II SA/Gd 2/07
WyrokWSA w Gdańsku2007-08-29
Skład orzekający: Krzysztof Ziółkowski, Andrzej Przybielski, Jan Jędrkowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy organ administracji publicznej wydał decyzję po wyroku sądu administracyjnego, ale skarżący kwestionuje sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego i treść tej decyzji, można nałożyć na organ grzywnę z tytułu niewykonania wyroku?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie podlega grzywnie z tytułu niewykonania wyroku sądu administracyjnego, jeśli po wydaniu wyroku prowadził postępowanie zgodnie z oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu tego wyroku i zakończył je wydaniem decyzji administracyjnej. Nawet jeśli skarżący kwestionuje sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego lub treść wydanej decyzji, nie stanowi to podstawy do wymierzenia grzywny, jeśli organ nie pozostawał w bezczynności. Roszczenie o odszkodowanie z tytułu niewykonania wyroku sądowego nie należy do właściwości sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący A.B. złożył skargę na niewykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2000 r., domagając się wymierzenia grzywny organowi i odszkodowania. Wyrok ten uchylił decyzję umarzającą postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania piwnicy. Po wyroku organy administracji wydały decyzje odmawiające nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania piwnicy, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego. Skarżący kwestionował sposób przeprowadzenia dowodów i treść decyzji, domagając się dodatkowych dowodów. Sąd administracyjny rozpoznał skargę o wymierzenie grzywny, odrzucając jednocześnie próbę zmiany przedmiotu sprawy na skargę na bezczynność.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.B. na niewykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 23 listopada 2000 r., sygn. akt IISA/Gd 1044/99 w przedmiocie wymierzenia grzywny organowi z powodu niewykonania wyroku sądu. Oddala skargę.
Wyrokiem z dnia 23 listopada 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 1044/99, Naczelny Sąd Administracyjny, Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania piwnicy domu mieszkalnego w P.G. przy ul. [...] przez A.K.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż niewłaściwe było wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy wobec braku zmiany sposobu użytkowania piwnicy należało odmówić wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania piwnicy. Nadto, Sąd zwrócił uwagę na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność zmiany przez A.K. sposobu użytkowania piwnicy. Wskazał na możliwość przesłuchania sąsiadów oraz zwrócenia się do służb miejskich o informację, jakie były spostrzeżenia funkcjonariuszy podczas patroli.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...], nr [...], Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wydania decyzji nakazującej A.K. przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania piwnicy w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w P.G.. Z uzasadnienia wskazanej decyzji wynika, iż przeprowadzono dodatkowe postępowanie dowodowe, które pozwoliło na jednoznaczne stwierdzenie, że w piwnicach budynku przy ul. [...] w P.G. nie są prowadzone żadne prace warsztatowe związane z przystosowaniem do montażu bram garażowych. Nie nastąpiła wobec tego zmiana sposobu użytkowania przedmiotowej piwnicy. Organ administracji uzyskał informację od Straży Miejskiej, przesłuchał sąsiadów A.K. oraz przeprowadzono oględziny przedmiotowej nieruchomości, w trakcie których stwierdzono, że piwnica wykorzystywana jest zgodnie z przeznaczeniem i nie jest w niej prowadzona żadna działalność warsztatowa.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył A.B..
Rozpoznając przedmiotowe odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił A.K. wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania piwnicy w przedmiotowym budynku. W uzasadnieniu wyjaśniono, że rozstrzygnięcie kwestionowanej decyzji odpowiada prawu, jednakże nieprawidłowo sformułowane zostało orzeczenie wskazanej decyzji. Organ administracji nie mógł w tej sytuacji odmówić wydania decyzji skoro rozstrzygnięcie zapadło w formie decyzji. Odmowa winna dotyczyć samego nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania. Materiały zgromadzone w sprawie nie potwierdzają zarzutów skarżącego odnośnie prowadzenia działalności warsztatowej w piwnicach ww. budynku.
Postanowieniem z dnia 13 listopada 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny, Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 2307/01, odrzucił skargę A.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...], z powodu uchybienia terminu do wniesienia skargi.
W skardze z dnia 6 czerwca 2006 r., A.B. w oparciu o art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zaskarżył uchylanie się Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wykonania prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 23 listopada 2000 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 1044/99. Wobec powyższego skarżący wniósł o nałożenie na wskazany organ administracji publicznej grzywny w maksymalnym wymiarze oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego odszkodowania w wysokości 90 000 zł. Z uzasadnienia skargi wynika, iż w ocenie skarżącego wbrew wskazaniom NSA organ administracji nie przeprowadził wszystkich dowodów, które pozwoliłyby na stwierdzenie, że w piwnicy budynku przy ul. [...] A.K. nie prowadzi działalności warsztatowej. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z wizji lokalnej oraz o przedłożenie przez A.K. dokumentacji związanej ze zmianą sposobu użytkowania budynku mieszkalnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu odwoławczego skarżący zupełnie zignorował postępowania administracyjne, które nastąpiło po wydaniu wyroku przez NSA, Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku w dniu 23 listopada 2000 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 1044/99. Organ pierwszej instancji wydał bowiem decyzję o odmowie wydania decyzji nakazującej A.K. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania piwnicy w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w P.G., a organ odwoławczy po uchyleniu tej decyzji odmówił mu wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania piwnicy w tym budynku. Naczelny Sąd Administracyjny, Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 2307/01, postanowieniem z dnia 13 listopada 2001 r. odrzucił skargę A.B. na wskazaną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 25 maja 2007 r. chcąc doprecyzować złożoną przez skarżącego skargę chciał zmienić jej przedmiot na skargę na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zobowiązania tego organu na podstawie art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozstrzygnięcia w przedmiocie zażalenia skarżącego w sprawie przewlekłości w załatwianiu spraw z zakresu samowoli budowlanej przez Inspektora Nadzoru Budowlanego (k. 122-123 akt).
W odpowiedzi na wezwanie Sądu do wskazania, czy powyższe pismo stanowi nową skargę na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego opartą art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrębną od sprawy objętej sygn. akt II SA/Gd 2/07 (k. 125 akt), w piśmie z dnia 4 lipca 2007 r. (k. 142 akt) pełnomocnik skarżącego oświadczył, że ww. pismo stanowi nową skargę.
Wobec powyższego, Sąd wyłączył to pismo i nadał mu odrębny bieg jako nowej sprawie sądowoadministracyjnej. Ze względu na podtrzymanie skargi o wymierzenie grzywny z art. 154 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd skargę tę w niniejszej sprawie rozpoznał.
Wojewódzki sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą żądania skarżącego w niniejszej sprawie jest przepis art. 154 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Podstawą orzekania w oparciu o wskazany wyżej przepis i stosowania środków w nim przewidzianych, jest uprzednie stwierdzenie, że organ którego działania dotyczy orzeczenie Sądu, nie wykonał w całości lub w części tego orzeczenia. Nie wykonać orzeczenia Sądu w rozumieniu tego przepisu znaczy pozostawać w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie prawem przewidzianej (wyrok NSA w Warszawie z dnia 30 maja 2001 r., II SA 2015/00, LEX nr 57180).
Jeśli zatem właściwy organ administracji publicznej prowadzi, po otrzymaniu wyroku sądu administracyjnego, postępowanie zgodnie z oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu tego wyroku i kończy je wydaniem decyzji administracyjnej, Sąd nie może wobec tego organu zastosować grzywny przewidzianej w powołanym wyżej przepisie. Wniosek strony domagającej się mimo tego wymierzenia grzywny musi być uznany za bezzasadny.
Z sytuacją taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Po wydaniu wyroku z dnia 23 listopada 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 1044/99, w którym Sąd uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania piwnicy domu mieszkalnego w P.G. przy ul. [...] przez A.K. wskazując w motywach rozstrzygnięcia na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność zmiany przez A.K. sposobu użytkowania przedmiotowej piwnicy, organ administracji pierwszej instancji kierując się oceną prawną Sądu przeprowadził stosowne postępowanie dowodowe i decyzją z dnia [...], nr [...], odmówił wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania wskazanej piwnicy. Ostatecznie organ odwoławczy uchylił powyższą decyzję i orzekając co do istoty sprawy odmówił A.K. wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania piwnicy.
Ze skargi A.B. wynika, iż w zasadzie kwestionuje on przeprowadzone przez organy administracji, po powołanym wyżej wyroku Sądu, postępowanie dowodowe i żąda przeprowadzenia dodatkowych dowodów, w tym "wizji lokalnej", które potwierdziłyby prowadzenie w piwnicy działalności warsztatowej, a zatem innej niż dopuszczalna. Nie neguje on samego faktu wydania decyzji przez organy administracji obu instancji. Wskazane przez skarżącego zarzuty nie stanowią przesłanki żądania wymierzenia grzywny na zasadzie art. 154 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przesłanką wymierzenia grzywny z tego przepisu jest bowiem niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność bądź stwierdzenie bezczynności organu administracji po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności.
Sąd w uzasadnieniu powoływanego wyroku z dnia 23 listopada 2000 r. wskazał na dalszy kierunek prowadzenia postępowania dowodowego przez organy administracji, zgodnie z którym obie instancje administracyjne następnie orzekły. Brak zatem przesłanki bezczynności organu administracji po wyroku Sądu uchylającym zaskarżone decyzje, na którą powołuje się w tym kontekście skarżący. Istotne znaczenie ma tu stan na dzień wniesienia skargi przez A. B. w niniejszej sprawie. Skoro w tej dacie przedmiotowa sprawa została ostatecznie rozstrzygnięta w administracyjnym toku instancji, to nie ma podstaw do wymierzenia organowi grzywny na podstawie przepisu art.154 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Odnosząc się do roszczenia skarżącego o zasądzenie odszkodowania w oparciu o przepis art. 154 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazać należy, iż odpowiedzialność odszkodowawcza organu administracji z tytułu niewykonania wyroku sądowego stanowi rodzaj odpowiedzialności cywilnoprawnej, a roszczenie odszkodowawcze z tego tytułu stanowi sprawę mającą za przedmiot stosunek prawny o charakterze cywilnym. Roszczenie to może być dochodzone na zasadach określonych w kodeksie cywilnym przed sądem powszechnym. W konsekwencji sąd administracyjny nie jest uprawniony do jego rozpoznawania.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło