II SA/Gd 1957/00

WyrokWSA w Gdańsku2003-11-13

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać dostarczenie wyciągu z księgi wieczystej oraz zgody współwłaścicieli na lokalizację garażu na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r.?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nakazać dostarczenia wyciągu z księgi wieczystej ani zgody współwłaścicieli na lokalizację garażu na podstawie art. 40 i art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Przepisy te nie przewidują takich obowiązków. Jedynie inwentaryzacja budowlana z orzeczeniem technicznym oraz inwentaryzacja geodezyjna powykonawcza mogą być wymagane na podstawie art. 56 ust. 1.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą m.in. dostarczenie wyciągu z księgi wieczystej oraz zgody współwłaścicieli na lokalizację garażu. Garaż został postawiony w 1973 r. przez poprzedniego właściciela. Skarżący podnosili, że nie stawiali garażu i nie posiadają na niego pozwolenia. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części nakładającej na skarżących obowiązek dostarczenia aktualnego wyciągu z księgi wieczystej posesji oraz zgody współwłaścicieli działki na obecną lokalizację garażu. Skargę oddalono w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Doroty i Eugeniusz Cz. Na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 13 lipca 200 r. (...) w przedmiocie nakazu dostarczenia określonych dokumentów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G. W T. z dnia 8 czerwca 2000 r. (...) w części nakładającej na skarżących obowiązek dostarczenia aktualnego wyciągu z księgi wieczystej posesji nr 50 przy ul. P. w T. oraz zgody współwłaścicieli działki na obecną lokalizację garażu, II. oddala skargę w pozostałym zakresie, (...). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu G. w T. decyzją z dnia 8 czerwca 2000 r., wydaną na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ w zw. z art. 40 i art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./, wezwał Dorotę i Eugeniusza Cz. do dostarczenia aktualnego wyciągu z księgi wieczystej posesji nr 50 przy ul. P. w T., inwentaryzacji budowlanej garażu blaszanego zlokalizowanego na posesji przy ul. P. 50 wraz z orzeczeniem technicznym o możliwości jego bezpiecznego użytkowania, inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej ww. obiektu, zgody współwłaścicieli przedmiotowej działki na obecną lokalizację garażu. (...) Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po rozpatrzeniu odwołania Doroty i Eugeniusza Cz. decyzją z dnia 13 lipca 2000 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż z załączonych akt sprawy wynika, że na posesji przy ul. P. 50 w T. zlokalizowany jest garaż "blaszak" o wym. 3,0 x 5,0 x 2,15m, posadowiony na bloczkach betonowych i wyposażony w kanał. Przedmiotowy garaż jest własnością Państwa Doroty i Eugeniusz Cz. a zlokalizowany na działce, którego są współwłaścicielami w 2/3 części, natomiast w pozostałej części /1/3/ współwłaścicielami terenu są Państwo Agnieszka i Edmund S. Dorota Cz. wniosła do protokołu oględzin (...) z dnia 31.03.2000 r., iż w 1999 r. postawiono obecny garaż typu "blaszak" na miejscu starego garażu, który był w nieodpowiednim stanie technicznym i estetycznym, a który istniał już od 1973 r. Strona skarżąca nie posiada pozwolenia na budowę garażu z 1973 r., jednak jego istnienie od 27 lat potwierdzone jest w aktach sprawy. W związku z tym, iż przedmiotowy garaż powstał przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, tj. przed 1.01.1995 r., to zastosowanie ma w tym przypadku przepis art. 103 ust. 2 ww. Prawa, który stanowi, że w takich przypadkach zastosowanie mają przepisy dotychczasowe. Organ II instancji stwierdził, że przywołany w decyzji organu I instancji art. 40 upoważnia właściwy organ administracji państwowej do wydania decyzji nakazującej wykonanie określonych czynności niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami, w przypadku gdy obiekt wybudowany został niezgodnie z przepisami. Odnosząc się do zarzutów wniesionych w odwołaniu przez stronę skarżącą, iż przedmiotowy garaż powstał legalnie, organ odwoławczy stwierdził, iż brak jest dowodów potwierdzających to stwierdzenie. Fakt uiszczania opłaty podatkowej od nieruchomości do Urzędu Miejskiego w T. nie jest dowodem na jego legalne wybudowanie. Również załączona mapa geodezyjna wydana przez UM - Wydział Geodezji i Kartografii Ośrodek Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w T. z dnia 19.06.2000 r. z naniesionym budynkiem garażowym na posesji przy ul. P. 50 nie jest dowodem, że obiekt powstał legalnie, tym bardziej, że na mapie geodezyjnej z 1992 r., załączonej w aktach sprawy ów garaż nie figuruje. Nadto organ wskazał, że w czasie powstania spornego garażu /1973 r./ obowiązywała ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 7 poz. 46 ze zm./, a art. 36 ust. 1 tej ustawy nakładał na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę obiektu budowlanego. Również, zgodnie z par. 3 rozporządzeniem Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961 r. /Dz.U. nr 38 poz. 197 ze zm./- budowa garażu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, bowiem garaże me znajdują się na liście obiektów zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na ich realizację, o czym stanowi par. 4 ww. rozporządzenia. Podsumowując organ II instancji twierdził, iż przedmiotowy garaż pobudowany został niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, zatem organ nadzoru budowlanego I instancji słusznie nakazał stronie dostarczyć określone dokumenty, w celu zalegalizowania samowoli budowlanej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Dorota i Eugeniusz Cz. domagali się uchylenia w całości decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu skargi podali, że decyzje są dla nich krzywdzące, gdyż garaż powstał 27 lat temu i został wzniesiony przez ówczesnego właściciela, a obecnie im nakazuje się zalegalizowanie go mimo, że skarżący tego obiektu nie stawiali. Nadto skarżący wyrazili swoją wątpliwość czy garaż w momencie jego powstania uznawano za budowlę. Jednocześnie w ocenie skarżących skoro garaż istnieje w dokumentacji kartograficznej to oznacza, że musiał zostać zgłoszony. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest w części uzasadniona. Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 40 oraz art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./. Jak wynika z treści art. 40 cytowanej ustawy niniejszy przepis stanowi podstawę wydania decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z przepisami do stanu zgodnego z przepisami. Organ I instancji w decyzji z dnia 8 czerwca 2000 r. nie nakazał skarżącym wykonania żadnych zmian lub przeróbek garażu. Natomiast niniejszy przepis nie stanowi podstawy pozwalającej na wezwanie do dostarczenia określonych dokumentów i dokumentacji. Wobec tego art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. nie mógł stanowić podstawy prawnej decyzji wydanej przez organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie. Natomiast przepis art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowi podstawę żądania przez organ od inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego informacji i udostępniania dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu budowlanego do użytku lub utrzymaniem obiektu, opracowania instrukcji eksploatacyjnej dla obiektu lub jego części, dostarczenia technicznych ekspertyz dotyczących projektu, materiałów robót a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Spośród dokumentów i dokumentacji wymienionych w decyzji organu I instancji za dokumentację znajdującą oparcie w cytowanym wyżej przepisie można uznać inwentaryzację budowlaną garażu blaszanego wraz z orzeczeniem technicznym o możliwości jego bezpiecznego użytkowania - jako techniczną ekspertyzę dotyczącą stanu technicznego obiektu budowlanego - oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą - jako dokument związany z przekazaniem obiektu budowlanego do użytku. Obowiązek złożenia aktualnego wyciągu z księgi wieczystej oraz zgody współwłaścicieli działki na obecną lokalizację garażu nie znajduje oparcia w treści art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Zatem jak wynika z powyższego organy nadzoru budowlanego w oparciu o wskazane wyżej przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie mogły wezwać skarżących do złożenia wyciągu z księgi wieczystej oraz zgody współwłaścicieli działki na lokalizację garażu. Wobec tego w tej części decyzja jako naruszająca przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynika sprawy podlegała uchyleniu. Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżących należy stwierdzić, iż garaż blaszany był w świetle przepisów prawa budowlanego z 1961 r. obiektem budowlanym, na wybudowanie, którego potrzebne było uzyskanie pozwolenia na budowę. Stosownie do art. 1 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 7 poz. 46 ze zm./ przez "obiekt budowlany" należy rozumieć między innymi stałe i tymczasowe budynki. Natomiast przez "budynek" należało rozumieć każdą budowlę posiadającą ściany lub filary bądź słupy i pokrycie /art. 1 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy/. W świetle treści wskazanych przepisów nie może być wątpliwości, że garaż w dacie jego postawienia przez poprzednika prawnego skarżących był obiektem budowlanym, którego wykonanie wymagało pozwolenia na budowę /art. 36 ust. 1 Prawa budowlanego z 1961 r./. Skarżący natomiast jako następcy prawni inwestora, który wzniósł przedmiotowy garaż, uzyskując prawo własności nieruchomości, weszli w prawa i obowiązki wiążące się z tą nieruchomością, również te związane z samowolą budowlaną na tej nieruchomości. Fakt naniesienia garażu skarżących na mapie geodezyjnej wydanej w dniu 19 czerwca 2000 r. nie świadczy o tym, iż jego budowa nastąpił na podstawie pozwolenia na budowę. Jak wynika z przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /t.j. Dz.U. 2000 nr 100 poz. 1086 ze zm./ mapy geodezyjne zawierają między innymi informacje o rozmieszczeniu budynków. Ujęcie danego budynku, znajdującego się na określonej działce gruntu, na mapie geodezyjnej oznacza tylko tyle, że faktycznie taki budynek w danym miejscu się znajduje, natomiast nie znaczy to, że został wzniesiony na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący natomiast jak wynika z akt administracyjnych oraz treści skargi nie legitymują się decyzją zawierającą takie pozwolenie. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił w części opisanej w sentencji wyroku decyzje organów obu instancji oddalając skargę w pozostałym zakresie na podstawie art. 27 ust. 1 cytowanej ustawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 i 2 ustawy o NSA.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło