II SA/Gd 20/04
WyrokWSA w Gdańsku2006-02-01
Skład orzekający: Jan Jędrkowiak, Mariola Jaroszewska, Wanda Antończyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości przez użytkownika wieczystego może zostać umorzone z powodu braku legitymacji czynnej wnioskodawcy, który nie jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości?Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne w sprawie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości przez użytkownika wieczystego powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowe, jeżeli wnioskodawca nie spełnia przesłanki bycia użytkownikiem wieczystym nieruchomości w wymaganych prawem terminach. Brak legitymacji czynnej wnioskodawcy uniemożliwia merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, ustalając, że wnioskodawca nie jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Wnioskodawca złożył skargę do WSA, zarzucając brak ustosunkowania się do jego wyjaśnień i proponowanych rozwiązań.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Sędzia WSA Wanda Antończyk, Protokolant Katarzyna Gross, po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] marca 2003r. Prezydent Miasta G. na podstawie art. 105 § l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. l, ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 roku o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209) umorzył postępowanie administracyjne z wniosku E. B. o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym, obejmującej działkę nr [...] obszaru [...]m2, położonej w G., przy ul. T. [...], objętej księgą wieczystą kw [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w G.
W uzasadnieniu wskazano, że w trakcie postępowania ustalono, iż. E. B. nie jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w G. przy ul. T. [...] działka nr [...] o pow. [...]m2.
W ocenie organu ponieważ ustawę z dnia 26 lipca 2001 roku o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości stosuje się do osób fizycznych będących użytkownikami wieczystymi wniosek E. B. stał się bezprzedmiotowy. Zgodnie z art. 105 § l k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł E. B.
W uzasadnieniu wskazał, że podstawę jego wniosku stanowiło Orzeczenie Państwowego Urzędu repatriacyjnego nr [...] Oddziału Odszkodowawczego z dnia [...] kwietnia 1945r. jak również decyzja Wydziału Osadnictwa nr [...] o przydziale jego rodzicom budynku mieszkalnego położonego w G. ul. O. [...] ( obecnie T. [...]) oraz ziemi o obszarze [...] ha w tym [...] m2 placu i ogrodu przy budynku, a także postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] października 1973r. sygn. akt [...] o nabyciu praw do spadku po zmarłych rodzicach.
Odwołujący się wyjaśnił, że zwraca się o zwrot mienia, które było w posiadaniu jego rodziców a tylko z przyczyn mu nieznanych znalazło się we władaniu Skarbu Państwa a następnie Gminy G. Odwołujący się poinformował, że zamieszkuje pod wskazanym adresem od [...] sierpnia 1945r. tj. od dnia przyjazdu do G..
Decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że w myśl art. l ust. l ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu prze użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości ( Dz.U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) przekształcenie nieodpłatne prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przysługuje osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1999r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych.
W ocenie organu nie można negować stanowiska organu I instancji, bowiem jest ono zasadne. Zdaniem organu odwołujący się nie spełnia ustawowych przesłanek uprawniających do ubiegania się o przekształcenie wskazanego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Z akt sprawy wynika bowiem, że działka gruntu o którą chodzi nie została oddana w użytkowanie wieczyste T. i A. B. ani tez odwołującemu się czy też jego rodzeństwu. Z księgi wieczystej tej nieruchomości ( KW nr [...]) wynika, że właścicielem jej jest Gmina G. Na rzecz rodziców odwołującego się czy też jego samego nie ustanowiono użytkowania wieczystego działki nr [...].
Z uwagi na to, że wniosek E. B. dotyczył przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności Kolegium uznało za uzasadnione stanowisko organu I instancji. Takie bowiem uprawnienie jak wynika z powołanego wyżej przepisu dotyczy osób fizycznych w nim wskazanych. W ocenie organu odwołujący się do kręgu takich osób fizycznych bezsprzecznie nie należy.
Skargę na powyższą decyzję wniósł E. B., zarzucając jej brak ustosunkowania się do jego wyjaśnień i proponowanych rozwiązań. Zdaniem skarżącego dokumenty dotyczące użytkowania wieczystego nieruchomości mogły zostać nie odebrane lub zostały zagubione. W dalszej części podkreślił, iż z faktu, że jego rodzina wyremontowała budynek przyznany za mienie pozostawione za granicą wywodzi on swoje prawo do przedmiotowej działki i budynku na niej położonego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa.
Zgodnie z art. 105 § 1 kpa gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Kryterium bezprzedmiotowości i ustalenie istnienia tej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji przez jego umorzenie, ponieważ nie będzie wtedy podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Dalsze prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości. Wadliwość ta miałaby charakter kwalifikowany prowadzący w konsekwencji do stwierdzenia nieważności wydanej decyzji.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny i wynika z niego, iż E. B. nie jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w G. przy ul. T. [...], obejmującej działkę nr [...] o pow. [...] m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...].
Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. nr 113, poz. 1209 ze zm.) osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 24 października 2001 r.) użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. z 1957 r. Nr 46, poz. 340 ze zm.):
1) zabudowanych na cele mieszkaniowe,
2) stanowiących nieruchomości rolne
przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności tych nieruchomości.
W niniejszej sprawie organy orzekające prawidłowo uznały, iż dla zastosowania przepisów analizowanej ustawy koniecznym jest, aby osobie wnioskodawcy przysługiwał przymiot użytkownika wieczystego nabywanej na własność nieruchomości zarówno w dniu 26 maja 1990 r. jak i jednocześnie w dniu wejścia w życie tejże ustawy, czyli w dniu 24 października 2001 r.
Jak wynika z powyższego skarżący nie spełnia przesłanek uprawniających do ubiegania się o przekształcenie wskazanego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Z akt sprawy wynika, że w/w działka nie została oddana w użytkowanie wieczyste ani skarżącemu ani T. i A. B., zaś z księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości wynika, że właścicielem jej jest Gmina G.
Reasumując stwierdzić należy, że organy administracji prawidłowo i zgodnie z art. 105 § 1 kpa orzekły w niniejszej sprawie o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło