II SA/Gd 200/05

WyrokWSA w Gdańsku2006-05-11

Skład orzekający: Wanda Antończyk, Dorota Jadwiszczok, Barbara Skrzycka-Pilch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych może być wydane, jeśli roboty te zostały już zakończone?
Ratio decidendi
Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, wydane na podstawie art. 50 Prawa budowlanego, może być zastosowane jedynie do robót będących w toku. Jeśli roboty budowlane zostały zakończone przed datą wydania postanowienia, organ nie może zastosować tego przepisu, a wydane postanowienie jest niezgodne z prawem. W takiej sytuacji, nawet jeśli roboty istotnie odbiegają od warunków pozwolenia na budowę, właściwsze może być postępowanie na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, które może być stosowane również do robót zakończonych.
Stan faktyczny
Skarżący J. i W. K. wnieśli skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego o wstrzymaniu robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego i wykonaniem wiaty. Organy uznały, że wykonanie wiaty stanowi istotne odstąpienie od pozwolenia na budowę. Skarżący twierdzili, że prace były zgodne z pozwoleniem, a wiata stanowiła jedynie odbudowę istniejącego zadaszenia nad schodami.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 lutego 2005 r. oraz poprzedzające je postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 grudnia 2004 r. Orzeczono, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie : Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Protokolant: Sylwia Górny po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. i W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 lutego 2005 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 grudnia 2004r. nr [...], 2. orzeka, że powyższe postanowienia nie mogą być wykonane. Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 20 grudnia 2004 r., na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 2, art. 83 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003 r. , nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 123 k.p.a. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego w K. przy ul. [...] na działce nr [...] oraz nakazał inwestorom – J. i W. K. wykonanie niezbędnego zabezpieczenia terenu budowy przed dostępem osób trzecich. W uzasadnieniu organ podał, iż w wyniku przeprowadzonej wizji lokalnej ustalono, że inwestorzy docieplili ściany istniejącego budynku, zmienili konstrukcję dachu a od strony północno - zachodniej wykonali wiatę o wymiarach w rzucie poziomym 6,7 m x 7,2 m i wysokości 5 m o konstrukcji drewnianej. Wskazano, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie zawierała zgody na wybudowanie przedmiotowej wiaty co w ocenie organu uznać należało za istotne odstąpienie od treści przedmiotowego pozwolenia. W związku z powyższym uzasadnionym było zastosowanie wobec inwestorów przepisu art. 50 ust. 1pkt 4. ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli J. i W. K., w ocenie których kwestionowane prace budowlane były prowadzone zgodnie z pozwoleniem na budowę, sztuką budowlaną oraz warunkami technicznymi. Ponadto budowa była należycie zabezpieczona. Odnosząc się do zarzutu odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę poprzez wybudowanie wiaty strona wskazała, że wiata ta stanowi w istocie zadaszenie nad istniejącymi schodami, które zostało wyremontowane, odbudowane po zarysie starego i dostosowane do nowej elewacji budynku. Po rozpatrzeniu środka zaskarżenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 1 lutego 2005 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 50 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w całości nie znajdując podstaw do jego zmiany bądź uchylenia. W uzasadnieniu organ podzielił stanowisko Inspektora Nadzoru Budowlanego uznając, iż zasadnym było wstrzymanie robót budowlanych zgodnie z art. 50 ust. pkt 4 Prawa budowlanego w związku ze stwierdzeniem wykonywania tych robót w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w rzeczywistości pozwolenie na budowę zawierało zgodę na wykonanie zadaszenia nad wejściem do istniejącego budynku o wymiarach 4,14 m x 3,02 m z dachem jednospadowym. Natomiast z ustaleń jakich dokonano podczas wizji lokalnej wynika, iż powstał wiata w rzucie poziomym o wymiarach 6,7 m x 7,2 m, z dachem dwuspadowym. W związku z zaistnieniem tak dużej rozbieżności między dokumentacją a stanem faktycznym organ odwoławczy uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało podjęte zgodnie z przepisami prawa. Skargę na powyższe postanowienie wnieśli J. i W. K. nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego, bowiem w ich opinii budowa wiaty, jako wyposażenia ogrodowego nie była przedmiotem decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto skarżący podnieśli, że inwestycja ta była uzgadniana ze wszystkimi sąsiadami, także z Nadleśnictwem K. oraz, że przedmiotowa wiata odbudowana została po poprzednim obrysie, czego nie uwzględniał projekt, z konieczności zapewnienia dostępu suchą nogą do karetki pogotowia 84 letniej schorowanej właścicielce. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie zatem do treści powyższego przepisu Sąd może uwzględnić skargę z powodów innych niż przedstawione w skardze, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 grudnia 2004 r. zostały wydane z naruszeniem prawa. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, prowadząc rozbudowę domu w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 17 października 2002 roku inwestorzy J. i W. K. w sposób samowolny odstąpili od warunków tegoż pozwolenia poprzez wykonanie wiaty o wymiarach w rzucie poziomym 6,7 m x 7,2 m i wysokości około 5 m, o konstrukcji drewnianej. Organ ustalił także w wyniku przeprowadzonych oględzin, że roboty budowlane zostały zakończone przed dniem 23 września 2003 r. W związku ze stwierdzeniem przez organ pierwszej instancji wyżej wymienionego odstąpienia, organ ten nakazał inwestorom wstrzymanie robót budowlanych oraz zabezpieczenie terenu przed dostępem osób trzecich. Stosownie do art. 50 ust. 1. Prawa budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49 b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. 2. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych należy: 1) podać przyczynę wstrzymania robót; 2) ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń. Z treści przytoczonego wyżej przepisu art. 50 ust. 1 jednoznacznie wynika, iż przepis ten stosuje się w przypadku, gdy: 1. wykonywane roboty budowlane nie mogą być zakwalifikowane jako samowola określona w art. 48 i art. 49 b ust. 1 Prawa budowlanego 2. w trakcie realizowania robót budowlanych zaistniały okoliczności wymienione w art. 50 ust. 1 pkt 1-4 . 3. w dacie wydania decyzji roboty nie były zakończone. Brak którejkolwiek z wyżej wymienionych przesłanek uniemożliwia zastosowanie w sprawie trybu z art. 50 Prawa budowlanego i wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Jak jednoznacznie wynika z powyższego postanowienie takie może być wydane jedynie w odniesieniu do będących w toku robót budowlanych. Nie może zaś dotyczyć robót już zakończonych (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 1999 r., IV SA 532/97, LEX nr 46771, wyrok NSA z dnia 16 marca 2000 r., IV SA 228/98, LEX nr 54751). W niniejszej sprawie mamy bezsprzecznie do czynienia z zakończonymi robotami budowlanymi, co zostało potwierdzone w protokole z oględzin z dnia 23 września 2004 r. słowami: "wiata została wykonana w 2003 r.". Organ nadzoru rozstrzygając sprawę pominął tę ważną okoliczność, która stanowi zasadniczą przesłankę wydania postanowienia o wstrzymaniu robót. Przepis jednoznacznie wskazuje, że postanowienie wydane na podstawie art. 50 prawa budowlanego wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych, czyli jak wyżej wspomniano –robót będących w toku. Natomiast w protokole z oględzin organ sam stwierdził, że roboty te zakończono w 2003 r., czyli przed datą wydania postanowienia przez organ pierwszej instancji. Wobec tak jednoznacznego dowodu wskazującego na całkowite zakończenie robót budowlanych w obrębie wiaty, oraz uzasadnienia postanowień obu instancji z których wynika, że organy te miały świadomość iż roboty te zostały zakończone wydaje się, że w przedmiotowej sprawie dokonywanie ponownych ustaleń co do zakończenia robót jest zbędne. Należy wskazać, że w sprawie została wydana decyzja Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 lutego 2005 r. nakładająca na inwestorów obowiązek przedstawienia w terminie do 30 września 2005 r. projektu budowlanego zamiennego sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane. Powyższa decyzja została wydana na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego i stanowi kontynuację postępowania rozpoczętego kwestionowanym w niniejszej sprawie postanowieniem o wstrzymaniu robót budowlanych. Jednakże powyższy przepis może być także zastosowany do robót zakończonych zgodnie z art. 51 ust. 6 prawa budowlanego. W przedmiotowej sprawie ma miejsce właśnie taka sytuacja zatem ponowne wydawanie przez Inspektora Nadzoru budowlanego postanowienia w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych wydaje się zbędne. Reasumując Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienia zapadły z obrazą prawa materialnego – art. 50 ustawy Prawo budowlane, w związku z czym uzasadnionym było ich uchylenie. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. Zgodnie z przepisem art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło