II SA/Gd 1925/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-02-05

Skład orzekający: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, As. SW Krzysztof Gruszecki, SSW Janina Guść (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę decyzji administracyjnej stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia takiej decyzji?
Ratio decidendi
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę wydania decyzji administracyjnej stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145a k.p.a. W konsekwencji, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 135 PPSA.
Stan faktyczny
W. M. złożyła wniosek o przyznanie uprawnień wdowy po kombatancie po terminie ustawowym. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję o umorzeniu postępowania, którą następnie utrzymał w mocy decyzją z dnia 27 kwietnia 2001 r. W. M. wniosła skargę do sądu administracyjnego, wskazując na nieznajomość terminu. Sąd rozpoznał sprawę, która została wniesiona do NSA przed 1 stycznia 2004 r., a następnie przekazana do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie: As. SW Krzysztof Gruszecki SSW Janina Guść (spr.) Protokolant: po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 27 kwietnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wniosku o przyznanie uprawnień wdowie po kombatancie 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 22 września 2002 r. Nr [...] 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz W. M. kwotę 10 (dziesięć) zł. Decyzją z dnia 27 kwietnia 2001 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j.Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), utrzymał w mocy swą decyzję z dnia 22 września 2002 r. Nr [...] o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania W. M. uprawnień wdowy po kombatancie. Z uzasadnienia decyzji wynika, że W. M. złożyła wniosek o przyznanie uprawnień wdowy po kombatancie po terminie ustawowym wynikającym z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, który upłynął z dniem 31 grudnia 1998 r. W. M. wniosła skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazując, że nie wiedziała o terminie na złożenie wniosku dotyczącego nabycia uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. Nr 142 z 1997 r., poz. 950 ze zm.), zakreślał ostateczny termin na składanie wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce do dnia 31 grudnia 1998 r. oraz przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski do dnia 31 grudnia 1999 r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt SK 4/02 (Dz.U. Nr 72 poz. 658) uznał zakreślenie terminu do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich zawarte w 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, za niezgodne z art. 2 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji, przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, utracił moc obowiązującą z dniem 29 kwietnia 2003 r. Zgodnie z art. 145a. kodeksu postępowania administracyjnego orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 145 §1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji, uzasadnia zatem uchylenie zaskarżonej decyzji. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 1999 r. IV SA 1360/97 Lex Nr 47852, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 1999 r. sygn. akt II SA 1294/99 Lex Nr 46246) Podstawą prawną zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej był art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, którego niekonstytucyjność została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, w związku z czym w sprawie zachodzi podstawa wznowienia postępowania. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegały zatem uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b w związku z art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził na rzecz skarżącej kwotę 10 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania - uiszczonego w sprawie wpisu sądowego. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne tylko w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania. Ponieważ zakażona i uchylona decyzja dotyczyła umorzenia postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich i nie podlegała wykonaniu, orzekanie o możliwości jej wykonania było bezprzedmiotowe.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło