II SA/Gd 198/12

Dnia 26 lipca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2012 roku, na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. W. oraz M. W. na decyzję Wojewody z dnia 17 lutego 2012 roku, nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego postanawia: 1. skargę odrzucić; 2. zwrócić skarżącemu M. W. ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. Decyzją z dnia 10 czerwca 2011 roku, nr [...], Starosta, działając na podstawie art. 71 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), wniósł sprzeciw w sprawie dokonanego przez M. W. zgłoszenia zamiaru zmiany sposoby użytkowania lokalu mieszkalnego, zlokalizowanego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na działce nr [...], obr. [...], przy ul. K. [...] w W. na gabinety lekarskie. Następnie, po rozpatrzeniu odwołania M. W. od ww. decyzji, Wojewoda - zaskarżoną decyzją z dnia 17 lutego 2012 roku, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Opisaną powyżej decyzję Wojewody zakwestionowali w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku E. W. oraz M. W., wnosząc o jej uchylenie, jak również o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 17 kwietnia 2012 roku, wydanym na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 roku, nr 270) oraz § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) zobowiązano skarżącego M. W. do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł. W zarządzeniu zakreślono termin 7 dni na jego wykonanie oraz zawarto rygor odrzucenia skargi. Powyższe zarządzenie zostało doręczone skarżącemu M. W. w dniu 2 maja 2012 roku. W dniu 16 maja 2012 roku skarżący M. W. wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, uiszczając jednocześnie wpis. Prawomocnym postanowieniem z dnia 4 czerwca 2012 roku, wydanym w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącemu M. W. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 roku, nr 270). Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego oparte jest na zasadzie skargowości. Postępowanie to może być wszczęte jedynie na żądanie pochodzące od legitymowanego podmiotu. W myśl art. 50 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uprawnionym do wystąpienia ze skargą jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Z powyższego wynika, iż legitymację do złożenia skargi oparto, co do zasady, na kryterium interesu prawnego. Oznacza to, że skarżący musi mieć interes prawny w przeprowadzeniu sądowej kontroli zgodności z prawem konkretnego aktu lub czynności organu administracji publicznej, opartych na normach administracyjnego prawa materialnego, a nawet - jak się również przyjmuje - na normach procesowych czy ustrojowych (tak np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2007 r., II OSK 2019/06, LEX nr 325285). Interes prawny we wniesieniu skargi winien być przy tym rozumiany jako istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków autora skargi a zaskarżonym aktem, który powinien być doprowadzony do stanu zgodności z porządkiem prawnym. Wspomniany interes prawny musi być zatem interesem indywidualnym strony postępowania, innymi słowy, musi dotyczyć jej bezpośrednio. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga E. W. podlegała odrzuceniu jako wniesiona przez podmiot, który nie może mieć legitymacji skargowej w tej sprawie. Podstawę materialnoprawną decyzji organu pierwszej instancji stanowił art. 71 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 roku, nr 243, poz. 1623 ze zm.), dalej w skrócie jako ustawa - Prawo budowlane, wedle którego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania. Zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, właściwy organ, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia. Wprawdzie przepis art. 71 ustawy - Prawo budowlane, regulujący instytucję zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, nie określa odrębnie kręgu stron takiego postępowania, jednak z istoty instytucji zgłoszenia należy wyprowadzić wniosek, że stroną takiego postępowania jest wyłącznie inwestor, czyli podmiot dokonujący zgłoszenia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 listopada 2005 roku (sygn. akt II OSK 197/05, Baza Orzeczeń LEX nr 196647), wyjaśnił, że dokonane zgłoszenie w trybie art. 30 ustawy - Prawo budowlane, wszczyna postępowanie administracyjne w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, nie można jednak uznać, że mają do tego postępowania w pełni zastosowanie przepisy kodeksu, bowiem specyfika takiego postępowania jest tak znaczna, iż instytucja ta ma charakter szczególnego unormowania. Postępowanie to jest zaś prowadzone na skutek czynności inwestora o charakterze materialnoprawnym, która nie stanowi żądania wszczęcia postępowania. Pogląd powyższy, wyrażony na gruncie art. 30 ustawy - Prawo budowlane, zdaniem Sądu, należy odnieść także do regulacji zawartej w art. 71 tejże ustawy, albowiem przepisy te oparte są na takiej samej konstrukcji prawnej zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych - w pierwszym z wymienionych przepisów oraz zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego - w drugim z tych przepisów. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać przyjdzie, że w trybie zgłoszeniowym wyłączyć należy zastosowanie przepisu art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej w skrócie jako k.p.a., nakładającego na organ obowiązek powiadomienia stron o wszczęciu postępowania. Z powyższego wynika, że po otrzymaniu zgłoszenia inwestora organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ustala kręgu stron w rozumieniu art. 28 k.p.a., a więc podmiotów, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Wszak postępowanie zgłoszeniowe może zakończyć się w wyniku upływu terminu prawa materialnego, przewidzianego w art. 71 ust. 4 zd. 2 ustawy - Prawo budowlane, uprawniającego organ do wniesienia sprzeciwu. Nie wydaje się też racjonalne, aby organ czynił ustalenia co do kręgu potencjalnych stron na wypadek wydania decyzji o wniesieniu sprzeciwu. Nie budzi zaś wątpliwości, że nie jest możliwe określenie stron już po wydaniu decyzji o sprzeciwie, skoro oznaczenie stron stanowi element formalny rozstrzygnięcia co do istoty z mocy art. 107 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu zatem, skoro E. W., nie będąc inwestorem, nie brała udziału w przedmiotowym postępowaniu zgłoszeniowym w charakterze strony, a jednocześnie nie mogła w takiego statusu w tym postępowaniu uzyskać, to nie jest również legitymowana do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na opisaną na wstępie decyzję Wojewody z dnia 17 lutego 2012 roku. Osoba niemająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. Skarga wniesiona przed podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sytuacja z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zachodzi w szczególności wówczas, gdy skarga została wniesiona przez podmiot, który w sposób ewidentny nie był uprawniony do wniesienia skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2007 roku, sygn. akt II FSK 1337/06, Baza Orzeczeń LEX nr 384145). Z tych względów, w stosunku do skarżącej E. W. zachodziła przesłanka odrzucenia skargi, jako niedopuszczalnej, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga mogła zatem zostać rozpoznana wyłącznie na skutek zaskarżenia decyzji przez M. W., który w przedmiotowym postępowaniu wstępował w charakterze inwestora i jedynie jego można było uznać za stronę tego postępowania. Jednakże skarżący M. W. uiścił wpis od skargi po upływie ustawowego terminu, zakreślonego w zarządzeniu z dnia 17 kwietnia 2012 roku. Termin ten bowiem upłynął w dniu 9 maja 2012 roku, podczas gdy wpis został uiszczony w dniu 16 maja 2012 roku, a prawomocnym postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 4 czerwca 2012 roku odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu. Zgodnie z art. 220 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga, od której - pomimo wezwania - nie został uiszczony w terminie należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Powyższe okoliczności uzasadniały odrzucenie skargi w stosunku do skarżącego M. W. na podstawie art. 220 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 220 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. Postanowienie w przedmiocie zwrotu wpisu może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wobec tego, że skarżący uiścił po terminie należny wpisu od skargi, w wysokości 500 zł, wpis należało zwrócić. Z tych przyczyn, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 oraz § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.