II SA/Gd 201/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w G. oraz B w G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 października 2002 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. oddala skargę B w G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G., 2. umarza postępowanie ze skargi Stowarzyszenia A w G. Skarżący A w G. oraz B spółka z o.o. w G. wnieśli skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 października 2002 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 października 2000 r. nr [...] o nakazaniu M. G. rozbiórki zlokalizowanego na terenie A w G. przy ul. R. [...] obiektu budowlanego, oznaczonego na szkicu sytuacyjnym numerem [...]. Z akt sprawy wynika, że podstawą prawną decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego był art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 106 z 2000 r., poz. 1126 ze zm.), a podstawą faktyczną, jak wynika z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, ustalenie, iż obiekt, którego nakaz rozbiórki dotyczy, stanowiący niezwiązany trwale z gruntem pawilon o wymiarach 6 na 4 m będący własnością osoby zobowiązanej do wykonania rozbiórki, został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę po dniu 1 stycznia 1995 r. Ustalenia faktyczne oparto głównie na dowodzie z oględzin przedmiotu nakazu rozbiórki, który przeprowadzono w dniu 12 maja 2000 r. z udziałem m.in. M. G.. Odwołania od decyzji organu pierwszej instancji wnieśli skarżący oraz M. G. Odwołań skarżących w aktach administracyjnych brak. Natomiast M. G. w swym odwołaniu twierdził, że obiekt budowlany, którego dotyczy nakaz rozbiórki, jest mu niezbędny do prowadzenia działalności gospodarczej, będącej jego jedynym źródłem dochodów. Podnosił też, że nie powstał on w wyniku jego złej woli oraz, że brak doświadczenia spowodował, iż nie doszło do jego "zalegalizowania". W końcu, wskazując na prace związane ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wnosił o "zalegalizowanie" przedmiotu nakazu rozbiórki. Rozpoznając odwołania skarżących oraz M. G. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podjął zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy podzielił ustalenia i wnioski organu pierwszej instancji. Odnosząc się do odwołań skarżących organ odwoławczy stwierdził, iż zarzuty dotyczące niedostatecznego materiału dowodowego nie potwierdziły się, gdyż zebrane dowody, w szczególności oględziny nieruchomości przeprowadzone w dniu 12 maja 2000 r. z udziałem M. G., który poczynionych wówczas ustaleń nie kwestionował, uprawniały do wydania decyzji o rozbiórce. W skargach o jednakowej treści skarżący zarzucili naruszenie art. 67, art. 68 i art. 71 k.p.a. podczas sporządzania protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu 12 maja 2000 r. oraz naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 k.p.a., polegające na oparciu rozstrzygnięcia na nieistniejących faktach i dowodach, w szczególności uznaniu, że M. G. jest właścicielem obiektu budowlanego, którego dotyczy zaskarżona decyzja. Z uzasadnienia skarg wynika, że skarżący zarzuty naruszenia art. 67, art. 68 i art. 71 k.p.a. odnoszą do, stanowiącego załącznik do protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu 12 maja 2000 r., szkicu. Odnośnie do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 k.p.a. wywiedziono w uzasadnieniach skarg, że nie przeprowadzono żadnych dowód potwierdzających, iż M. G. jest właścicielem obiektu budowlanego, którego dotyczy sprawa. Podniesiono przy tym, że takim dowodem mogłoby być jedynie zeznanie adresata decyzji lub jego oświadczenie złożone po pouczeniu, że ma prawo odmówić złożenia zeznań lub udzielić odpowiedzi na pytania oraz po pouczeniu o odpowiedzialności za złożenie fałszywych zeznań. W uzasadnieniu skargi zawarto też argumentację odnoszącą się do stosowania art. 37 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane. W odpowiedzi na skargi wniesiono o ich oddalenie. Skargi A w G. oraz B spółka z o.o. w G. zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcie. W toku postępowania zmarł M.G. i z tego powodu postępowanie zostało zawieszone i następnie podjęte po zgłoszeniu się ustanowionego przez Sąd Rejonowy kuratora spadku w osobie wdowy po tym uczestniku postępowania I. G., która w piśmie złożonym w dniu 24 listopada 2011 r. "cofnęła skargę". Ponadto w dniu 3 stycznia 2006 r. prawomocnie zostało wykreślone z Krajowego Rejestru Sądowego skarżące A w G. Rozpoznając skargi Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Nic nie wskazuje na to, aby A w G. wniosło skargę w związku z potrzebą ochrony swego indywidualnego interesu prawnego. Okoliczności sprawy uprawniają natomiast do przyjęcia, że podstawą wniesienia skargi przez ten podmiot jest w obecnym stanie prawnym zdanie końcowe art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym stanowi się, że skargę do sądu administracyjnego może wnieść organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. A w G., będące organizacją społeczną, brało bowiem udział w postępowaniu administracyjnym, zaś skargę wniosło w interesie obciążonego nakazem rozbiórki M. G. W związku z tym utrata zdolności sądowej tego podmiotu, co miało miejsce z chwilą wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego, nie uzasadniała zawieszenia postępowania tylko jego bezpośrednie umorzenie na podstawie art. 130 zdanie drugie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Fakt, że A to wniosło skargę w celu ochrony interesu prawnego innej osoby powoduje, że już z chwilą utraty przez nie zdolności sądowej można stwierdzić brak następcy prawnego. Sprawa, która toczy się przed sądem administracyjnym na skutek takiej skargi, nie dotyczy bowiem żadnego składnika mienia skarżącego A, lecz mienia osoby, w interesie której skarga została wniesiona. Nie ma więc znaczenia, komu – stosownie do treści art. 38 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. o stowarzyszeniach (Dz.U. nr 79 z 2001 r., poz. 855 ze zm.) - przypadnie majątek A. Mając to na uwadze Sąd na mocy powołanego przepisu umorzył postępowanie w części dotyczącej skargi A w G. Jeżeli chodzi o skargę B spółki z o.o. w G., to Sąd uznał, że nie jest ona zasadna. Organy administracyjne, które orzekały w niniejszej sprawie, ustaliły, iż przedmiot nakazu rozbiórki został pobudowany po 1 stycznia 1995 r. Ustalenia tego skarżący skutecznie nie podważył. Niniejsza sprawa jest jedną z wielu spraw, w których Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę szeregu obiektów budowlanych usytuowanych na A w G. przy ul. R. [...] zarówno przed, jak i po dniu 1 stycznia 1995 r. Sądowi znane są z urzędu zarzuty skarg w wielu z tych spraw. Na tej podstawie można stwierdzić, iż zarzuty są sformułowane bardzo ogólnie i nie odnoszą się do konkretnego obiektu. Są one sformułowane tak, aby "pasowały" do każdej z wielu typowych spraw. Taki sposób redakcji skarg powoduje jednakże, iż twierdzenia w nich zawarte nie są wiarygodne, gdyż są pozbawione konkretnych okoliczności. Wątpliwości, co do wiarygodności tak sformułowanych twierdzeń skarg pogłębia przy tym fakt, iż adresaci nakazów rozbiórek ich nie potwierdzają, gdyż bądź to nie wnoszą odwołań, bądź we wniesionych odwołaniach podnoszą zgoła inne zarzuty. Tak jest również w rozpoznawanej sprawie, w której M. G. wniósł odwołanie, w którym nie kwestionował ustalenia, że obiekt budowlany wybudował bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ponadto M. G. podpisał protokół z oględzin nieruchomości przeprowadzony w dniu 12 maja 2000 r., w którym stwierdzono, że obiekt budowlany w nim opisany wybudowano w styczniu 1995 r. Także nie kwestionował on zawartych w tym protokole i później w decyzji organu pierwszej instancji stwierdzeń, że jest właścicielem obiektu budowlanego. Wobec tego, że M. G. faktu tego nie kwestionował nie było konieczne przeprowadzanie na tę okoliczność dowodów. Organ administracji jest bowiem uprawniony do dokonywania ustaleń faktycznych w oparciu o przyznanie faktów przez strony postępowania. Zauważyć też należy, że tytuł własności obiektu budowlanego, którego dotyczy sprawa, nie jest okolicznością przesądzającą o adresacie obowiązku rozbiórki. Istotne jest, że M. G. nie kwestionował, że to on jest inwestorem tego obiektu budowlanego. Zatem nakaz rozbiórki, w świetle art. 52 Prawa budowlane mógł być skierowany do niego, jako do inwestora. Ponadto M. G. nie miał żadnych zastrzeżeń co do oznaczenia tego obiektu, a więc przedmiotu nakazu rozbiórki. Szkic, stanowiący załącznik do protokołu oględzin, nie ma więc istotnego znaczenia. To wszystko prowadzi do wniosku, że zarzuty skargi nie są zasadne, gdyż konieczne w sprawie ustalenia zostały poczynione z udziałem osoby najbardziej w tym zainteresowanej, mianowicie zobowiązanej do rozbiórki. W oparciu o to ustalenia następnie trafnie przyjęto, że w sprawie miał zastosowanie art. 48 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Przy czym zauważyć należy, że organy administracji stosowały ten przepis w brzmieniu obowiązującym w 2002 r., a więc w czasie, kiedy nie przewidywał on możliwości legalizacji. Nakazywał on bezwzględną rozbiórkę w sytuacji wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Na podstawie dokonanych ustaleń nie ulega zaś wątpliwości, że M. G. wybudował obiekt budowlany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sąd nie uwzględnił "cofnięcia skargi" przez I. G., gdyż w rozpoznawanej sprawie M. G. nie wniósł skargi. Skargę mogli cofnąć jedynie skarżący, czego nie zrobili. Z tych wszystkich względów Sąd na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę B spółka z o.o. w G. oddalił.