II SA/Gd 1960/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędziowie: WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) del.SO Jolanta Górska Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. I. na decyzję Wojewody z dnia 3 lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia 3 czerwca 2002 r. nr [...]. Prezydent Miasta decyzją z dnia 3 czerwca 2002 r. odmówił przyznania E. I. zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w dniu 4 lutego 2002 r. E. I. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i o przyznanie zasiłku przedemerytalnego przedkładając nowe dokumenty celem wykazania zatrudnienia w Kółku Rolniczym w K. Organ uznał, iż wskazane dokumenty i zeznania świadków nie potwierdzają zatrudnienia w przedmiotowym Kółku Rolniczym. W odwołaniu od powyższej decyzji E I. zakwestionował stanowisko organu I instancji co do oceny przedłożonych dowodów. Wojewoda decyzją z dnia 3 lipca 2002 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że E. I. po raz pierwszy wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego złożył w dniu 11 października 2001 r., domagając się miedzy innymi zaliczenia do okresu uprawniającego do tego zasiłku okresu zatrudnienia w Kółku Rolniczym w K.. Organ I instancji odmówił przyznania E. I. prawa do zasiłku przedemerytalnego nie zaliczając okresu pracy w niniejszym Kółku Rolniczym z powodu niewiarygodności zeznań świadków. Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie od niniejszej decyzji utrzymał ją w mocy. Następnie E. I. na niniejszą decyzję wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku. Sprawa ta została zarejestrowana w Sądzie pod numerem IISA/Gd 130/02 i dotychczas nie została rozstrzygnięta. Następnie organ II instancji stwierdził, że w dniu 4 lutego 2002 r. E. I. ponowił swój wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego przedkładając nowe dowody. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, dlaczego nie uznał przedłożonych przez E. I. nowych dowodów za wiarygodne. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. I. zarzucił, że decyzje organów obu instancji zostały wydane w sprawie, która już poprzednio została rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Powołując art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. skarżący stwierdził, że powinna zostać stwierdzona nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, jako decyzji wydanych w tej samej sprawie bez wzruszenia poprzedniej decyzji ostatecznej. Zdaniem skarżącego organy administracji błędnie zakwalifikowały jego podanie z dnia 4 lutego 2002 r. o ponowne rozpatrzenie odwołania w oparciu o nowe dostarczone dokumenty. Podanie to powinno zostać zakwalifikowane jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego ze względu na wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, lecz nieznanych organowi zatrudnienia. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że żądanie skarżącego w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego jest całkowicie pozbawione podstaw prawnych zważywszy na unormowanie art. 371 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001 r. Z przepisu tego jasno wynika, że w sytuacji przedłożenia nowych dowodów sprawę rozpatruje się od nowa, gdyż ewentualne przyznanie prawa do świadczenia może nastąpić dopiero od następnego dnia po przedłożeniu wymaganych dokumentów. W sprawach tych w żadnym razie nie następuje cofnięcie się do stanu na dzień złożenia pierwszego wniosku o przyznanie tego świadczenia. Jest to przepis szczególny wyłączający w zakresie w nim unormowanym postanowienia Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 371 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r., prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego przysługuje na wniosek osobie, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania, zasiłku lub zasiłku przedemerytalnego posiadała lub spełniła warunki do ich nabycia. Jak wynika z treści niniejszego przepisu ustawodawca nabycie prawa do zasiłku przedemerytalnego powiązał z "posiadaniem" lub "spełnieniem" ustawowych warunków w dniu rejestracji lub w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych bez względu na czas złożenia wniosku. Zatem jeżeli ustawowe warunki zostały spełnione tylko od woli zainteresowanego zależy, kiedy złoży wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego . Uzyskanie uprawnień do zasiłku przedemerytalnego związane jest z posiadaniem odpowiednich okresów zatrudnienia, a nie z wykazaniem ich w określonym czasie dowodami. Czym innym bowiem jest posiadanie wymaganych przepisami okresów zatrudnienia, a czym innym udowodnienie tych okresów. Zatrudnienie bowiem obiektywnie miało miejsce jedynie strona może mieć trudności z jego udowodnieniem. Przepis ust. 2 art. 371 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie zawiera żadnej szczególnej regulacji, która wyłączałaby stosowanie reguł postępowania administracyjnego zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów z dnia 11 marca 2002 r., OPS 14/01 (ONSA 2002/4/133) stwierdził, że: " Jako wniosek o wznowienie postępowania powinien być potraktowany każdy "nowy" wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli organy zatrudnienia we wcześniejszym postępowaniu wydały decyzję o odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a bezrobotny powołuje się na nowe dowody (dokumenty) potwierdzające okresy zatrudnienia". Sąd w składzie rozstrzygającym przedmiotową sprawę w pełni podziela powyższy pogląd. Wobec powyższego należy stwierdzić, że organy obu instancji nieprawidłowo zakwalifikowały wniosek skarżącego z dnia 4 lutego 2002 r., gdyż winien on zostać potraktowany jako wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego na zasadzie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Tym samym doszło do wydania decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, co stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Zatem skoro zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. należało stwierdzić nieważność decyzji organów obu instancji. W związku z tym zbędna stała się ocena merytoryczna zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpatrując sprawę organy zatrudnienia będą miały przede wszystkim na względzie fakt uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 lipca 2004 r. w sprawie sygn. akt 3IISA/Gd 130/02 decyzji wydanych po rozpatrzeniu pierwszego wniosku skarżącego o zasiłek przedemerytalny. W związku z tym istnieje bowiem możliwość dokonania oceny wszystkich dowodów w jednym postępowaniu. Jednocześnie organy zatrudnienia będą miały na względzie ustawę z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252), a w szczególności przepis art. 29 i art. 30 niniejszej ustawy. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 2, art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, że art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, iż jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. W niniejszej sprawie decyzja odmawiająca przyznania świadczenia w postaci zasiłku przedemerytalnego nie podlega wykonaniu, gdyż nie przyznaje ani nie pozbawia żadnego prawa, a zatem brak podstaw, aby odnosić się do kwestii jej wykonalności do czasu uprawomocnienia się wyroku.