II SA/Gd 194/19
WyrokWSA w Gdańsku2019-10-09
Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Mariola Jaroszewska, Magdalena Dobek – Rak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej może zostać uchylone, jeśli organ odwoławczy nie rozpoznał pisma strony jako żądania wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji, mimo że decyzja organu I instancji była już ostateczna w momencie wniesienia pisma?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, która w momencie wniesienia pisma przez członków wspólnoty mieszkaniowej była już ostateczna, powinien rozważyć, czy pismo to nie stanowi żądania wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Bierność organu w tym zakresie, polegająca na niepoinformowaniu strony o braku możliwości potraktowania pisma jako odwołania i niepodjęciu kroków do nadania mu właściwego biegu, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa otrzymała decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą wykonanie robót remontowych. Zarząd Wspólnoty odmówił złożenia odwołania. Następnie członkowie Wspólnoty złożyli odwołanie, które Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem uznał za spóźnione, stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez Wspólnotę. Członkowie Wspólnoty zaskarżyli to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących stron postępowania, odformalizowania odwołania oraz obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Asesor WSA Magdalena Dobek – Rak (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Pazdykiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 października 2019 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi D. M., H. S., J. . J. M., W.M., J. K., J. W., T. W., T. K. i W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wykonania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz J. W. i T. W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz W. S. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 4. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. K. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 5. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. K. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 6. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. K. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 7. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D. M. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 8. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz H. S. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 9. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz J. M. i W. M. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
J. W. , T. W. , W. S., J. K., T. K., J. K., D. M., H. S., J. M. i W. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 stycznia 2019 r., nr [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia przez Wspólnotę Mieszkaniową odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 sierpnia 2018 r., nr [...].
Zaskarżone postanowienie wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 30 sierpnia 2018 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 61 i art. 66 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1202), nakazał G. P. "P.C.P." z siedzibą przy ul. P. S. [...] w G., wykonać w terminie do 31 października 2018 r., następujące roboty remontowe: wykonać dostęp do ściany budynku przy ul. I. [...] w G. w celu dokończenia robót dociepleniowych budynku, po zakończeniu robót dociepleniowych wykonać remont istniejącego ogrodzenia betonowego zmieniając je na ogrodzenie z prętów kwadratowych, zgodnie z przedłożoną dokumentacją techniczną wykonaną przez mgr inż. A. M.
Od powyższej decyzji w dniu 22 września 2018 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) odwołanie wnieśli członkowie Wspólnoty Mieszkaniowej, m.in. J. W. , W. S., J. K., T. K., J. K., D. M., H. S., wskazując, że H. J. jako zarząd Wspólnoty otrzymała decyzję organu I instancji w dniu 4 września 2018 r. i mailem z dnia 12 września 2018 r. wysłała ją do wybranych członków Wspólnoty bez załączników. Wskazali, że H. J. odmówiła wniesienia odwołania w imieniu Wspólnoty. Odwołujący wyrazili dezaprobatę wobec zaskarżonej decyzji, w której nie ma mowy o rozebraniu nielegalnie postawionego muru. W piśmie uzupełniającym z dnia 27 września 2018 r. W. M. przyłączył się do argumentacji odwołujących się.
Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 28 stycznia 2019 r., wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez Wspólnotę Mieszkaniową odwołania.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji zasadnie uznał Wspólnotę Mieszkaniową za stronę przedmiotowego postępowania. Zgodnie zaś z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r o własności lokali zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. W konsekwencji, jeżeli w postępowaniu administracyjnym stroną jest cała wspólnota mieszkaniowa (a nie każdy z jej członków z osobna), zarząd wspólnoty jest traktowany jako ustawowy przedstawiciel wszystkich członków wspólnoty (właścicieli lokali w budynku). Tak więc w niniejszej sprawie, reprezentantem Wspólnoty Mieszkowej jest jej zarząd, nie zaś poszczególni członkowie Wspólnoty.
Organ wskazał przy tym, że zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej sprawuje H. J. Z akt sprawy wynika bowiem, że uchwałą z dnia 20 listopada 2017 r. nr [...], Wspólnota ta powołała zarząd w osobie H. J. i według złożonego przez nią oświadczenia sprawuje ona jednoosobowo powierzony jej zarząd.
