II SA/Gd 209/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Wnioskiem z dnia 14 stycznia 2010 r. I. S. wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. o kontynuację zasiłku stałego oraz przyznanie pomocy celowej na leki, środki czystości i artykuły gospodarstwa domowego – dywaniki do pokoju. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. decyzją z dnia 4 lutego 2010 r., działając na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 pkt 1 oraz art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz.U. z 2008 r. nr 115, poz. 728), dalej jako U.p.s., oraz art. 104 K.p.a. odmówił przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zakup artykułów gospodarstwa domowego – dywaników do pokoju. Organ I instancji wyjaśnił, że wnioskodawczyni spełnia kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia i dlatego udzielił jej pomocy w formie zasiłku celowego na zakup leków i środków czystości w kwocie 50 zł w lutym 2010 r. (decyzja z dnia 21 stycznia 2010 r.). Jednakże organ zobowiązany był wziąć także pod uwagę możliwości finansowe MOPS w G., które są ograniczone i dlatego odmówił przyznania zasiłku celowego na zakup dywaników. Udzielana pomoc jest bowiem adekwatna do posiadanych możliwości finansowych. W odwołaniu wnioskująca podała, iż przedmiotowa decyzja jest dla niej krzywdząca, ponieważ kwota przyznanego zasiłku nie pokrywa wszystkich poniesionych przez nią niezbędnych wydatków. Dodała, że jest osobą niepełnosprawną co uniemożliwia jej osiąganie innych niż pomoc społeczna dochodów. Z kolei dochody które uzyskuje nie są wystarczające, wobec czego ciągle musi regulować niedopłaty w rachunkach za wodę, gaz, elektryczność czy ograniczać się w zakupie sprzętu gospodarstwa domowego. Okoliczności te uzasadniają przyznanie wnioskowanego zasiłku celowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. decyzją z dnia 27 stycznia 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2, ar. 3, art. 8 ust. 1 pkt. 1, art. 36 pkt.1 lit c, art. 39 U.p.s., po rozpatrzeniu odwołania I. S. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że pomoc społeczna powinna zaspokajać naprawdę niezbędne potrzeby życiowe w granicach posiadanych przez organ pomocy społecznej środków finansowych. Także wysokość przyznanej pomocy uzależniona jest nie tylko od sytuacji osoby oczekującej udzielenia takiej pomocy, ale także od wielkości środków, jakimi dysponuje organ takiej pomocy udzielający. Uzasadniając odmowę przyznania I. S. pomocy organ powołał się na inne decyzje dotyczące przyznanych jej zasiłków i wskazał, że organ I instancji działając w oparciu o uznanie administracyjne zasadnie odmówił przyznania zasiłku celowego na zakup przedmiotów użytku domowego. Przy czym poprzez wydanie decyzji odmownej skarżąca nie została pozbawiona pomocy. Jak wynika ze znajdującego się aktach sprawy raportu z dnia 15 lutego 2010 r. I. S. w okresie od stycznia do grudnia 2009 r. przyznano pomoc społeczną w formie zasiłku stałego w łącznej wysokości 4.770,32 zł, zasiłku celowego w wysokości 1.333 zł, zasiłku celowego na żywność w ramach programu wieloletniego "pomoc państwa w zakresie dożywiania" w wysokości 1740 zł. Natomiast w roku 2010 I. S. otrzymała pomoc w postaci zasiłku stałego przyznanego w styczniu, lutym i marcu 2010 r. w kwocie odpowiednio 389,35 zł, 444 zł i 381,44 zł Organ powołał się również na plan pomocy finansowej dla środowisk objętych pomocą w 2010 r., z którego wynika, iż planowana ilość środowisk do objęcia pomocą społeczną w roku 2010 w formie zasiłków celowych według rzeczywistej liczby środowisk objętych pomocą w 2009 r. wyniosła 6338 rodzin, co przy pomoc przyzna według planu finansowego na rok 2010 r. w kwocie 2.959.679 zł oznacza w przeliczeniu na jedną rodzinę kwotę 466,97 zł, zaś w skali jednego miesiąca 38,91 zł. Dane te wraz z zebranym materiałem dowodowym wystarczyły do wydania przez organ I instancji decyzji odmawiającej przyznanie prawa pomocy I. S.. W przekonaniu Kolegium decyzja powyższa była zasadna i zgodna z prawem. Skargę na powyższą decyzję wniosła I. S. wskazując, iż nie zgadza się z wnioskami wywiedzionymi przez Kolegium. Organom zarzuciła bezduszność i błędne ustalenie stanu faktycznego. Podkreśliła, że otrzymywane przez nią środki nie wystarczają na utrzymanie i opłacenie wszystkich rachunków. Dodała, że pomimo trudności finansowych musi żyć w przyzwoitych warunkach stąd zakup dywaników. Do skargi dołączyła aktualne zaświadczenie o stanie zdrowia. Dodała, że stanowisko Kolegium było już przedmiotem badania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który przyznał jej rację. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 2 ustawy. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej jako P.p.s.a.. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. W przedmiotowej sprawie skarga jest bezzasadna. Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięć administracyjnych podjętych w niniejszej sprawie były przepisy U.p.s., której zasady ogólne, wyszczególnione w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 U.p.s. stanowią, że świadczenia pomocy społecznej mają na celu umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których osoby ubiegające się nie są w stanie pokonać wykorzystując własne zasoby i możliwości; jak również zaspokajanie niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Analiza powyższych postanowień prowadzi do wniosku, że pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo, w sytuacjach, w których obywatel nie jest w stanie sam podołać okolicznościom życiowym. Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 3 i 4 U.p.s. udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Powyższe założenia ramowe ustawy zostały doprecyzowane w art. 8 U.p.s., który wprowadza kryterium dochodowe od którego uzależnione jest przyznanie świadczeń pieniężnych. W przypadku dotyczącym skarżącej, będącej osobą samotnie gospodarującą, powyższe kryterium zostało zachowane. Stanowiący podstawę przyznania zasiłku celowego przepis art. 39 ust. 1 U.p.s. stanowi, że zasiłek taki może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. W tym miejscu należy podkreślić, że załatwiając sprawę dotyczącą przyznania zasiłku celowego, organ powinien kierować się interesem obywatela, interesem społecznym oraz własnymi środkami. Uznanie nie pozwala organowi na dowolność w rozstrzygnięciu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (wyrok NSA z dnia 26 września 200 r., I SA 945/00-publ. Lex nr 79608). W przedmiotowej sprawie organ I instancji odmawiając przyznania zasiłku celowego wskazał, iż posiadane środki finansowe nie pozwalają mu uwzględnić żądania wskazanego we wniosku o pomoc. Rozpoznając wniosek skarżącej organ ten nie przekroczył, w ocenie Sądu, granic uznania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie miało zatem podstaw do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej w sprawie zasiłku celowego, co zresztą wykazało w uzasadnieniu swojej decyzji. Rozstrzygając w granicach niniejszej sprawy, Sąd wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, nie znalazł podstaw do wzruszenia ani zaskarżonej decyzji, ani decyzji jej poprzedzającej. Mając na uwadze rozważania przytoczone powyżej, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a..