II SA/Gd 194/11

PostanowienieWSA w Gdańsku2011-03-03

Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie o świadczenie pieniężne z tytułu pracy przymusowej, mając dochód rodziny około 6 tys. zł miesięcznie i oszczędności 12 tys. zł?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu przysługuje wyłącznie osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca, posiadając dochód rodziny około 6 tys. zł miesięcznie oraz oszczędności w wysokości 12 tys. zł, nie wykazał wyjątkowych okoliczności uzasadniających zwolnienie od kosztów, wobec czego odmówiono przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie dotyczącej świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i córką, a łączny miesięczny dochód rodziny wynosi około 6 tys. zł, posiada również oszczędności w wysokości 12 tys. zł. Wniosek został rozpatrzony przez referendarza sądowego WSA w Gdańsku.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 9 grudnia 2010r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskiem z dnia 28 lutego 2011r. J. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu (radcy prawnego/adwokata). W uzasadnieniu wskazał, że w skardze opisał okoliczności potwierdzające, że jego wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej jest zasadny. Wskazał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i córką. Każde z nich posiada uprawnienie do świadczeń emerytalnych. Łączny miesięczny dochód trzyosobowej rodziny wynosi ok. 6 tys. zł. Wnioskodawca wskazał, iż posiada oszczędności na poziomie 12 tys. zł. Rozpatrując przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym- zwanej dalej P.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 127 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), gdy zaś wykaże tylko, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) wówczas referendarz może przyznać mu prawo pomocy w zakresie częściowym. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. W sprawie wszczętej wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym bądź częściowym przedmiotem oceny jest stan faktyczny wynikający ze złożonych oświadczeń i przedłożonych dokumentów, zaś ocena ta musi być relatywnie odnoszona do poziomu życia i statusu majątkowego innych obywateli, na których - w razie przyznania prawa pomocy - ciężar zwolnienia strony od kosztów zostałby przeniesiony. Badanie zasadności zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych i ustanowienia dla niego pełnomocnika z urzędu oparte będzie na ocenie, czy stan faktyczny, na który składają się okoliczności wynikające z akt sprawy, odpowiada hipotezie normy prawnej wynikającej z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. Wnioskodawca wskazał, iż trzyosobowa rodzina osiąga dochody w wysokości ponad 6000 zł. Żadne nadzwyczajne okoliczności mające uzasadniać przyznanie zwolnienia od kosztów podane nie zostały, zaś z takiej kwoty dochodu skarżący jest w stanie uiścić należne koszty sądowe, zaś z posiadanych oszczędności zlecić fachowemu pełnomocnikowi sporządzenie skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Trudno dopatrzyć się jakiejkolwiek wyjątkowości, która uzasadniałaby zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych i przerzucanie na innych podatników kosztów ustanowienia pełnomocnika w sprawie zainicjowanej przez samego wnioskodawcę. W tym stanie rzeczy uzasadnione jest stwierdzenie, że skarżący nie wykazał, stosownie do brzmienia art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podstaw do przyznania mu prawa pomocy w jakiejkolwiek części i wobec takiej konstatacji, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło