II SA/Gd 207/17

WyrokWSA w Gdańsku2018-01-10

Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Katarzyna Krzysztofowicz, Magdalena Dobek-Rak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy może zostać uznana za wygasłą na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 KPA, jeśli inwestor nie złożył wniosku o stwierdzenie jej wygaśnięcia, a jedynie strona trzecia podnosi argumenty o braku zamiaru realizacji inwestycji i potencjalnym wpływie na status gospodarstwa rolnego?
Ratio decidendi
Decyzja o warunkach zabudowy nie staje się bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 KPA, jeśli inwestor, na rzecz którego została wydana, nie złożył wniosku o stwierdzenie jej wygaśnięcia ani nie zrzekł się uprawnień. Brak zamiaru realizacji inwestycji przez inwestora lub argumenty strony trzeciej dotyczące wpływu decyzji na status gospodarstwa rolnego nie są wystarczające do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, o ile nie zachodzą przesłanki określone w art. 65 ust. 1 u.p.z.p. (uzyskanie pozwolenia na budowę przez innego wnioskodawcę lub uchwalenie planu miejscowego o innych ustaleniach).
Stan faktyczny
Skarżący M. M. wniósł o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy wydanej dla A. M. na jego działce, argumentując, że A. M. nie prowadzi i nie zamierza prowadzić działalności rolniczej, a decyzja ta ma na celu jedynie wzrost wartości nieruchomości i może wpłynąć na zmniejszenie powierzchni jego gospodarstwa rolnego poniżej wymaganego progu. Organy administracji odmówiły stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, uznając, że nie zaszły przesłanki bezprzedmiotowości ani inne przesłanki określone w przepisach. WSA w Gdańsku oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji w sprawie warunków zabudowy oddala skargę. Decyzją z dnia 23 sierpnia 2012 r. Prezydent Miasta ustalił - na wniosek A. M. - warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla lokalizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wolnostojącym garażem dwustanowiskowym w ramach zabudowy zagrodowej na terenie działki nr [..], obręb [..], przy ul. Ł. w G. M. M. wniósł w dniu 29 czerwca 2015 r. (uzupełniając argumentację w piśmie z 14 lipca 2015 r.) o stwierdzenie wygaśnięcia ww. decyzji wskazując, że A. M. w dokumentach składanych przed sądem powszechnym oświadczyła, że ona i wnioskodawca jako małżeństwo nie prowadzili gospodarstwa rolnego i nie planuje obecnie lub w przyszłości prowadzić działalności rolniczej. Zdaniem wnioskodawcy, wystąpienie przez A. M. o ustalenie warunków zabudowy miało na celu wyłącznie spowodowanie wzrostu wartości ww. nieruchomości. Wnioskodawca wskazał, że nie zamierza aktualnie inwestować na ww. działce, a w związku z zamiarem kontynuowania działalności rolniczej ma uzasadniony interes w stwierdzeniu nieważności lub uchyleniu decyzji jako bezprzedmiotowej. W jego ocenie, w wyniku wydania ww. decyzji działka nr [..] posiada powierzchnię mniejszą niż wymagana jest ustawą o kształtowaniu ustroju rolnego dla gospodarstwa rolnego (minimum 1 ha). Decyzją z dnia 9 października 2015 r., nr [..], wydaną na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) – dalej jako "k.p.a.", Prezydent Miasta odmówił stwierdzenia wygaśnięcia opisanej na wstępie decyzji. Podstawą powyższego rozstrzygnięcia było ustalenie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy wskazane w przepisach art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1073 ze zm.) – dalej jako "u.p.z.p." oraz przesłanki wymieniane w przepisach art. 162 § 1 k.p.a. Organ wyjaśnił nadto, że w świetle zawartej w art. 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 2196 ze zm.) definicji gospodarstwa rolnego oraz definicji użytków rolnych, jak również w świetle treści art. 553 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r., poz. 459 ze zm.) – dalej jako "k.c.", nie jest zasadny zarzut wnioskodawcy, że działka nr [..] nie może w wyniku wydania decyzji o warunkach zabudowy stanowić gospodarstwa rolnego ze względu na zbyt małą powierzchnię, ponieważ budynki planowane w ramach zabudowy zagrodowej będą uszczuplały powierzchnię tego gospodarstwa rolnego o dopuszczoną powierzchnię zabudowy, albowiem grunty rolne zabudowane będą wchodziły w skład użytków rolnych zgodnie z powyższymi przepisami. W odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta z 9 października 2015 r. M. M. zarzucił organowi pierwszej instancji błędne ustalenie stanu taktycznego oraz zbyt szeroką interpretację przepisów art. 2 ust. 5 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Wyjaśnił, że A. M. nie planowała i nie planuje inwestycji na przedmiotowej nieruchomości. Ponadto żaden inny podmiot o takich planach także nie informował. Dodał, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji z 23 sierpnia 2012 r. brał czynny udział, jednak wówczas nie mógł podnieść zarzutu fikcyjności oświadczenia A.M. o planowaniu inwestycji, gdyż nie dysponował odpowiednimi dowodami, które jednak posiada obecnie. Z tego wynika bezprzedmiotowość decyzji i błędne przyjęcie stanu faktycznego. Skarżący podniósł, że przekształcenie nieruchomości zgodnie z wydaną decyzją o warunkach zabudowy zmieni kwalifikację jego gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, zatem naruszy interes prawny rolnika - uprawnienie do ubezpieczenia w KRUS. Osiągnięcie celu zabudowy zagrodowej, jako wspierającej działalność rolniczą, stanie się nierealne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze - decyzją z dnia 18 stycznia 2017 r., SKO [..], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 162 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 65 ust. 1 i 3 u.p.z.p., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia decyzji wskazane w art. 65 ust. 1 u.p.z.p., ponieważ nie wykazano, aby zostało wydane pozwolenie na budowę inwestycji na tym samym terenie na rzecz innego inwestora, zaś teren inwestycji nie jest objęty ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. W ocenie Kolegium nie zachodzą również pozostałe przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy wskazane w przepisach art. 162 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość w rozumieniu tego przepisu wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji, czy to z powodu braku podmiotu, przedmiotu, czy też rezygnacji z uprawnień przez stronę, przy czym w przypadku decyzji o warunkach zabudowy rezygnacja z praw i obowiązków nabytych tą decyzją musi pochodzić od inwestora. A. M., na rzecz której wydano decyzję o warunkach zabudowy, nie złożyła wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia tej decyzji ani oświadczenia o rezygnacji z decyzji o warunkach zabudowy. To, że nie prowadzi ona, nie prowadziła i nie ma zamiaru prowadzić gospodarstwa rolnego obejmującego teren, dla którego ustalono warunki zabudowy, nie ma przy tym znaczenia. Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie uzależniają bowiem wydania decyzji o warunkach zabudowy od rzeczywistych zamiarów czy motywacji osoby, która złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy. Nie ma znaczenia w świetle przepisów rządzących wydaniem decyzji o warunkach zabudowy, do jakiego celu służyć ma owa decyzja inwestorowi. Jeżeli nawet zamiarem tej osoby nie jest realizacja inwestycji, to nie oznacza bezprzedmiotowości tej decyzji. Decyzja o warunkach zabudowy jest aktem określającym sposób zagospodarowania i warunki zabudowy terenu dla inwestycji wskazanej we wniosku o wydanie tej decyzji. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie zobowiązuje inwestora do wystąpienia o pozwolenie na budowę, a jedynie mu to umożliwia. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie zależy także od tego, jaki zamiar w istocie przyświeca osobie ubiegającej się o tę decyzję. Tym samym bez znaczenia są przyczyny, dla których ktoś ubiega się o warunki zabudowy - może to być zamiar wybudowania obiektów budowlanych, ale również chęć uzyskania tej decyzji w celu np. podwyższenia wartości nieruchomości. Brak zamiaru realizacji inwestycji nie oznacza zatem bezprzedmiotowości decyzji o warunkach zabudowy. Decyzja o warunkach zabudowy może być przeniesiona na inną osobę (art. 63 ust. 5 u.p.z.p.), w odniesieniu do tego samego terenu decyzję o warunkach zabudowy można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy (art. 63 ust. 1 u.p.z.p.). Dla uzyskania decyzji o warunkach zabudowy nie jest wymagane, aby wnioskodawca legitymował się tytułem prawnym do nieruchomości objętej wnioskiem. Ustawa zatem wprost przewiduje sytuacje, w której osoba, na rzecz której wydano decyzję o warunkach zabudowy, może tej decyzji nie zrealizować. Świadczy to o tym, że ustawodawca nie wymaga, aby wydanie decyzji o warunkach zabudowy uzależnione było od rzeczywistego zamiaru wnioskodawcy co do realizacji inwestycji. Skoro A. M. jako inwestor, na rzecz którego została wydana decyzja o warunkach zabudowy, nie żąda stwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji, to nie można mówić o bezprzedmiotowości tej decyzji w kontekście podmiotowym. Kolegium wyjaśniło, że decyzja o warunkach zabudowy z 23 sierpnia 2012 r. nie jest bezprzedmiotowa, bowiem nie ustał prawny byt elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji z powodu braku podmiotu, przedmiotu, czy też rezygnacji z uprawnień przez inwestora. Tym samym nie można stwierdzić jej wygaśnięcia na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Nie ma przy tym znaczenia, że stwierdzenie wygaśnięcia tej decyzji leży w interesie jednej ze stron postępowania, tj. M. M., bowiem interes stron lub interes społeczny nie jest wystarczający do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w myśl art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w przypadku, gdy decyzja nie stała się bezprzedmiotowa. W sprawie nie zachodzą także przesłanki