II SA/Gd 2043/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-04-14
Skład orzekający: Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Alina Dominiak, Małogrzata Gorzeń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba zarejestrowana jako bezrobotna, która nie spełnia wymogów ustawowych dotyczących okresu zatrudnienia lub innych okresów uprawniających do zasiłku, ma prawo do zasiłku dla bezrobotnych?Ratio decidendi
Prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje wyłącznie po spełnieniu ściśle określonych wymogów ustawowych, w tym wymogu przepracowania co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację. Sam fakt pozostawania bez pracy lub brak środków do utrzymania nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania zasiłku. W przypadku niespełnienia tych warunków, organ administracji ma prawo odmówić przyznania zasiłku.Stan faktyczny
Skarżący J. T. został uznany za bezrobotnego, jednak odmówiono mu przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację nie udokumentował wymaganego okresu zatrudnienia (co najmniej 365 dni). Skarżący wniósł skargę, argumentując, że żadne państwo nie powinno zostawiać obywatela bez wsparcia, a ustawa o zatrudnieniu jest sprzeczna z Konstytucją. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję odmawiającą przyznania zasiłku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędziowie WSA: Alina Dominiak (spr.), NSA: Małogrzata Gorzeń, Protokolant Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. T. na decyzję Wojewody z dnia 18 maja 2001 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę.
Decyzją z dnia 18 maja 2001 r. nr [...] Wojewoda, powołując się na przepisy na 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art, 2 ust 1 pkt 2 ., art. 23 ustawy z dnia ;4 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz. U. Nr 6. poz.56 7. 2001 ). utrzymał w mocy decyzję z dnia 7 maja 2001 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Starosty przez Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy sprawie uznania J. T. za bezrobotnego od dnia 4 maja 2001 t. i odmowy przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W uzasadnieniu wskazano, że J.T. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 4 maja 2001 r. W okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem w PUP, tj. w okresie od 3.11. 1999 r. do 3.05.2001 r. nie udokumentował żadnego okresu zatrudnienia, jak również innych okresów uprawniających do zasiłku , od posiadania których zależy nabycie prawa do tego zasiłku. Ostatnie zatrudnienie J. T. ustało w dniu 31.12.1996 r. Ustalono, że J. T. w dniu rejestracji spełnił wymogi art. 2 ust.l pkt. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do uznania za osobę bezrobotną. Art. 23 ust. 1 w/w ustawy stwierdza, że prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy . z zastrzeżeniem art. 27 , jeżeli:
1/ nie ma dla niego propozycji odpowiedniego zatrudnienia , skierowania do prac interwencyjnych, robót publicznych lub na utworzone dodatkowo miejsce pracy oraz
2/ w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania , łącznie przez okres co najmniej 365 dni :
a/ był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni , z zastrzeżeniem ust. 2 pkt. 2 ( dotyczącym urlopów wychowawczych).
W uzasadnieniu następnie stwierdzono, że J. T. nie spełnia wymogów art. 23 ust. 1 pkt 2 a ustawy ani też żadnych innych wymogów, o których mowa w art. 23 ustawy, niezbędnych do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Nie legitymuje się on wymaganym okresem zatrudnienia, jak też innym okresem uprawniającym do zasiłku określonym przez art. 23, wynoszącym co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających zarejestrowanie się w Urzędzie Pracy.
Ten 18 - miesięczny przedział czasowy w przypadku J. T. obejmuje okres od 3 listopada 1999 r. do 3 maja 2001 r.
Wyżej wymieniona ustawa w sposób precyzyjny normuje warunki, od spełnienia których uzależnione jest nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych i nie przewiduje od nich żadnych odstępstw. Pan J. T. nie spełnia podstawowego wymogu ustawy określonego dla nabycia prawa do zasiłku, dlatego niemożliwe jest przyznanie mu tego prawa. Sam fakt pozostawania bez pracy nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Nie jest nią również nie posiadanie środków finansowych potrzebnych do utrzymania. Zasiłek nie jest świadczeniem socjalnym, mimo iż ma charakter do niego zbliżony . Przysługuje on tylko przy spełnieniu ściśle określonych wymogów ustawowych. Inne okoliczności, z uwagi na treść przepisów prawa, są bez znaczenia prawnego.
Skargę na powyższą decyzję wniósł J. T. stwierdzając, że nie zgadza się z nią, bowiem żadne praworządne państwo nie zostawia swego obywatela bez wsparcia w czasie, gdy jest pozbawiony źródeł dochodu, tym bardziej, że pracy nie ma i nie będzie bowiem to samo państwo niszczy swoją gospodarkę. Mimo że spełnia warunki do otrzymania pomocy w fermie zasiłku okresowego nie otrzymał go z uwagi na brak środków finansowych. Wskazał, że przebył złamanie lorę go słupa i nie ma tego tytułu żadnych świadczeń. Stwierdził, że ustawa z dnia 14 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jest sprzeczna z Konstytucją RP.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz że skarżący nie wskazuje nowych okoliczności nieznanych organowi II instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( arii ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Przepis art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56) stanowi, że prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 27, jeżeli:
1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniego zatrudnienia, skierowania do prac interwencyjnych, robót publicznych lub na utworzone dodatkowe miejsce pracy oraz
2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni:
a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni, z zastrzeżeniem ust. 2 pkt 2.
b) wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą, jeżeli osiągał z tego tytułu dochód w wysokości co najmniej najniższego wynagrodzenia.
c) wykonywał pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej najniższego wynagrodzenia,
d) podlegał ubezpieczeniu społecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub zaopatrzenie emerytalne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej najniższe wynagrodzenie,
e) wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej najniższego wynagrodzenia,
f) wykonywał pracę w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub w spółdzielni kółek rolniczych (usług rolniczych), będąc członkiem tej spółdzielni, jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej najniższego, wynagrodzenia,
g) opłacał składkę na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem, za granicą u pracodawcy zagranicznego,
h) był zatrudniony za granicą i przybył do Rzeczypospolitej Polskiej jako repatriant.
