potw.odb. z urzędu". Zwrotne potwierdzenie odbioru opatrzone jest również adnotacją "DUPLIKAT". Według skarżącej wszystkie powyższe okoliczności podważają wartość dowodową zwrotnego potwierdzenia odbioru i ustaleń poczynionych w jego oparciu co do daty doręczenia skarżącej decyzji organu pierwszej instancji w dniu 29 maja 2015 r. Skarżąca twierdzi, że w dniu 29 maja 2015 r. nastąpiło pierwsze awizowanie przesyłki, a próbę ponowiono w dniu 9 czerwca 2015 r., co potwierdza pieczęć na kopercie z przesyłką "awizowano powtórnie" z datą 9 czerwca 2015 r. Oznacza to, że wniesienie odwołania nastąpiło w terminie. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Lekarz Weterynarii wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Na rozprawie w dniu 7 września 2016 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy Prokuratury Rejonowej sygn. akt [...], oświadczając, że postępowanie w tej sprawie zostało umorzone z uwagi na znikomą szkodliwość społeczną czynu. Sąd oddalił powyższy wniosek, a pełnomocnik wniósł w trybie art. 105 p.p.s.a. zastrzeżenie do protokołu dotyczące oddalonego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli legalności uczyniono w niniejszej sprawie postanowienie Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, który ponownie rozpoznając sprawę terminowości wniesienia przez skarżącą Spółkę odwołania od decyzji organu weterynaryjnego pierwszej instancji, ponownie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Podstawą prawą kwestionowanego rozstrzygnięcia jest przepis art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W myśl art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w warunkach związania wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 grudnia 2015 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 592/15, którym Sąd uchylił wówczas zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania uznając, że rozstrzygnięcie to zapadło przedwcześnie z istotnym uchybieniem przepisom postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Sąd polecił organowi przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wyjaśnić przede wszystkim brak zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji organu pierwszej instancji oraz rozważyć wszelkie wyjaśnienia Poczty Polskiej w tej kwestii. Sąd wskazał, że w razie jakichkolwiek wątpliwości, w świetle dowodu w postaci koperty zawierającej decyzję organu pierwszej wraz z pieczątkami odnośnie podwójnego awizowania, organ rozpatrzy odwołanie Spółki jako wniesione w terminie. W myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie sądu administracyjnego przyjętą oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, nawet wówczas, gdy nie podziela wyrażonych w tym wyroku ocen. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Organ odwoławczy procedując ponownie po przekazaniu sprawy przez sąd administracyjny winien był zatem w pierwszej kolejności wyjaśnić brak zwrotnego potwierdzenia odbioru przez Spółkę decyzji z dnia 26 maja 2015 r., oraz rozważyć wyjaśnienia Poczty Polskiej w tym zakresie. Sąd wskazał, że w razie istnienia jakichkolwiek wątpliwości co do daty odbioru przez skarżącą Spółkę decyzji organu pierwszej instancji w świetle treści wynikających z koperty zawierającej tą decyzję, organ odwoławczy winien rozpatrzyć odwołanie Spółki jako wniesione w terminie. Sąd założył zatem, że jeśli w świetle podwójnego opieczętowania przesyłki zawierającej decyzję organu pierwszej instancji, które wskazywałoby na dwukrotne jej awizowanie, organ nie zdoła usunąć wątpliwości co do dokonania doręczenia w dniu 29 maja 2015 r., to winien rozpatrzeć odwołanie. W ocenie Sądu organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę nie wywiązał się ze wskazań Sądu co do dalszego prowadzenia postępowania i wydał rozstrzygnięcie sprzeczne z oceną prawną sformułowaną w uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 592/15. Bezsporne w sprawie pozostaje, że skarżąca wniosła odwołanie od decyzji z dnia 26 maja 2015 r. w dniu 22 czerwca 2015 r. Spór pomiędzy skarżącą i organem odwoławczym dotyczy natomiast daty doręczenia skarżącej decyzji organu pierwszej instancji. Od tego bowiem momentu rozpoczyna swój bieg termin do wniesienia odwołania. Aktywność procesowa organu odwoławczego zmierzać miała zatem do tego, ażeby wyjaśnić, kiedy rzeczywiście doszło do doręczenia wskazanej decyzji i oceny, czy odwołanie wniesiono w terminie. W niniejszej sprawie co prawda organ odwoławczy kierując się wytycznymi powołanego wyroku podjął czynności procesowe zmierzające do wyjaśnienia przyczyn braku w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji organu pierwszej instancji, w wyniku których uzyskał od Poczty Polskiej duplikat tego potwierdzenia, ale nie wyjaśnił rozbieżności pomiędzy informacjami wynikającymi z trzech zgromadzonych w sprawie dowodów, a mianowicie zwrotnego potwierdzenia odbioru, wydruku systemu e-monitoring Poczty Polskiej oraz kopii koperty zawierającej decyzję organu pierwszej instancji. Zwrotne potwierdzenie odbioru dołączone do akt organu pierwszej instancji w formie duplikatu potwierdza bowiem, że doręczenie tej przesyłki nastąpiło w dniu 29 maja 2015 r., o czym świadczy podpis prezesa Spółki złożony na tym dokumencie. Taką datę doręczenia potwierdza wydruk internetowy z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej e-monitoring, gdzie tej przesyłce nadano status "doręczona" w dniu 29 maja 2015 r. Z przedłożonej jednak przez skarżącego kopii koperty zawierającej przesyłkę nr [...], wynika, że została ona podwójnie opieczętowana w dniach 29 maja 2015 r. i 9 czerwca 2015 r., przy czym przy pieczęci datownika 9 czerwca 2015 r. umieszczono również pieczęć "Awizowano powtórnie". To wskazywałoby na fakt dokonania dwukrotnego awizowania, czemu nie przeczy brak opatrzenia pieczęci z dnia 9 czerwca 2015 r. podpisem doręczyciela. Sąd orzekający w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 592/15 polecił organowi ponownie rozpoznającemu sprawę wyjaśnić ujawnione rozbieżności pomiędzy dowodami w zakresie daty doręczenia decyzji, czemu jednak organ odwoławczy nie sprostał. Organ pozyskał wyłącznie zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji organu pierwszej instancji w formie duplikatu, które i tak wywołało u skarżącej szereg zastrzeżeń co do autentyczności podpisu prezesa Spółki J. S. oraz sposobu wypełnienia tego druku. Organ odwoławczy nie uzyskał od Poczty Polskiej wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy datą odbioru przesyłki umieszczoną na zwrotnym potwierdzeniu odbioru a wskazanymi na kopercie dwoma datami awizowania w dniu 29 maja 2015 r. i w dniu 9 czerwca 2015 r. Żadnego wyjaśnienia w tym zakresie nie uzyskano od Poczty Polskiej, a takie nie wynikają również ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organ pominął również okoliczność, że zwrotne potwierdzenie odbioru zostało przedłożone przez Pocztę Polską w formie duplikatu. Termin ten nie jest definiowany w ustawie z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (tj.: Dz.U. z 2016, poz. 1113), a słownikowa definicja rozumie pojęcie duplikat jako drugi egzemplarz dokumentu, pisma, jako kopię, odpis lub wtórnik. Oznacza to, że z pewnością do akt administracyjnych nie dołączono oryginału dokumentu w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru, co winno zostać ocenione w toku postępowania dowodowego przed organem odwoławczym i rozważone w kontekście nieusuniętych wątpliwości co do daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Podążając za wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 592/15, jeśli w sprawie nie będzie można, na podstawie dostępnego materiału dowodowego, udowodnić w sposób niewątpliwy daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, to należy rozpoznać odwołanie skarżącej Spółki. Kontrolowane rozstrzygnięcie organ odwoławczy podjął pomimo braku wyjaśnienia istniejących w sprawie nieścisłości. Okazuje się, że niewystarczającym dla ich usunięcia było uzyskanie zwrotnego potwierdzenia odbioru w duplikacie, albowiem to nie wyjaśniło wynikającego z koperty podwójnego awizowania przesyłki zawierającej decyzję pierwszej instancji sugerującego, że powtórne awizowanie nastąpiło w dniu 9 czerwca 2015 r. Nawet jeśli umieszczenie pieczęci z tą datą na kopercie zawierającej decyzję organu pierwszej instancji nastąpiło omyłkowo to też podlegało wyjaśnieniu, chociażby ze względu na wagę skutków procesowych jakie pociąga za sobą dla strony zupełne pominięcie daty 9 czerwca 2015 r. W konsekwencji Sąd uznał, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania wskutek przyjęcia za datę doręczenia dnia 29 maja 2015 r. nastąpiło przedwcześnie, bez zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego i jego dokładnego wszechstronnego rozważenia i oceny, naruszając tym samym zasady rządzące postępowaniem dowodowym określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zgodnie z zasadą praworządności organ administracji winien bowiem przeprowadzić wszystkie dowody służące ustaleniu niewątpliwego stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięciu, czego w niniejszej sprawie zabrakło. Organ odwoławczy oparł się bowiem przede wszystkim na duplikacie zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji organu pierwszej instancji, a na dokumencie oryginalnym, co do którego dodatkowo formalne zastrzeżenia zgłosiła skarżącego Spółka i które organ również pozostawił bez wyjaśnienia. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien zwrócić się do Poczty Polskiej o wyjaśnienie okoliczności i przyczyn opatrzenia koperty zawierającej decyzję drugiej instancji dwoma pieczęciami z datą 29 maja 2015 r. i 9 czerwca 2015 r., w tym wskazania celu umieszczenia przy dacie 9 czerwca 2015 r. pieczęci "Awizowano powtórnie". Organ może w powyższym zakresie oprzeć się nie tylko na wyjaśnieniach samej Poczty Polskiej S.A. jako instytucji, ale zwrócić się również o odebranie stosowych wyjaśnień od pracowników Poczty Polskiej bądź samodzielnie przeprowadzić dowód z zeznań pracowników Poczty Polskiej na wskazane wyżej okoliczności. Zgodnie bowiem z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postępowanie. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd oddalił wniosek dowodowy zgłoszony przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy Prokuratury Rejonowej sygn. akt [...] uznając, że za jego dopuszczeniem na zasadzie wyjątku nie przemawia konieczność wyjaśnienia istotnych wątpliwości ani ekonomika postępowania. Podmiotem zobligowanym do wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wątpliwości jest organ odwoławczy, a właściwym forum do podjęcia czynności dowodowych w tym zakresie jest postępowanie odwoławcze. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. ustalając, że zasądzone koszty postępowania obejmują uiszczony w sprawie wpis sądowy w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego wraz z wydatkiem w postaci opłaty od pełnomocnictwa procesowego, w wysokości 497 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015, poz. 1804).