zawarte w art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem decyzja o warunkach zabudowy nic została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku. Zdaniem Kolegium, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje kwestia definicji gospodarstwa rolnego i wykładni art. 2 pkt 5 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, jako że nie ma ona związku z treścią art. 162 § 1 k.p.a. oraz art. 65 ust. 1 u.p.z.p. Kwestia ta związana jest z zarzutem wydania decyzji o warunkach zabudowy z naruszeniem art. 2 pkt 5 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego i może być rozpoznana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji. W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. M. zarzucił zaskarżonej decyzji niezgodność z prawem, niezbadanie sprawy co do istoty oraz błędną ocenę stanu faktycznego, twierdząc nadto, że zaskarżona decyzja prowadzi do absurdu. Wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżący wyjaśnił, że prowadzi gospodarstwo rolne, stanowiące jedyne źródło utrzymania jego oraz jego syna. Decyzja o warunkach zabudowy, w jego ocenie, unicestwia gospodarstwo rolne skarżącego, poprzez ograniczenie jego powierzchni poniżej zdefiniowanej dla gospodarstwa rolnego w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego. Skarżący zarzucił też, że A. M. nie posiadała od początku legitymacji czynnej do złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Wniosek o warunki zabudowy w zabudowie zagrodowej ma na celu wspieranie działalności rolniczej, a realizacja kwestionowanej przez skarżącego decyzji unicestwia ten cel. Ponadto A. M. od początku deklarowała, że nie prowadzenie działalności rolniczej a postępowanie sądowe jest celem złożenia wniosku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 18 stycznia 2017 r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z 9 października 2016 r. odmawiającą skarżącemu stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy wydanej na rzecz uczestniczki postępowania A. M. Kontrolowane decyzje wydane zostały na podstawie art. 65 u.p.z.p. oraz art. 162 § 1 i 3 k.p.a. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy administracji publicznej prawidłowo oceniły, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy. Zgodnie z art. 162 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja: 1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony; 2) została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku. W świetle zaś art. 162 § 3 k.p.a. organ stwierdza wygaśnięcie decyzji na podstawie art. 162 § 1 k.p.a. w drodze decyzji. Przepis art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. reguluje dwie odrębne sytuacje. Po pierwsze, organ pierwszej instancji stwierdza wygaśnięcie decyzji, która stała się bezprzedmiotowa i czyni to z wyraźnego nakazu przepisu prawa. Po wtóre, organ pierwszej instancji stwierdza wygaśnięcie decyzji, która stała się bezprzedmiotowa, a czyni to z uwagi na interes społeczny lub w interesie strony. Pierwszy przepis odsyła do przepisów szczególnych, nakazujących stwierdzenie wygaśnięcia decyzji. Przepis drugi stanowi natomiast samoistną materialnoprawną podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Zasadniczą przesłanką stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. (w obu opisanych w tym przepisie sytuacjach) jest bezprzedmiotowość decyzji. Pojęcie bezprzedmiotowości decyzji powinno być interpretowane w sposób zbliżony do pojęcia bezprzedmiotowości postępowania (vide art. 105 § 1 k.p.a.). Należy je zatem wiązać z brakiem podmiotu lub przedmiotu stosunku prawnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza bowiem, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Brak podmiotu stosunku administracyjnoprawnego wystąpi np. w razie śmierci strony, o której uprawnieniach lub obowiązkach o charakterze osobistym rozstrzyga organ, czy też w przypadku rozwiązania jednostki organizacyjnej będącej stroną. Z brakiem przedmiotu stosunku administracyjnoprawnego będziemy mieli natomiast do czynienia, gdy np. w decyzji rozstrzygnięto o prawach lub obowiązkach dotyczących rzeczy, co do których – w wyniku ich zniszczenia lub istotnego przekształcenia - te prawa lub obowiązki nie mogą być dalej realizowane, albo wtedy, gdy strona zrezygnowała z przyznanego jej decyzją uprawnienia. W przypadku, gdy stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazuje przepis prawa, przyjmuje się, że norma prawa zawarta w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. ma charakter odsyłający, co oznacza, że organ administracji publicznej zobowiązany jest do zbadania, czy spełnione są przesłanki wymienione w tym przepisie prawa. W przypadku zaś, gdy kwestia wygaśnięcia decyzji nie jest uregulowana w przepisach szczególnych, stwierdzenie bezprzedmiotowości nie jest wystarczające do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, ponieważ należy dodatkowo wykazać, że wymaga tego interes społeczny albo interes strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 748/14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Przepis art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. wymaga bowiem łącznego spełnienia hipotetycznego stanu faktycznego: bezprzedmiotowości i interesu społecznego lub interesu strony. Interes społeczny, jak i to, że leży to w interesie strony nie stanowi samoistnej podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2917/15, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Przepisem, o jakim mowa w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., dającym podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy, jest art. 65 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy albo decyzję o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli inny wnioskodawca uzyskał pozwolenie na budowę (pkt 1) albo jeżeli dla tego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji (pkt 2). Tak skonstruowane przez ustawodawcę rozwiązanie legislacyjne powoduje, że w sytuacji, gdy jeden z wnioskodawców uzyska pozwolenie na budowę, to - po pierwsze - oznacza to, że wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a po drugie daje mu to prawo do prowadzenia robót budowlanych na danym terenie. W takiej sytuacji decyzje o warunkach zabudowy i decyzje o ustaleniu lokalizacji celu publicznego wydane dla innych wnioskodawców stają się bezprzedmiotowe, niezależnie od tego, czy dotyczyły tego samego rodzaju inwestycji, czy też innej na danym obszarze (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 659/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Jak wynika z prawidłowych ustaleń poczynionych w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym (niekwestionowanych przez skarżącego) dla terenu objętego decyzją o warunkach zabudowy z dnia 23 sierpnia 2012 r. nie zostało wydane pozwolenie na budowę dla jakiejkolwiek inwestycji, nadto teren ten nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Prawidłowo organy obu instancji stwierdziły, że w niniejszej sprawie przepis art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. nie miał zastosowania. Nie stwierdzono bowiem zaistnienia przesłanki bezprzedmiotowości w sprawie zakończonej wydaniem decyzji o warunkach zabudowy z 23 sierpnia 2012 r. ani co do podmiotu, na wniosek którego wszczęto postępowanie zakończone ww. decyzją, tj. A. M., ani też co do jej przedmiotu – ustalenia warunków zabudowy dla wymienionej w tej decyzji działki. Nadal bowiem istnieje podmiot ww. decyzji, tj. inwestor (A. M.), jak również istnieje przedmiot tejże decyzji, albowiem uprawnienia wynikające z jej treści mogą być nadal realizowane na wskazanej w niej działce. Zasadne jest stanowisko organu odwoławczego, który wskazywał, że w przypadku decyzji o warunkach zabudowy rezygnacja z uprawnień z niej wynikających może pochodzić wyłącznie od inwestora, na którego rzecz warunki zabudowy ustalono, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Realizacja uprawnień wynikających z decyzji o warunkach zabudowy może przy tym nastąpić w dowolnym czasie, jak również do realizacji inwestycji może w ogóle nie dojść. Inwestor nie ma bowiem obowiązku realizacji inwestycji, na którą uzyskał warunki zabudowy, w określonym czasie. W szczególności, w odniesieniu do tego samego terenu decyzję o warunkach zabudowy można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy, o czym stanowi art. 63 ust. 1 u.p.z.p. W toku postępowania w przedmiocie warunków zabudowy nie bada się jaki jest rzeczywisty zamiar inwestora w odniesieniu do realizacji inwestycji. Wynika to z charakteru decyzji o warunkach zabudowy, jako promesy uprawniającej do późniejszego uzyskania pozwolenia na budowę, na warunkach w niej określonych. Jest to akt stanowiący podstawę do ubiegania się o pozwolenie na budowę. Podkreślić przy tym należy, że dopiero ewentualne ustalenie, że decyzja o warunkach zabudowy stała się bezprzedmiotowa, otwierałoby drogę do badania, czy stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie społecznym lub interesie strony. Mając jednak na uwadze powtarzające się zarzuty skarżącego, który swój interes w stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy z 23 sierpnia 2012 r. upatruje w pozbawieniu działki objętej tą decyzją cech gospodarstwa rolnego ze względu na ograniczenie jego powierzchni - wymaganej dla objęcia skarżącego ubezpieczeniem społecznym rolników, poprzez zaplanowaną w niej zabudowę, Sąd wyjaśnia, że to stanowisko skarżącego jest błędne. Ewentualna realizacja inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wolno stojącym garażem w ramach zabudowy zagrodowej nie będzie bowiem miała wpływu na charakter jego działki jako gospodarstwa rolnego. Takiego wpływu nie ma także sama decyzja o warunkach zabudowy dotycząca tego typu inwestycji. Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego przez gospodarstwo rolne należy rozumieć gospodarstwo rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego, w którym powierzchnia nieruchomości rolnej jest nie mniejsza niż 1 ha. Z kolei, zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, przez nieruchomość rolną należy rozumieć nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele inne niż rolne. Jak natomiast wynika z regulacji Kodeksu cywilnego, nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej (art. 461 k.c.). Za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego (art. 553 k.c.). Natomiast z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1161) wynika, że gruntami rolnymi w rozumieniu ustawy są grunty: 1) określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne; 2) pod stawami rybnymi i innymi zbiornikami wodnymi, służącymi wyłącznie dla potrzeb rolnictwa; 3) pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu. Z kolei w świetle § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.) grunty rolne dzielą się na użytki rolne oraz nieużytki, przy czym do użytków rolnych zalicza się m.in. grunty rolne zabudowane, oznaczone symbolem – Br. Z powyższych unormowań wynika zatem, że gruntami zaliczanymi do gruntów rolnych, których powierzchnię uwzględnia się przy wyliczaniu obszaru użytków rolnych wymaganego do objęcia ubezpieczeniem społecznym rolników, są również grunty rolne pod budynkami realizowanymi w ramach zabudowy zagrodowej. Skoro zatem art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2017 r., poz. 2336 ze zm.) dla podlegania rolnika ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu z mocy ustawy wymaga, aby jego gospodarstwo rolne obejmowało obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, nie ma podstaw, aby zasadnie twierdzić, że skarżący – w wyniku wydania przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy, nie będzie mógł podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników. Nieruchomość objęta decyzją o warunkach zabudowy z 23 sierpnia 2012 r., jak prawidłowo wskazał organ pierwszej instancji, stanowi działkę o powierzchni przekraczającej 1 ha, zaś wybudowanie na niej budynku mieszkalnego oraz garażu w ramach zabudowy zagrodowej nie wpłynie na zmniejszenie powierzchni funkcjonującego na niej gospodarstwa rolnego. Brak spełnienia przesłanki bezprzedmiotowości decyzji o warunkach zabudowy, jak również brak podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji wynikających z nakazu przepisu prawa (tj. art. 65 ust. 1 u.p.z.p.), a nadto niewykazanie, aby wygaśnięcie decyzji leżało w interesie społecznym lub w interesie strony, wykluczały możliwość stwierdzenia wygaśnięcia spornej decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Prawidłowo w rozpatrywanej sprawie oceniono również, że nie można stwierdzić wygaśnięcia przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis ten obliguje organ administracji do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w przypadku niedopełnienia przez stronę nałożonego na nią warunku, a decyzja o warunkach zabudowy z 23 sierpnia 2012 r. bezspornie nie została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę jakiegokolwiek warunku. Wyjaśnić przy tym należy, że w znaczeniu prawnym warunek to zdarzenie, które jest przyszłe i niepewne, ponieważ może się pojawić lub też nie. Zgodnie z doktryną prawa administracyjnego, zamieszczenie w treści decyzji administracyjnej warunku powoduje, że jej prawne skutki zależą w całości od zdarzenia, które staje się treścią warunku. Z zaistnieniem zdarzenia może być związany skutek zawieszający lub rozwiązujący konkretnego rozstrzygnięcia - w związku z powyższym, warunek wywołujący takie skutki nosi nazwę warunku zawieszającego lub też rozwiązującego. W momencie zaistnienia zdarzenia, które jest treścią warunku rozwiązującego, skutki prawne decyzji administracyjnej ustają i można stwierdzić wygaśnięcie decyzji. Ziszczenie się zaś warunku zawieszającego, który odracza wykonanie praw lub obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej, skutkuje możnością wykonania decyzji (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.) Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017 r., s. 1186). Tego rodzaju sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zaistniała. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącego Sąd wyjaśnia, że w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia wygaśnięcia decyzji organy nie badają, czy stanowiąca jego przedmiot, ostateczna decyzja administracyjna została wydana zgodnie z prawem, tak więc wszelkie zarzuty skarżącego dotyczące zgodności z prawem wydanej w dniu 23 sierpnia 2012 roku decyzji o warunkach zabudowy nie mogły być w tym postępowaniu rozpatrzone (ani przez organy, ani przez Sąd). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za bezzasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) ją oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło