II SA/Gd 206/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na postanowienie Wojewody z dnia 9 marca 20009 r., Nr [...], przedmiocie przekazania pisma dotyczącego robót budowlanych do właściwego organu postanawia odmówić I. R. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. I. R. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z siostrą i jej córką. Utrzymuje się z renty po mężu w wysokości 2 126 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni jest inwalidką I grupy i pozostaje pod stałą opieką lekarza kardiologa. Oświadczyła nadto, iż jest właścicielką domu o powierzchni 110 m2, mieszkania o powierzchni 72 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 1144 m2. Nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Jak wskazała, budynek mieszkalny wymaga pilnego remontu kapitalnego, w tym wymiany systemu ogrzewania, który jest obecnie bardzo kosztowny (1 000 zł miesięcznie w okresie zimowym). Wnioskodawczyni nie wskazała, czy i jakie dochody osiągają członkowie rodziny pozostający z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, tj. siostra i siostrzenica. Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3 art. 245 tejże ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Wskazane przepisy stanowią wyjątek od zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W niniejszej sprawie uznać należy, że skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przedstawione przez wnioskodawczynię okoliczności dotyczące dochodów w jej gospodarstwie domowym wskazują, że miesięczny dochód rodziny wnioskodawczyni kształtuje się na poziomie co najmniej 2 126 zł. Poza tym, wnioskodawczyni posiada majątek w postaci domu, mieszkania i nieruchomości rolnej. Zarówno zatem osiągane stałe dochody jak i posiadany majątek, z którego można czerpać pożytki poprzez np.: wynajem mieszkania lub dzierżawę nieruchomości rolnej, nie uzasadniają twierdzenia o niemożności poniesienia przez skarżącą kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika w sprawie. W ocenie referendarza, sytuacja majątkowa wnioskodawczyni jest bardzo dobra, a dodatkowo i zarobki, które ona osiąga nie są najniższe. W tej sytuacji uznać należało, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i członków swojej rodziny. Przypomnieć w tym miejscu należy, o czym mowa już była powyżej, iż instytucja prawa pomocy, stanowiąc rodzaj ulgi w obowiązku uiszczenia daniny publicznej z tytułu prowadzenia postępowania przed sądem, ustanowiona została z myślą o osobach ubogich, których trudna sytuacja materialna uniemożliwia dostęp do sądu. Skarżąca – posiadając majątek w postaci domu, mieszkania, nieruchomości rolnej oraz dysponując stałymi dochodami, do grona osób ubogich nie należy. Wskazać przy tym należy, iż udzielenie prawa pomocy oznacza przerzucenie kosztów postępowania sądowego ze skarżących na innych obywateli – z ich danin pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywanie są wydatki budżetowe. Dlatego też, może mieć miejsce w przypadku osób, których stan majątkowy i dochody są niskie, lecz taka sytuacja nie ma miejsca odniesieniu do skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 507/04, nie publikowane). Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w sentencji postanowienia.