II SA/Gd 1950/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) WSA Janina Guść Protokolant: Barbara Kroczak po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 października 2000 r.,nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 17 lipca 2000 r., nr [...], na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) nakazał L. P. rozebrać samowolnie wykonany obiekt, pełniący funkcję domku letniskowego, zlokalizowany na działce nr [...] w K. – S. W uzasadnieniu decyzji organ administracji wskazał, iż w dniu 8 czerwca 2000r. przeprowadził oględziny działki nr [...] w K. - S., z udziałem właściciela, w toku których ustalono, że znajduje się na niej domek letniskowy, o konstrukcji drewnianej, z dachem dwuspadowym, krytym papą. Obiekt posadowiony jest na bloczkach betonowych, nietrwale związanych z gruntem. O wszczęciu postępowania oraz dacie i miejscu przeprowadzenia oględzin zawiadomiono wszystkie jego strony. Właściciel nieruchomości – L. P. oświadczył, że przedmiotowy obiekt wybudowany został w 1998 r., bez pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia właściwemu organowi. Jednocześnie oświadczył, iż działkę zakupił w 1968 r., jako działkę rekreacyjno – budowlaną, zgodnie z ówczesnym planem zagospodarowania przestrzennego. W piśmie z dnia 22 czerwca 2000 r. L. P. wskazał dodatkowo, że działka nr [...] ma charakter budowlany na mocy decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa z dnia 9 października 1968 r., nr [...] oraz pisma Prezydium WRN z dnia 6 czerwca 1968 r., nr [...] - Wojewódzkiej Pracowni Urbanistycznej, zgodnie z którym teren działki nr [...] w K. – S. jest przeznaczony pod letniska indywidualne. Organ I instancji wyjaśnił, na podstawie informacji uzyskanej z Urzędu Gminy D., iż L. P. otrzymał decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr [...], ze względu na to, iż działka ta nie posiada prawa zabudowy. Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów działka to jest przeznaczona na grunty orne, lasy i grunty leśne. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że wykonanie obiektu budowlanego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę lub co najmniej zgłoszenia. Organ wyjaśnił również, że zgodnie z art. 3 ust 1 a ustawy Prawo budowlane obiektem budowlanym jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Wykonanie obiektu budowlanego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę lub co najmniej zgłoszenia właściwemu organowi (art. 29 ust 1 pkt 3 ustawy). Odwołanie od tej decyzji wniósł L. P., wskazując, że przedmiotową działkę nabył w 1968r., jako działkę budowlaną – przeznaczoną pod zabudowę letniskową. Wywodził, iż nie jest w posiadaniu decyzji, z których taka forma zagospodarowania tej działki wynika. Ponadto wskazał, że w 1995 r. wystąpił do Urzędu Gminy D. o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę domku letniskowego. Odmówiono mu jednak wydania takiej decyzji, ze względu na wymiary działki (30 m x 90 m) oraz związany z tym brak możliwości zabudowy w odległości nie mniejszej niż 100 m od jeziora, zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucił, iż są to ustalenia poczynione w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w latach 90-tych, tymczasem przedmiotowa działka jest jego własnością od 1968 r. i zakupiona została jako działka budowlana – co wynika z zapisu w księdze wieczystej. Zarzucił zaskarżonej decyzji niezgodność z Konstytucją oraz podstawowymi zasadami prawa. Wskazał również, iż przedmiotowy domek nie jest obiektem budowlanym w myśl przepisów ustawy, albowiem nie jest trwale związany z gruntem, jak również nie posiada infrastruktury technicznej. Nie uwzględniając zarzutów odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 16 października 2000 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podzielając jego podstawy faktyczne i prawne. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ administracji wskazał, że przy rozpatrywaniu sprawy samowoli budowlanej nie mają znaczenia inne okoliczności występujące w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 48 Prawa budowlanego wydanie nakazu rozbiórki jest obligatoryjne w wypadku stwierdzenia samowoli budowlanej. Ponadto organ wyjaśnił, iż nie podziela argumentacji skarżącego dotyczącej charakteru przedmiotowego obiektu budowlanego. Wyjaśniono, że zakwalifikowanie tego domku jako obiektu budowlanego nie jest, w świetle obowiązujących przepisów, uzależnione od istnienia w nim instalacji i urządzeń technicznych. Organ odwoławczy stwierdził, że zarówno forma architektoniczna obiektu, jak i jego przeznaczenie w pełni uzasadniają zastosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane. L. P. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której ponowił zarzuty odwołania, a ponadto wskazał, że w latach 70-tych tereny wokół jego działki zostały zabudowane domkami letniskowymi. W tym czasie nie miał on potrzeby stawiania własnego domku, albowiem korzystał z domku rodziców, stojącego w sąsiedztwie. W 1995 r. postanowił wybudować domek na swojej działce nr [...], jednakże okazało się, że zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest to niemożliwe, ze względu na jej wielkość, albowiem zgodnie z tym planem obiekt może być posadowiony w odległości nie mniejszej niż 100 metrów od linii brzegowej jeziora. Skarżący zarzucił, iż taka sytuacja jest zaprzeczeniem zasady nie działania prawa wstecz. Zarzucił również, iż właściciele okolicznych działek nie są traktowani na równi wobec prawa. Podnosił, iż zwrócił się do właściwego organu o zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto wskazał, iż przez cały okres posiadania działki płacił podatek od nieruchomości, co w związku z zaistniałą sytuacją naraziło go na dużą stratę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Obowiązujący w dacie realizacji przedmiotowego obiektu budowlanego oraz w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) stanowił, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Art. 29 ust.1 pkt 1 i 5 Prawa budowlanego stanowił, że pozwolenia na budowę nie wymaga między innymi budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej m. in. parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m., jak również tymczasowych obiektów budowlanych stanowiących wyłącznie eksponaty wystawowe, bez pełnienia jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowanych na terenach przeznaczonych na ten cel, przy czym zgodnie z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego budowa tego rodzaju obiektu wymagała zgłoszenia właściwemu organowi. Przedmiotowy domek letniskowy nie jest żadnym z obiektów wskazanych w art. 29, nie wymagającym uzyskania pozwolenia na budowę. Z niekwestionowanych w skardze ustaleń organów administracji wynika, że skarżący wybudował przedmiotowy obiekt budowlany w 1998 r., bez uzyskania pozwolenia na budowę oraz bez zgłoszenia, o jakim mowa w art. 30 ustawy. Obiekt ten został zrealizowany na działce nr [...] w K. - S., która zgodnie z wyciągiem z rejestru gruntów stanowi grunty orne i leśne a ponadto w świetle ustaleń, przytoczonego w zaskarżonej decyzji, obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może być zabudowana w odległości mniejszej niż 100 m od linii brzegowej jeziora. Zabudowa na przedmiotowej działce, ze względu na jej wymiary, nie może spełnić tego warunku. Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 48 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, przewidywał, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepis ten nie pozostawiał organom administracji sfery uznaniowości w zakresie zastosowania sankcji rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Stwierdzenie, że wzniesienie określonego obiektu budowlanego nastąpiło bez wymaganego pozwolenia na budowę i na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę (por. art. 49 ust 1) obliguje organ administracji do nakazania jego rozbiórki na wskazanej wyżej podstawie prawnej. Na marginesie wskazać należy, że skarżący przed rozpoczęciem robót budowlanych nie dokonał również zgłoszenia wymaganego przepisami ustawy. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących nie wyjaśnienia przez organ istotnych dla sprawy okoliczności wskazać należy, iż organ prawidłowo określił okoliczności dotyczące wybudowania przedmiotowego obiektu bez pozwolenia na budowę, termin jego budowy oraz pozostałe elementy niezbędne do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia prawa własności skarżącego (art. 21 Konstytucji) wskazać należy, iż zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Stosownie do art. 33 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami prawa, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenu, na którym posadowiony jest przedmiotowy obiekt budowlany jest aktem prawa miejscowego. Jest on zatem źródłem prawa obligującym do jego zastosowania organy działające na tym terenie. Nie przewiduje on możliwości wybudowania na przedmiotowej działce domku letniskowego w odległości mniejszej niż 100 m od linii brzegowej jeziora. Art. 140 k.c. w sposób jednoznaczny stanowi, że właściciel może korzystać ze swojego prawa własności lecz wyłącznie w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Jedną z tych ustaw jest przytoczona wyżej ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym. W sprawie jest bezsporne, że przedmiotowy obiekt został wybudowany bez pozwolenia na budowę, zatem niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie jego budowy, a ponadto znajduje się w odległości bliższej od linii brzegowej jeziora niż przewidziana w obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Bezzasadny jest zatem zarzut naruszenia prawa własności skarżącego poprzez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. Na marginesie wskazać należy, iż kwestia płacenia przez właściciela nieruchomości zobowiązań podatkowych nie ma wpływu na treść przedmiotowego rozstrzygnięcia, w sytuacji, gdy jedyną podstawą jego wydania było posadowienie domku letniskowego na działce nr [...] w K. – S. bez pozwolenia na budowę. Z tych tez przyczyn Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) oddalił skargę.