II SA/Gd 1927/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Nowakowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędzia WSA Jolanta Górska Protokolant Diana Wójtowicz po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 06 listopada 2000r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowlanej uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie z dnia 4 lipca 2000r., nr [...]. Decyzją z dnia 4 lipca 2000 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 48 i art. 83 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., w wyniku ustaleń wizji lokalnej, przeprowadzonej w dniu 23 czerwca 2000 r. nakazał M. F. rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu drewnianego na działce nr [...] w miejscowości G. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że M. F. w 1997 r. wybudowała samowolnie obiekt o konstrukcji drewnianej o wymiarach 2,60x50,05 m i wysokości 2,60m. pełniący funkcję szopy, służącej do przechowywania drewna opałowego. Obiekt ten połączony jest trwale z gruntem. Stosownie do art. 30 Prawa budowlanego - roboty budowlane nie wymagające pozwolenia na budowę wymagają dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji budowlanej. Brak takiego zgłoszenia albo wniesienie sprzeciwu powoduje, że zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego posadowionego bez wymaganego pozwolenia na budowę, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ. Wobec stwierdzenia samowoli budowlanej organ nakazał rozbiórkę obiektu. Odwołanie od tej decyzji wniosła M. F., wskazując, iż budowa szopy została zgłoszona przez nią w piśmie do Urzędu Rejonowego w 1997 r., a zatem nie rozumie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie uwzględniając tego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 6 listopada 2000 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 48, art. 80 ust 2 pkt 2 i art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż po otrzymaniu zgłoszenia inwestora Kierownik Urzędu Rejonowego decyzją z dnia 24 lipca 1997 r. wniósł sprzeciw wobec zamiaru wykonania przedmiotowych robót budowlanych. Decyzja ta została uchylona przez Wojewodę w dniu 15 września 1997 r. i przekazana do ponownego rozpatrzenia. Mimo upływu czasu organ pierwszej instancji nie rozpatrzył ponownie przedmiotowej sprawy i nie wydał żadnego rozstrzygnięcia. Wobec wniesienia sprzeciwu przez organ pierwszej instancji, nawet jeżeli został on następnie uchylony, odwołująca się nie miała prawa, zdaniem organu, rozpocząć robót budowlanych. WINB, powołując się na art. 48 Prawa budowlanego wskazał, iż wobec dokonania samowoli budowlanej konieczne było wydanie nakazu rozbiórki. M. F. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której podważała zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ponawiając argumentacje faktyczna i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 28, obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji ustawy, Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Przepis art. 29 ust 1 pkt 1 cyt. wyżej ustawy stanowił, że pozwolenia na budowę nie wymagała między innymi budowa: 1) obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej: parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m, płyt do składowania obornika, szczelnych zbiorników na gnojówkę lub gnojowicę o pojemności do 25 m3, obiektów do neutralizacji ścieków o wydajności do 5 m3 na dobę, naziemnych silosów na materiały sypkie o pojemności do 30 m3 i wysokości nie większej niż 4,50 m. Wyżej wskazane roboty budowlane wymagały jednak, stosownie do art. 30 ust. zgłoszenia właściwemu organowi. W zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia trzeba także dołączyć dowód stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia, właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji (art. 29 ust 1 a). Zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu (art. 29 ust 2). Jak już wyżej wspomniano art. 48 tej ustawy stanowił, iż właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Z akt sprawy wynika, że skarżąca, pismem z dnia 18 lipca 1997 r. wniosła do właściwego organu zgłoszenie w przedmiocie budowy obiektu o konstrukcji drewnianej na działce nr [...] w miejscowości G. Decyzją z dnia 24 lipca 1997 r. Kierownik Urzędu Rejonowego wniósł sprzeciw wobec zamiaru wykonania tych robót. Sprzeciw ten został następnie uchylony decyzją Wojewody z dnia 15 września 1997 r. Konsekwencją uchylenia decyzji jest, że zostaje ona wyeliminowana z obrotu prawnego, a sprawa ponownie znajduje się na etapie postępowania w sprawie rozpoznania zgłoszenia. Zatem z dniem 15 września 1997 r. całe postępowanie w przedmiocie zgłoszenia robót budowlanych rozpoczęło się na nowo na etapie wniesienia pisma -zgłoszenia przez skarżącą M. F. Organ nie wniósł ponownego sprzeciwu od tego zgłoszenia. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że organy obydwu instancji uznały sprzeciw złożony w 1997 r. jako w dalszym ciągu będący w obrocie prawnym i wywołujący skutki prawne, mimo jego uchylenia. Po uchyleniu sprzeciwu organ nadzoru budowlanego nie mógł zastosować art. 48 Prawa budowlanego, ponieważ nie miał żadnej wiedzy co do losów postępowania wszczętego na skutek zgłoszenia skarżącej. Po uchyleniu sprzeciwu organ administracji architektoniczno - budowlanej miał kilka możliwości procesowych do przyjęcia, a jedną z nich było umorzenie postępowania z art. 105 § 1 kpa. W takiej zaś sytuacji zastosowanie art. 48 nie mogłoby mieć miejsca. Po uchyleniu sprzeciwu nie należało wszczynać postępowania w przedmiocie nakazania rozbiórki a w razie wszczęcia postępowania należało je zawiesić na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. Ponieważ do tej pory nie wydano decyzji w sprawie zgłoszenia budowlanego, przeto postępowanie przed organem nadzoru budowlanego nie może się toczyć i powinno zostać zawieszone bądź -stosownie do ustaleń - umorzone. Sąd na podstawie art. 152 P.p.s.a. stwierdził, ze decyzja nie może być wykonana. W sytuacji bowiem braku sprzeciwu od zgłoszenia skarżąca dopełniła obowiązku przewidzianego w tym zakresie, a nie zapadło jeszcze ostateczne rozstrzygniecie w tej sprawie. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.