Mając to na uwadze organ wskazał, że przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji prawidłowo została skierowana do H. J. i została przez nią odebrana w dniu 4 września 2018 r. Potwierdzeniem tego jest przesłana do akt sprawy przez organ I instancji kopia strony dziennika podawczego organu I instancji z adnotacją o odebraniu przesyłki przez adresata. Termin ten został ponadto potwierdzony w odwołaniu.
W tych okolicznościach, jak wskazał organ, termin do wniesienia odwołania od powyższej decyzji z uwagi na treść art. 129 § 2 k.p.a. upływał dla Wspólnoty w dniu 18 września 2018 r. Odwołanie złożone w dniu 22 września 2018 r. zostało wniesione po terminie. Podkreślono jednocześnie, że odwołanie to zostało wniesione przez członków Wspólnoty, nie zaś przez jej zarząd w osobie H. J.
W skardze członkowie Wspólnoty w całości zakwestionowali powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia i zarzucając jego wydanie z naruszeniem:
– art. 28 k.p.a. poprzez pominięcie, że stroną postępowania administracyjnego dotyczącego nieruchomości wspólnej może być właściciel wyodrębnionego lokalu w budynku, w którym powstała wspólnota mieszkaniowa, jeżeli ma w tym interes prawny, nawet jeżeli stroną postępowania jest już wspólnota mieszkaniowa; w niniejszej sprawie odwołanie zostało złożone przez członków Wspólnoty Mieszkaniowej w imieniu własnym a nie w imieniu tej wspólnoty, co organ odwoławczy całkowicie pominął, przyjmując a priori wyłącznie Wspólnotę Mieszkaniową jako stronę uprawnioną do wniesienia odwołania;
– art. 128 k.p.a. poprzez pomięcie zasady odformalizowania odwołania od decyzji administracyjnej oraz obowiązku ustalenia rzeczywistej treści odwołania w przypadku powzięcia jakichkolwiek wątpliwości; w niniejszej sprawie organ odwoławczy potraktował odwołanie członków, czyli właścicieli wyodrębnionych lokali, jako odwołanie samej wspólnoty mieszkaniowej bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do interesu prawnego skarżących, mimo iż odwołanie w swojej treści wyraźnie wskazało na to, że składają je członkowie wspólnoty w imieniu własnym,
– art. 134 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, albowiem stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania zależało od ustalenia interesu prawnego osób wnoszących odwołanie, a nadto przez pominięcie, że zastosowanie sankcji stwierdzenia w postanowieniu niedopuszczalności odwołania może nastąpić wyłącznie w sytuacjach jednoznacznych, bez konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego; w niniejszej sprawie nie było podstaw do zastosowania powyższego przepisu, albowiem z treści odwołania nie wynikało, aby odwołanie od decyzji z dnia 30 sierpnia 2018 r. skarżący składali w imieniu wspólnoty mieszkaniowej, a składali je w imieniu własnym, co wymagało najpierw przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w kierunku ustalenia interesu prawnego i uznania ich za stronę postępowania,
– art. 7 k.p.a. tj. zasady praworządności, zgodnie z którą organy administracji publicznej obowiązane są podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;
– art. 8 § 1 k.p.a., tj. zasady pogłębiania zaufania stron do organów administracyjnych, poprzez prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;
– art. 10 § 1 k.p.a., tj. zasady wysłuchania stron zobowiązującej organy administracyjne do zapewnienia czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane, na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia przez Wspólnotę Mieszkaniową odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 sierpnia 2018 r. nakładającą na G. P. obowiązek wykonania określonych robót budowlanych umożliwiających dokończenie prac dociepleniowych przy budynku Wspólnoty.
Zgodnie z przepisem art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy skorzystał z dyspozycji powyższego przepisu stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez Wspólnotę Mieszkaniową, podczas gdy z treści odwołania, uznanego za spóźnione, wyraźnie wynikało, że złożyli je poszczególni członkowie wskazanej Wspólnoty Mieszkaniowej, podpisani pod odwołaniem imieniem i nazwiskiem, a nie Wspólnota Mieszkaniowa reprezentowana przez jednoosobowy zarząd w osobie H. J. Potwierdza to również treść odwołania, z którego wynika, że zarząd Wspólnoty odmówił złożenia odwołania od decyzji organu I instancji w imieniu Wspólnoty.
Organ odwoławczy nie potraktował jednak pisma członków Wspólnoty z dnia 21 września 2018 r. jako odwołania złożonego przez poszczególnych członków Wspólnoty i nie nadał mu prawidłowego biegu, czym naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 134 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie mamy do czynienia z tzw. dużą wspólnotą mieszkaniową (liczba lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych jest większa niż siedem). Zgodnie z art. 6 zd. pierwsze oraz art. 20 ust. 1 i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 marca 1994 r. o własności lokali (t.j.: Dz.U. z 2019 r. poz. 737), zwanej dalej u.w.l., ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową, a w stosunkach zewnętrznych, odnoszących się do nieruchomości wspólnej, wspólnotę reprezentuje jej zarząd. W konsekwencji, w sprawach dotyczących tzw. dużej wspólnoty nie działają poszczególni jej członkowie, lecz zarząd, który może samodzielnie działać w sprawach mieszczących się w zakresie zwykłego zarządu, a w pozostałych sprawach przekraczających zakres zwykłego zarządu opiera się na zgodzie właścicieli lokali wyrażonej w uchwale.
Nie wyklucza to jednak możliwości przyznania równoległego uprawnienia poszczególnym członkom wspólnoty mieszkaniowej do działania w postępowaniu administracyjnym we własnym imieniu. Sytuację tę odnosić należy do przypadków szczególnych, w których obrona praw właścicielskich nie może nastąpić w oparciu o mechanizmy zabezpieczające prawa poszczególnych członków wspólnoty wynikających z u.w.l. Prawo do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym jako strona, niezależnie od udziału wspólnoty lokalowej, nie może być bowiem wynikiem samego tylko faktu bycia współwłaścicielem nieruchomości wspólnej. Musi za tym przemawiać jego zindywidualizowany interes wynikający najczęściej z wpływu projektowanego zamierzenia inwestycyjnego na konkretny lokal mieszkalny. Dla wykazania istnienia takiego interesu prawnego konieczne jest wykazanie przez właściciela lokalu, że doszło do negatywnego oddziaływania na jego nieruchomość lokalową przez daną inwestycję, co każe jego sytuację prawną wyodrębnić od sytuacji wszystkich innych właścicieli lokali w budynku. Za taką okoliczność można uznać sytuację, w której dany obiekt, przez określone cechy, może oddziaływać w sposób naruszający konkretne uprawnienia wynikające z przepisów prawa materialnego, które wprowadzają ograniczenia w korzystaniu z danego lokalu.
W postępowaniu zakończonym decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru z dnia 30 sierpnia 2018 r. stroną postępowania była Wspólnota Mieszkaniowa, reprezentowana przez zarząd w osobie H. J., do rąk której skutecznie doręczono wskazaną decyzję w dniu 4 września 2018 r. Stronami tego postępowania nie byli poszczególni członkowie wskazanej Wspólnoty, co nie mogło jednak stanowić przeszkody do złożenia przez nich odwołania w sytuacji, w której mieli oni przekonanie, że ich indywidualne interesy jako właścicieli odrębnych lokali wymagają ochrony. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem jednolicie, że osoba która nie brała udziału w postępowaniu, a uważa się za pominiętą stronę tego postępowania, może również wnieść odwołanie od decyzji wydanej przez organ I instancji (por. wyroki NSA: z dnia 7 kwietnia 2009 r. II OSK 505/08, z dnia 24 listopada 2010 r. II OSK 1762/09, z dnia 18 lipca 2014 r. II OSK 555/13, z dnia 16 lipca 2014 r. I OSK 3151/12, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W takim przypadku termin 14 dni do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., dla tej osoby liczy się od dnia doręczenia decyzji ostatniej ze stron biorących udział w postępowaniu. Zatem rozpoczyna on swój bieg od "najpóźniejszego" doręczenia stronie postępowania. W niniejszej sprawie termin do wniesienia odwołania dla poszczególnych członków Wspólnoty Mieszkaniowej, rozpoczął bieg tak jak dla Wspólnoty, tj. od dnia doręczenia decyzji organu I instancji H. J. 4 września 2018 r. Termin ten upłynął bezskutecznie w dniu 18 września 2018 r.