Art. 23 ust. 2 w/w/ ustawy stanowi natomiast, że do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się również okresy:
1) zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, przeszkolenia wojskowego absolwentów szkół wyższych, służby wojskowej pełnionej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, ćwiczeń wojskowych, okresowej służby wojskowej oraz zasadniczej służby w obronie cywilnej i służby zastępczej.
2) urlopu wychowawczego., udzielonego na podstawie odrębnych przepisów.
3) pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, świadczenia rehabilitacyjnego oraz przypadające po ustaniu zatrudnienia, wykonywania innej pracy zarobkowej albo zaprzestania prowadzenia pozarolniczej działalności - okresy pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub opiekuńczego, jeżeli podstawę wymiaru tych zasiłków stanowiła kwota w wysokości co najmniej najniższego wynagrodzenia,
4) nic wymienione w ust. 1 pkt 2. za które opłacana była składka na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy lub zaopatrzenie emerytalne i Fundusz Pracy, jeżeli podstawę wymiaru składki stanowiła kwota wynosząca co najmniej najniższe wynagrodzenie,
5) okres, za który przyznano odszkodowanie z tytułu niezgodnego z przepisami rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy (stosunku służbowego), oraz okres, za który wypłacono pracownikowi odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę. Ponadto - zgodnie z art. 23 ust. 4 i 4a - prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnym
zwolnionym z zakładów karnych i aresztów śledczych oraz bezrobotnym zwolnionym po odbyciu zasadniczej służby wojskowej- w przypadkach bliżej określonych tymi przepisami.
Skarżący nie kwestionował faktu, że nie spełnia przesłanek określonych wyżej wymienionymi przepisami, które musiałyby zaistnieć, by przysługiwało mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Sam podkreślał w skardze, że od dawna pozostaje bez pracy. Nie wskazywał też na inne okoliczności , z których należałoby wywieść wniosek, że przysługuje mu takie prawo.
Organy administracji prawidłowo w tej sytuacji uznały, że skarżący spełnił wymogi art. 2 ust.l pkt. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do uznania go za osobę bezrobotną oraz że nie spełnia on wymogów określonych tą ustawą , by uzyskać prawo do zasiłku dla bezrobotnych.
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu szczegółowo określa warunki niezbędne do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Przesłanki określone ustawą do nabycia tego prawa muszą występować łącznie - sam fakt braku środków do utrzymania czy fakt pozostawania bez pracy łub nawet wystąpienie tych dwóch okoliczności łącznie nie wystarcza do nabycia takiego prawa. Niezbędne jest wystąpienie innych okoliczności, przewidzianych przepisami ustawy, które zostały wyżej zacytowane. Skarżący wymogów tych nie spełnia. Tym samym zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Poza oceną Sądu pozostaje decyzja o odmowie skarżącemu przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego, bowiem nie jej dotyczyła skarga w niniejszej sprawie.
Zarzuty podnoszone w skardze sprowadzały się, w gruncie rzeczy, do zarzutów dotyczących funkcjonowania Państwa, które to zarzuty pozostają poza kontrolą sadu administracyjnego .
Zgodnie z przepisem art. 3 ustaw}' z dnia ł sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643) każdy sąd może przedstawić Trybunałowi pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustaw, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.
Z powyższego przepisu wynika, że sąd może zwrócić się do Trybunału z pytaniem prawnym, jeżeli przedmiotem orzeczenia Trybunału będą przepisy prawa materialnego lub prawa procesowego stosowane przez sąd w danej sprawie oraz gdy poweźmie wątpliwości co do zgodności stosowanego przezeń przepisu z Konstytucją.
Sąd nie ma obowiązku zwrócenia się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, jeżeli badaniem zgodności z Konstytucją byłyby objęte przepisy prawa nie mające związku ze sprawą rozpoznawaną przez ten sąd. gdy z urzędu nie powziął wątpliwości co do zgodności stosowanego przezeń przepisu z Konstytucją lub gdy uzna wniosek strony o zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału za bezzasadny, bowiem w ocenie sądu przepis jest zgodny z Konstytucją. Decyzja o przedstawieniu pytania prawnego, o którym mowa w art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym należy do wyłącznej właściwości sądu, który nie jest także związany w tym zakresie wnioskami stron postępowania.
W sprawie niniejszej . w ocenie Sądu , nie było podstaw do zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym w trybie art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym.
Mając powyższe na względzie Sąd uznając, że skarga jest bezzasadna , oddalił ją na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153; poz.1270) .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło