II SA/Gd 1969/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.), Asesor WSA Krzysztof Retyk, Protokolant Agnieszka Dobroń, po rozpoznaniu w dniu 15 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. i A. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 lipca 2002 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu z dnia 17 maja 2002 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących K. i A. B. kwotę 265,- (dwieście sześćdziesiąt pięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. określa, że wymienione w punkcie 1 decyzje nie mogą być wykonane. Decyzją z dnia 17 maja 2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w G. nakazał A. K. i K. J. jako inwestorom pizzerii w budynku przy ul. [...] w G. wykonanie w terminie do dnia 30. 12.2002r. inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej oraz projektu technicznego na dokończenie przebudowy pomieszczeń biurowo-magazynowych na lokal małej gastronomii. Decyzję wydano na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw z art. 50 ust 1 pkt l, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo Budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) oraz art. 104 Kpa. W uzasadnieniu organ wskazał, że w trakcie przeprowadzonej wizji stwierdzono, że najemcy parteru budynku przy ul. [...] w G. prowadzą roboty budowlane polegając na adaptacji pomieszczeń biurowo-magazynowych na lokal małej gastronomii. Wykonano przebudowę ścian wewnętrznych, postawiono dodatkowe ścianki z płyty gipsowo-kartonowej, wybito otwór drzwiowy w ścianie konstrukcyjnej. Roboty te zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, czego inwestorzy nie dopełnili, w związku z czym postanowieniem z dnia 07.05.2002r. wstrzymano roboty budowlane związane z przebudową. W celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem nakazano w trybie art. 51 wykonanie odpowiedniej dokumentacji technicznej wraz z uzgodnieniami. Organ stwierdził, że po wykonaniu obowiązków wyda pozwolenie na wznowienie robót. Odwołanie od tej decyzji złożyli K. i A. B. wnosząc o uchylenie decyzji jako niezgodnej z obowiązującymi przepisami i wydanie decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Stwierdzili oni, że samowolnie przeprowadzona przebudowa zmienia funkcję budynku mieszkalnego jednorodzinnego bliźniaczego na funkcję uciążliwą, na co nie wyrażają zgody. Decyzją z dnia 3 lipca 2002r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że w toku postępowania ustalono, że w budynku bliźniaczym o funkcji mieszkalnej z usługową prowadzone są roboty związane ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń biurowo-magazynowych na lokal małej gastronomii. Roboty te wykonywane były przez inwestorów A. K. i K. J. na parterze budynku wynajętym od I. i P. L. Samowolnie realizowana adaptacja winna być poddana pod kątem zgodności z przepisami tj. ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego dla danego terenu, warunkami technicznymi, Polskimi Normami. Z zapisów miejscowego szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego Śródmieścia G. zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miasta w dniu 30.11.1994r. (Dz. Urz. Woj. Gdańskiego z 1994r. nr 33, poz. 172) dla jednostki PR. 1.2. na obszarze na którym dokonywana jest adaptacja obiektu preferowana jest m. in. funkcja hotelowa z zapleczem gastronomicznym , dopuszczona jest funkcja - drobne biura i usługi specjalistyczne oraz handel, natomiast wykluczone są funkcje uciążliwe. Planowana funkcja małej gastronomii nie jest więc sprzeczna z ustaleniami planu. Słuszne było zatem podjęcie przez organ nadzoru budowlanego działań w oparciu o przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego mających na celu doprowadzenie samowolnie wykonywanych robót od stanu zgodnego z prawem. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że nakaz doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego może być wydany w razie niewykonania przez inwestorów obowiązków. Przepisy prawa w zaistniałej sytuacji nie przewidują wymogu uzyskania zgody sąsiada. Ocena planowanej funkcji będzie dokonana przez uprawnionych do tego rzeczoznawców, z którymi przygotowywana dokumentacja powinna być uzgodniona. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję K. i A. B. wnieśli o uchylenie decyzji zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności przepisów dotyczących ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego oraz naruszanie przepisów prawa procesowego poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i nieuwzględnienie słusznego interesu strony. W odpowiedzi nas skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02.153.1271 z późno zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270). W myśl art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga zasługuje na uwzględnienie choć z innych przyczyn niż podane w skardze. Zaskarżona decyzja dotyczy robót wykonywanych w budynku przy ul. [...] w G. Właścicielami tego budynku są I. L. i J. L. Adresaci decyzji - inwestorzy wykonywanych robót – A. K. i K. J i są natomiast najemcami parteru tegoż budynku. Z akt postępowania administracyjnego wynika jednoznacznie, że właściciele tej nieruchomości nie brali udziału w postępowaniu, przy czym brak ich udziału sprowadzał się do tego, że nie zostali zawiadomieni o wszczęciu postępowania w sprawie dotyczącej wykonywanych robót związanych ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń biurowo-magazynowych na lokal małej gastronomii, nie zostali zawiadomieni o przeprowadzeniu oględzin nieruchomości i nie brali udziału w tej czynności, nie została im doręczona decyzja organu pierwszej instancji, nie zostali zawiadomieni o wniesieniu odwołania, nie została im doręczona decyzja organu odwoławczego, ani odpis skargi. W ocenie Sądu I. L. i J. L. powinni uczestniczyć w postępowaniu jako osoby zainteresowane, których interesu prawnego dotyczy niniejsze postępowanie, a zatem posiadające przymiot strony w rozumieniu art. 28 KPA. Z art. 52 prawa budowlanego wynika, że adresatem decyzji wydawanej na podstawie art. 51 może być inwestor, właściciel lub zarządca obiektu. Jednakże nawet wówczas, gdy adresatem decyzji jest inwestor, stronami postępowania są wszyscy właściciele nieruchomości (vide wyrok NSA z 21.02.2002r., IISA/Gd 1705/99, niepublikowanym ). W postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonych decyzji administracyjnych pominięto zatem strony – I. L. i J. L., właścicieli budynku położonego przy ul. [...] w G., co upoważnia do stwierdzenia, że w sprawie naruszono zasadę zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz umożliwienia jej przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. To uchybienie przepisom procedury, stanowiące podstawę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 KPA) obliguje Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § l pkt l b ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylenia zaskarżonej decyzji. (por. wyrok Sądu Najwyższego dnia 4 grudnia 2002r. sygn. akt III RN 200/01, OSNP 2003/24/582 ). Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji przez sąd administracyjny bez względu na to, czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy tj. treść decyzji. Wniosek taki wypływa zarówno z treści przepisu art. 145 § l pkt l b cytowanej ustawy, jak też jest akceptowany w doktrynie postępowania administracyjnego oraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 stycznia 1999 r., III SA 979/98, LEX nr 39458, wyrok NSA w Warszawie z dnia 4 kwietnia 1997 r., III SA 1795/95, LEX nr 29916). Przepis art. 145 § l pkt 1 lit. b nakazuje sądowi administracyjnemu uchylenie decyzji w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 maja 1998 r., II SA 915/97, Glosa 1999/1/28). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt l lit. b i art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) zasądził od organu solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do treści art. 205 § 2 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżących wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego. Na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, iż uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to uniemożliwia wykonanie decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Wykonanie wadliwych decyzji w tym czasie byłoby bowiem aksjologicznie nieuzasadnione i prowadziło do naruszenia praw i interesów stron postępowania.