II SA/Gd 197/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędziowie WSA Elżbieta Piechowiak NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Protokolant: Ilona Panic po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody z dnia 31 grudnia 2001r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 11 grudnia 2001r., nr [...], 2. stwierdza, że opisane w pkt 1 decyzje nie mogą być wykonywane. Decyzją z dnia 11 grudnia 2001 r., nr [...] Starosta zatwierdził projekt budowlany i wydał inwestorowi – J. S. pozwolenie na budowę kotłowni opalanej słomą w budynku gospodarczym położonym na działce nr [...] w W., gm. S. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. W. Podniosła, że wybudowanie przedmiotowego obiektu budowlanego naruszy jej prawo do ochrony przed zanieczyszczeniem powietrza, o którym mowa w art. 5 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo budowlane. Zakwestionowała usytuowanie planowanej inwestycji w odległości 1,5 m od dotychczasowego komina, którego Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę. W ocenie odwołującej się lokalizacja komina w miejscu przewidzianym w zatwierdzonym projekcie budowlanym ze względu na niekorzystne położenie na działce inwestora z uwagi na kierunek wiatru spowoduje przedostawanie się dymu do jej pomieszczeń mieszkalnych. Ponadto, zdaniem odwołującej się, inwestor dopuścił się samowoli budowlanej, gdyż rozpoczął roboty budowlane na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Prace bowiem zostały rozpoczęte z dniem doręczenia zaskarżonej decyzji. Wojewoda decyzją z dnia 31 grudnia 2001 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu wskazał, że planowana inwestycja to kotłownia na paliwo ekologiczne (słomę), z zastosowaniem kotła o mocy grzewczej 35-41 kW, która ma na celu zaspokojenie potrzeb grzewczych inwestora. Spaliny odprowadzane będą za pomocą stalowego komina o odpowiednim przekroju i wysokości 10 m. Takie rozwiązanie technologiczne zostało pozytywnie zaopiniowane przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych pod względem ochrony przeciwpożarowej oraz do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie zgodności inwestycji z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wymaganiami ergonomii. Lokalizacja spornej inwestycji nie została przez żadnego z nich zakwestionowana. W tym stanie sprawy, nie znajdując podstaw do kwestionowania opinii rzeczoznawców, wojewoda stwierdził, iż projektowana inwestycja nie narusza obowiązujących przepisów prawa budowlanego. Organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia praw i interesów osób trzecich w zakresie ochrony przed zanieczyszczeniem powietrza. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła A. W. Poza podnoszonymi na etapie postępowania administracyjnego zarzutami dotyczącymi lokalizacji spornej inwestycji i związanych z tym uciążliwościami, skarżąca wskazała, że inwestor nie legitymował się prawem do władania nieruchomością na cele budowlane. Kotłowania faktycznie zrealizowana została nie na wskazanej w decyzji o pozwoleniu na budowę działce nr [...], a pomiędzy działkami o nr [...] i [...]. Teren ten stanowi działkę nr 21, na której znajduje się wodociąg, i która jest własnością gminy. Ponadto, zdaniem skarżącej, usytuowanie kotłowni w budynku gospodarczym graniczącym z budynkami mieszkalnymi w zabudowie szeregowej narusza przepisy o ochronie przeciwpożarowej. Kotłownia winna znajdować się w budynku wolnostojącym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, odsyłając do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) zwanej dalej u.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek przede wszystkim z przyczyn, które Sąd miał obowiązek – zgodnie z art. 134§1 u.p.s.a. wziąć pod uwagę z urzędu. Wg art. 39 ust. 1, obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zmiana zagospodarowania terenu polegająca w szczególności na wykonaniu, odbudowie, rozbudowie i nadbudowie obiektu budowlanego wymaga ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Wg ust. 2 tego przepisu ustalenia takich warunków nie wymagają m. inn.: - roboty polegające na przebudowie oraz zmianie przeznaczenia budynku lub jego części, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu, - roboty budowlane nie wymagające pozwolenia na budowę. Nie ma wątpliwości i niekwestionowane jest, że przedmiotowa przebudowa budynku gospodarczego na kotłownię wymaga pozwolenia na budowę. W "projekcie budowlanym kotłowni opalanej słomą" brak jest inwentaryzacji budynku (pomieszczeń) gospodarczego będącego przedmiotem przebudowy na kotłownię. Dlatego w sposób jednoznaczny nie można ustalić czy przebudowany obiekt będzie mieścił się w obrysie "starego" budynku gospodarczego, czy wykroczy poza ten obrys jakąś częścią. Z oświadczenia J. S. złożonego na rozprawie wynika, że komin kotłowni wybudowany jest na zewnątrz budynku gospodarczego, adaptowanego na kotłownię. Gdyby tak było to zdaniem Sądu przebudowa budynku gospodarczego na kotłownię wykraczająca poza obrys przebudowywanego budynku powodowałaby zmianę sposobu zagospodarowania terenu. W takim zaś razie wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę powinno być poprzedzone wydaniem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Zatem ze względu na w/w braki dowodowe i co za tym idzie - niewyjaśnienie okoliczności faktycznych w stopniu pozwalającym na rozstrzygnięcie sprawy decyzje organów obu instancji należało uchylić. Nadto, organ II instancji powinien – czego nie uczynił – odnieść się do zarzucanego przez skarżącą w odwołaniu, niewłaściwego usytuowania kotłowni na działce inwestora ze względu na kierunek wiejących tam wiatrów, które powodują zadymianie jej posesji i jej budynku mieszkalnego w znacznym stopniu. Zdaniem skarżącej możliwe jest takie usytuowanie kotłowni w innym miejscu na działce inwestora, które wyeliminowałoby zadymianie jej pomieszczeń mieszkalnych. Organ odwoławczy ograniczył się jedynie do wskazania, że rzeczoznawca ds. zabezpieczenia przeciwpożarowego, zgodnie z wymogami przepisu § 5 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 4 lipca 1995r. w sprawie zakresu, trybu i zasad uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 102, poz.506) zaopiniował projekt (zarówno technologię jak i lokalizację) pozytywnie oraz pozytywnej opinii rzeczoznawcy ds. bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie zgodności inwestycji z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy i wymaganiami ergonomii. Takie, pozytywne zaopiniowanie inwestycji przez wskazanych rzeczoznawców w żadnej mierze nie może zastąpić konieczności dokonania przez organ oceny zasadności zarzutu strony skarżącej. Tym bardziej, że ani z opinii rzeczoznawcy ds. BHP, ani stwierdzenia rzeczoznawcy ds. p.poż. o zgodności inwestycji z przepisami p. poż., wyrażonych (aczkolwiek zgodnie z przepisami) w formie pieczęci, nie wynika by analizowali zarzut skarżącej dotyczący niewłaściwego usytuowania przedmiotowej inwestycji Dokonać tego miał obowiązek organ odwoławczy w oparciu o dostępne dowody, a w razie ich braku powinien je zebrać w zakresie pozwalającym na ustalenie okoliczności faktycznych oraz rozstrzygnięcie. Możliwości dowodowe miał organ szerokie, gdyż art.75 § 1 k.p.a. przewiduje, że jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ mógł przesłuchać strony, przeprowadzić dowód z opinii biegłego, wreszcie wyznaczyć rozprawę administracyjną z udziałem stron i ewentualnie biegłego, na której możnaby wyjaśnić sporne kwestie. Wyżej wskazane uchybienia stanowią takie naruszenie przepisów k.p.a. (art.. art. 7, 8, 9, 77 § 1, 80, 107 § 3) które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił decyzje organów obu instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane są do właściwego, pełnego zebrania materiału dowodowego w zakresie w/w przez Sąd, który pozwoli na rozstrzygnięcie sprawy. Przede wszystkim w zależności od tych ustaleń ( faktycznych dotyczących przebudowy budynku gospodarczego na kotłownię, ustalenia istnienia i obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ) wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę będzie musiało być poprzedzone wydaniem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, bądź takiej potrzeby nie będzie. Natomiast przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę organy zobowiązane będą do uzupełnienia dowodów w zakresie wyżej wskazanym przez sąd, pozwalającym na ocenę zarzutów strony skarżącej i wydanie rozstrzygnięcia. O niemożności wykonania decyzji organów obu instancji Sąd orzekł na podstawie art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)