Jak wynika z akt sprawy odwołania nie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa, reprezentowana przez zarząd, tylko poszczególni jej członkowie, nadając je w placówce pocztowej w dniu 22 września 2018 r. Odwołanie członków Wspólnoty wniesione zostało zatem z uchybieniem terminu.
W ocenie Sądu, w przypadku przekroczenia terminu do złożenia odwołania, liczonego we wskazany sposób, przez osobę, która nie brała udziału w postępowaniu, nie przysługuje jej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a jej odwołanie winno być potraktowane przez organ jako żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. J. Jaśkowska, M. Wilbrabdt-Gotowicz, A. Wrócel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el 2019).
Na organie administracji publicznej w związku z wpływem pisma kwestionującego prawidłowość decyzji posiadającej już walor decyzji ostatecznej ciąży obowiązek ustalenia rzeczywistego żądania strony. W wyroku z dnia 17 grudnia 1996 r. (II SA/Gd 1156/96; lex nr 44089) NSA stwierdził, że "jeżeli organ odwoławczy uznał, iż decyzja, od której odwołanie składała strona, była w chwili jego składania decyzją ostateczną, organ winien rozważyć w trybie art. 235 § 1 k.p.a., czy pisma nie potraktować jako wniosku o wznowienie postępowania lub żądanie stwierdzenia nieważności decyzji. Organ winien, mając wątpliwości czego w istocie dochodzi strona, pouczyć ją w trybie art. 9 k.p.a. o jej prawach i obowiązkach, a w zależności od powziętych wątpliwości zażądać stosownych wyjaśnień i uzupełnień".
Zgodnie z art. 235 § 1 k.p.a. skargę w sprawie, w której wydano decyzję ostateczną, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany, które może być uwzględnione, z zastrzeżeniem art. 16 § 1 zdanie drugie. W piśmiennictwie wyrażony został pogląd, iż pisma stron postępowania (także podmiotów uznających się za strony postępowania) skierowane przeciwko decyzjom ostatecznym, które pozostawiają wątpliwości co do ich kwalifikacji, wymagają interpretacji w trybie art. 235 k.p.a., choćby nie były kierowane do organu w ramach postępowania skargowego. (por. R. Kędziora, Komentarz do k.p.a., wyd. 2008, str. 931).
W wyroku z dnia 3 września 1997 r. (V SA 799/96, LEX nr 59506) NSA stwierdził, iż skarga złożona w okolicznościach, o jakich mowa w art. 235 k.p.a. tj. po zakończeniu postępowania decyzją ostateczną, niezaskarżalną odwołaniem wobec takiego jej charakteru, nie może być w świetle tego przepisu poczytana i rozpatrywana jako odwołanie. Powinna być ona w zależności od charakteru zarzutów traktowana jako wniosek o wznowienie postępowania lub o stwierdzenie nieważności.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że to organ ma zastosować właściwy tryb nadzwyczajny adekwatny do rzeczywistej treści żądania, a jedynie w razie istnienia uzasadnionych wątpliwości co do charakteru żądania strony zawartego w jej piśmie organ powinien, stosując art. 9 k.p.a., zwrócić się do niej, udzielając niezbędnych wyjaśnień np. w kwestii braku możliwości uznania pisma za odwołanie (por. wyrok NSA z dnia 3 września 1993 r., V SA 799/96, LEX nr 59506; wyrok z dnia 17 grudnia 1996 r., II SA/Gd 1156/96; LEX nr 44089, wyrok NSA z dnia 22 lutego 2005 r., OSK 1099/04, LEX nr 165733) i żądając wymaganych uzupełnień.
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, to nie może budzić wątpliwości, iż odwołanie skarżących od decyzji z dnia 30 sierpnia 2018 r. zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 22 września 2018 r. Oznacza to, że odwołanie zostało wniesione przez skarżących w dniu, kiedy decyzja z dnia 30 sierpnia 2018 r. była już decyzją ostateczną. Wynika to z faktu upływu terminu do złożenia odwołania dla podmiotów, które były stronami postępowania.
W ocenie Sądu, w zaistniałej sytuacji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, jako organ właściwy do rozpoznania odwołania członków Wspólnoty, uprawniony był do uznania, iż odwołanie, skierowane jest przeciwko decyzji ostatecznej, a rzeczywistym żądaniem wnioskodawców jest zakwestionowanie legalności postępowania poprzedzającego wydanie decyzji z dnia 30 sierpnia 2018 r. i weryfikacja zawartego w niej rozstrzygnięcia.
Jeśli z treści odwołania nie wynika wyraźnie zarzut pominięcia skarżących jako stron postępowania, ale powołują się oni w formułowanej argumentacji na ich własny interes prawny w kwestionowaniu decyzji, to wówczas na organie administracji ciąży obowiązek, wynikający z art. 8 i 9 k.p.a., wyjaśnienia rzeczywistej treści pisma i woli stron z ich udziałem oraz udzielenia im stosownych pouczeń i wyjaśnień.
Zgodnie z art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Natomiast stosownie do art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Bierność organów administracji w tym zakresie stanowi naruszenie prawa.
W realiach niniejszej sprawy na organie odwoławczym, do którego wpłynęło odwołanie członków Wspólnoty, spoczywał obowiązek pouczenia ich o braku możliwości potraktowania tego pisma za odwołanie z powodu uostatecznienia się decyzji organu I instancji z dnia 30 sierpnia 2018 r. i wynikających z tego faktu konsekwencjach oraz możliwościach prawnych. W razie potrzeby organ powinien był również zażądać niezbędnych uzupełnień celem prawidłowego nadania biegu pismu odwołujących się. Tym obowiązkom procesowym uchybił organ odwoławczy, w ogóle pomijając kwestię wniesienia odwołania przez poszczególnych członków Wspólnoty, co jest prawnie dopuszczalne i jak najbardziej możliwe, i nie podejmując kroków, które pozwoliłyby na rozpoznanie pisma skarżących, nazwanego odwołaniem, we właściwym trybie, umożliwiającym weryfikację ich legitymacji procesowej oraz właściwą ochronę prawną.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. W konsekwencji, organ odwoławczy, zgodnie z oceną prawną oraz wskazaniami sformułowanymi w uzasadnieniu niniejszego wyroku, ponownie rozpozna pismo członków Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 21 września 2018 r. (data nadania – 22 września 2018 r.). W pierwszej kolejności wyjaśni rzeczywistą wolę członków Wspólnoty składających wskazane pismo, pouczając ich uprzednio o braku możliwości potraktowania go jako odwołania od decyzji ostatecznej, wniesionego przez stronę, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym. Stosownie do uzyskanych wyjaśnień organ dokona kwalifikacji wskazanego pisma i nadania mu właściwego biegu procesowego.
Jednocześnie Sąd stwierdza, że argumentacja skargi odnosząca się do zagadnień merytorycznych – oceny przesłanek wydania decyzji organu nadzoru budowlanego I instancji z dnia 30 sierpnia 2018 r. nie mogły być przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu, podobnie jak kwestia legitymacji procesowej skarżących w postępowaniu zakończonym wskazaną decyzją, której weryfikacja należeć będzie do obowiązków organu właściwego do rozpoznania sprawy we właściwym trybie.
O kosztach postępowania należnych J. W. i T. W. Sąd orzekł, na podstawie art. 200, art. 202 § 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając solidarnie na ich rzecz kwotę 597 zł, na którą oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, składa się również wynagrodzenie pełnomocnika profesjonalnego w wysokości 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800), zwanego dalej rozporządzeniem. Skarżącym: W. S., J. K., T. K., J. K., D. M., H. S. oraz J. M. i W. M. Sąd zasądził, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia, zwrot kosztów postępowania w wysokości po 580 zł, obejmujący wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł, z tym że zwrotu kosztów postępowania na rzecz J. M. i W. M. Sąd dokonał solidarnie, na podstawie art. 202 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło