II SA/Gd 2/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 października 2015 r., nr [...] w przedmiocie opłaty związanej ze wzrostem wartości nieruchomości postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. M. K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 28 października 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta z 30 stycznia 2015 r., którą ustalono opłatę planistyczną z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 5 stycznia 2016 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych poprzez nadesłanie 1 odpisu skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Postanowieniem z 8 marca 2016 r. Sąd odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia braku formalnego skargi w postaci nadesłania odpisu skargi. Pismem z 24 marca 2016 r. M. K. wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku skargi. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w związku z otrzymaniem wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi uiściła drogą elektroniczną wpis od wniesionej skargi oraz sporządziła pismo przewodnie wraz z żądanym odpisem skargi, które zakopertowała prosząc swojego męża o nadanie przesyłki drogą pocztową. Sama uczynić tego nie mogła, albowiem przebywając w tym czasie na urlopie w domu zachorowała i miała wysoką gorączkę. Skarżąca sądziła, że mąż nada przekazaną mu przesyłkę. Otrzymanie przez skarżącą postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi stanowiła dla niej zaskoczenie i dopiero wówczas na podstawie rozmowy z mężem ustaliła, że mąż zagubił przesyłkę w pracy i jej nie nadał. Skarżąca argumentowała, że do uchybienia terminu doszło bez jej winy, albowiem uczyniła ona wszystko by zachować termin do uzupełnienia braku formalnego skargi. Zawiniła tutaj osoba trzecia. Do wniosku został dołączony odpis skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). Jednocześnie wnioskodawca powinien uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy należy uznać, że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony we wskazanym terminie siedmiodniowym. Przyjmując bowiem najbardziej korzystną dla skarżącej interpretację, trzeba stwierdzić, iż przyczyna uchybienia terminu – brak wiedzy o wysyłce odpisu skargi – ustała z dniem doręczenia odpisu postanowienia z 8 marca 2016 r., czyli w dniu 18 marca 2016 r.. Wniosek zaś został nadany w dniu 25 marca 2016 r., a więc przed upływem terminu, o którym mowa w art. 87 P.p.s.a.. Zaistniała sytuacja daje zatem możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Palestra 2004, nr 1, s. 225). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00 niepubl., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, publ. Lex nr 30748). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 r., nr 23, s.1059). Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. Tymczasem za takie nie mogą być uznane, w ocenie Sądu, okoliczności wskazane przez stronę we wniosku z 24 marca 2016 r. Przypomnieć należy, że strona podniosła, iż mąż skarżącej pomimo wyraźnego polecenia nadania przesyłki do Sądu nie uczynił tego i nawet nie poinformował o tym fakcie skarżącej. Zdaniem Sądu stwierdzenie, że skarżąca poleciła mężowi niezwłoczne wysłanie wręczonej przesyłki nie stanowi dowodu, że podjęła czynności zmierzające do zachowania terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przede wszystkim skarżąca, poza powołaniem się na nierzetelność męża nie wskazała na okoliczności, które uniemożliwiłyby jej ponowne sporządzenie odpisu skargi, gdyż skarżąca nie zapytała nawet męża czy nadał przesyłkę. Należyta komunikacja pomiędzy skarżącą a mężem wyeliminowała by szansę na zaistnienie błędu osoby trzeciej. Już w tym upatrywać można braku należytej staranności. Tym samym w ocenie Sądu nie zachowano niezbędnego w rozpatrywanych okolicznościach sposobu komunikowania się pomiędzy skarżącą a osobą, która podjęła się nadania przesyłki. W przekonaniu Sądu skarżąca, jak i jej mąż nie podjęli więc największego w danych okolicznościach wysiłku w celu dopilnowania wysłania odpisu skargi w ustawowym terminie. Należyta staranność, będąca – jak wyżej wskazano – kryterium oceny zachowania strony, a także męża skarżącej, polega na zapobiegliwym przygotowaniu się na okoliczności wyjątkowe, których skutki mogą być kontrolowane przez starannie działający podmiot. Tymczasem zagubienie przesyłki przez męża skarżącej stanowi dowód na lekkomyślne potraktowanie konieczności nadania przesyłki. Podkreślić należy, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych okoliczność niewykonania polecenia przez męża skarżącej nadania przesyłki nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu. Zaakcentować też trzeba, że zakłócenia w kontakcie na linii skarżąca - mąż mogą stanowić przesłanki przywrócenia terminu tylko wówczas, gdy nie są zawinione przez którąkolwiek z tych osób, a w omawianej sprawie okoliczność taka nie została w najmniejszym stopniu uprawdopodobniona. Reasumując – brak winy, będący przesłanką przywrócenia terminu, związany z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej przez skarżącą – w ocenie Sądu – nie został uprawdopodobniony. Przy dołożeniu należytej staranności można było dopilnować, aby skarga odpis skargi został nadany w wymaganym terminie. Należy zauważyć, że w przypadku, gdy strona działa przez osobę trzecią, w tym męża skarżącej, wina małżonka w uchybieniu terminu obciąża samą stronę. W związku z powyższym na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.