II SA/Gd 203/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Krzysztof Ziółkowski po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2005r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi S. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 25 stycznia 2005r., nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich oddala skargę. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 25 stycznia 2005 r., nr [...], powołując się na przepisy art.138 § l pkt l k.p.a. oraz art. 1 ust 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), zwanej dalej ustawą o kombatantach, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 8 września 2004 r., nr [...], którą odmówił S. G. przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu wskazał, że S. G. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu służby w charakterze łącznika AK w okresie okupacji (od roku 1943). Na okoliczność tę wnioskodawca przedłożył oświadczenia czterech świadków, w tym dwóch osób, które potwierdziły działalność kombatancką jego ojca. W rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach uprawnienia kombatanckie przysługują osobie pełniącej służbę w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945. Organ powołał się na źródła historyczne - Instrukcję gen. Kazimierza Sosnkowskiego z dnia 4 grudnia 1939 r., która w pkt 5a stanowiła m.in., że członkiem ZWZ-AK mógł być każdy Polak (Polska), który ukończył 17 lat (w okresie późniejszym granicę wieku obniżono do lat 16), poddał się regulaminowi organizacji oraz złożył pisemną przysięgę. Wobec powyższego uznano, że w świetle obowiązujących w AK zasad wnioskodawca, będąc wówczas 8-9-letnim dzieckiem, nie mógł zostać przyjęty w szeregi AK. Ze względu na obowiązujące w organizacji zasady 8-9-letnie dziecko nie mogło zostać zaprzysiężone. Nadto, przedstawione przez stronę dowody nie potwierdziły, by w jego przypadku, złamano obowiązujące w AK regulaminy. Wątpliwości organu administracji nie budził fakt działania wnioskodawcy na rzecz ruchu oporu, który udzielał pomocy partyzantom, w tym przekazywał informacje do wskazanych osób. Jednakże współdziałanie (współpraca) nie jest tożsame z działalnością kombatancką i nie stanowi podstawy przyznania uprawnień. Uczestnikami ruchu oporu są jedynie żołnierze konspiracyjnych sił zbrojnych, którzy złożyli przysięgę. Na potwierdzenie zasadności przyjętego stanowiska organ powołał orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł S. G., domagając się jej uchylenia. Podkreślił, ze uprawnienia kombatanckie powinny zostać mu przyznane z tytułu działalności na rzecz ruchu oporu. Okoliczność współdziałania (udzielania pomocy partyzantom) skarżącego podczas drugiej wojny światowej z ruchem oporu została potwierdzona zeznaniami świadków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Ponieważ skarżący w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku (w niniejszej sprawie od dnia doręczenia skarżącemu odpisu odpowiedzi na skargę) nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, Sąd - na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarżący podnosił, że będąc dzieckiem uczestniczył w ruchu oporu. Według złożonych przez niego oraz świadków oświadczeń pełnił on funkcję gońca (łącznika) w oddziale AK, który podczas drugiej wojny światowej działał na terenie gm. K. powiat O. Rzeczą Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych było rozpatrzenie przedłożonego przez skarżącego materiału dowodowego zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7 i art. 77 k.p.a., a następnie dokonanie - zgodnie z określoną w art. 80 k.p.a. zasadą - oceny, czy fakt pełnienia przez skarżącego służby w AK został udowodniony. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że organ administracji, stwierdzając brak podstaw do uznania przytoczonych przez skarżącego okoliczności za działalność w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach, nie naruszył prawa. Obszerne uzasadnienie zaskarżonej decyzji czyni zadość wymogom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a. i wyjaśnia dlaczego odmówiono uznania, że skarżący pełnił służbę w AK. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945. Organ trafnie przyjął, że pełnienie służby wojskowej w oddziale partyzanckim w okresie wojny 1939-1945 r. wiązało się m.in. ze złożeniem przysięgi wojskowej, otrzymaniem przydziału do konkretnej formacji, przyznaniu stanowiska służbowego oraz zadań do wykonywania. Wprawdzie sama ustawa o kombatantach nie określa granicy wieku, od której można uznać prowadzoną działalność za kombatancką, to jednak powołane w zaskarżonej decyzji zasady rządzące organizacją Armii Krajowej uniemożliwiają uznanie, by skarżący - który wówczas miał 8-9 lat - mógł zostać jej żołnierzem. Skarżący nie wykazał, by zaistniały szczególne okoliczności mogące uzasadniać odstąpienie przez władze AK od przywoływanych zasad i zaprzysiężenie dziecka jako żołnierza tej formacji. Nie oznacza to wszakże kwestionowania faktu wspomagania przez skarżącego działalności partyzanckiej, co nie jest jednak wystarczające dla przyznania uprawnień kombatanckich, w świetle obowiązujących unormowań ustawy o kombatantach. W tym stanie prawnym i faktycznym sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.