II SA/Gd 2090/99

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Beaty i Arkadiusza małżonkowie R. na decyzję Wojewody P. z dnia 16 września 1999 r. (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta G. (...) z dnia 29 czerwca 1999 r. (...). Zaskarżoną decyzją z dnia 16.09.1999 r. Wojewoda P. działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kpa oraz art. 28 i art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania Alfonsa G. - Zakład Budowlany "H." z siedzibą w K. przy ul. Sz. 13, od decyzji Prezydenta Miasta G. (...) z dnia 29 czerwca 1999 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej "C." DCS 1800b obiekt nr F1-3062-GD1 K. 1 na budynku przy ul. S. 10 w G., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jak wynika z uzasadnienia inwestor wystąpił ponownie do organu I instancji z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę, który decyzją (...) z dnia 29 czerwca 1999 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej "C." DCS 1800b obiekt nr F1-3062-GD1 K. 1 na budynku przy ul. S. 10 w G. Od ww. decyzji odwołanie złożył Alfons G. Rozpatrując przedmiotową sprawę w trybie odwoławczym, organ II instancji stwierdził, że w związku z dokonaniem rozbiórki elementów anteny ustały przyczyny uniemożliwiające uzyskanie przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę. Dokonując analizy pod kątem merytorycznym stwierdzono, że dla przedmiotowej inwestycji wykonana została ocena oddziaływania inwestycji na środowisko opracowana przez mgr inż. Dagmarę A. Rzeczoznawcę Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. Jak wynika z powyższej oceny Bazowa Stacja Telefonu Komórkowej zlokalizowana w G. przy ul. S. 10 nie stanowi zagrożenia dla ludności i środowiska i będzie spełniać wymagania zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 5 listopada 1980 r. w sprawie szczegółowych zasad ochrony przed elektromagnetycznym promieniowaniem niejonizującym szkodliwym dla ludzi i środowiska /Dz.U. 1980 nr 25 poz. 101/. Inwestor przedłożył wszystkie wymagane uzgodnienia: - decyzję Urzędu Wojewódzkiego w G. Wydziału Ochrony Środowiska (...) z dnia 16 listopada 1998 r. - postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. (...) z dnia 19 listopada 1998 r. W aktach sprawy znajduje się także umowa najmu (...) przez co zostają spełnione warunki art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./. Podkreślenia wymaga także fakt, że inwestycja polegająca na robotach budowlano-montażowych stacji bazowej telefonii komórkowej na istniejącym budynku nie wymaga ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu - art. 39 z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139/ - co zostało potwierdzone we wspólnym stanowisku Ministerstwa Gospodarki Przestrzennej, Budownictwa, Ministerstwa Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego z dnia 10 października 1996 r. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu stwierdzić należy, iż nie znajdują one potwierdzenia, gdyż teren objęty promieniowaniem niejonizującym wyższym od wartości 0,1 W/m[2] znajdujący się na wysokości w najniższym punkcie 15 nad poziomem terenu, obejmuje obszar w odległości maks. 31 m. Natomiast granica terenu inwestycji skarżącego znajduje się w odległości 32 m. Ponadto zgodnie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta G.-G.-B., obowiązującym na przedmiotowym terenie, obowiązuje zakaz zabudowy do 10 M nad poziomem terenu. Reasumując w związku ze spełnieniem wszystkich wymogów art. 32-35 ustawy Prawo budowlane organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W skardze na opisaną decyzję Wojewody P. Beata i Arkadiusz R. wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzucając, że zostały one wydane bez udziału skarżących będących właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie domu przy ul. S. 10 w G., przy czym dom skarżących znajduje się w odległości 22 m od podstawy anteny. Również w odległości mniejszej niż 30 m od podstawy anteny zamieszkują inne osoby, które winny brać udział w postępowaniu jako jego strony. Odległość 30 m jest o tyle istotna, że organ odwoławczy, rozpatrujący odwołanie Alfonsa G., w oparciu o jednostronną i nietrafną opinią eksperta powołanego przez inwestora, uznał, iż oddziaływanie fal elektromagnetycznych anteny, używanej jedynie na 1/2 mocy, sięga jedynie 30 m, a domy budowane przez Alfonsa G. położone są w odległości 32 m od anteny, zatem - poza strefą wpływu anteny. Usytuowanie anteny w miejscu dozwolonym decyzjami narusza przepisy Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 listopada 1980 r. w sprawie szczegółowych zasad ochrony przed elektromagnetycznym promieniowaniem niejonizującym oraz - przepisy o planowaniu przestrzennym poprzez bezzasadne przyjęcie, że inwestycja nie wymaga wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, gdyż - rzekomo - nie narusza ustaleń obowiązującego planu. Wbrew stanowisku zajętemu w decyzjach potrzeba taka istnieje, bowiem dla obiektu należy utworzyć strefę ograniczonego użytkowania, co jest zmianą przeznaczenia terenu. Wcześniej teren, na którym pobudowali się skarżący /i inni ludzie/, przeznaczony został w planie zagospodarowania przestrzennego na działalność usługowo-mieszkaniową, zatem aktualnie nie można już utworzyć obszaru /strefy/ ograniczonego użytkowania. Ekspertyza, na którą powołują się organy orzekające nie uwzględnia okoliczności, iż w bezpośrednim sąsiedztwie anteny buduje się trafostację dla obsługi budowanego osiedla mieszkaniowego, co spotęguje niekorzystne oddziaływanie urządzeń na zdrowie ludzi. Nadto w ocenie /ekspertyzie/ sfałszowano charakterystykę anteny twierdząc, że antena paraboliczna Gabriel HE-1-380CO jest anteną nadawczą, podczas gdy w rzeczywistości jest to antena odbiorcza, której oddziaływania pola elektromagnetycznego w ogóle nie ujęto w wykresach oceny. W ocenie przyjęto równie bezzasadnie, że antena będzie działała na 1/2 mocy. W piśmie procesowym z dnia 18.10.1999 r. skarżący podali, że inwestycję już zakończono, a nadajnik stacji jest włączony i pracuje. Skarżący zamieszkują /wraz z pięciorgiem dzieci/ w bliskiej odległości od urządzenia i uważają, że oddziaływuje ono szkodliwie na zdrowie ludzi, przy czym są zdania, że wybudowane urządzenie różni się od przedstawionego na szkicach zamieszczonych w ekspertyzie, co daje podstawy do twierdzenia, że oddziaływanie anteny i zasięg pola elektromagnetycznego są inne, niż przyjęto w ekspertyzie. Kwestionowana ekspertyza nie bierze pod uwagę szeregu czynników mających znaczenie w sprawie jak np. rodzaju gleby, materiałów budowlanych użytych przy budowie okolicznych domów itp., a w szczególności - nie wzięto pod uwagę przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 listopada 1980 r. i rozporządzenia MOŚZNiL z dnia 14 lipca 1998 r. przewidujących opracowania oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego urządzenia na etapie uzgadniania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Zdaniem skarżących w sprawie doszło do rażącego naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich tj. ochrony zdrowia ludzi, ustaleń obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego i - przepisów Konstytucji RP, w tym - jej art. 38 i art. 39. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, m.in. z tej przyczyny, że przed wniesieniem skargi do NSA Beata i Arkadiusz małżonkowie R. wystąpili do GINB z wnioskiem o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżone decyzje podjęto z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy /art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 w zw. z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Jak wynika z decyzji organu I instancji z dnia 29.06.1999 r. została ona wydana m.in. na podstawie przepisów art. 28, art. 33 ust. 1, art. 39 ust. 4 i art. 36 Prawa budowlanego. Pominięcie w podstawie prawnej decyzji przepisu art. 35 może sugerować, że organ zatwierdzający projekt budowlany i udzielający pozwolenia na budowę dla PTK "C." w W. inwestycji - stacji bazowej telefonii komórkowej "C." DCC 1 800 obiekt F1-3062-GD1-K. na budynku nr 10 przy ul. S. w G. nie sprawdził zgodności projektu z określonymi w przepisie wymaganiami. Sprawdzenia - jak wynika ze sformułowania przepisu - są obowiązkowe. Brak dokonania ich lub dokonania w sposób niewłaściwy oznacza, że decyzja jest wadliwa, jako wydana z naruszeniem prawa /patrz: komentarz do cyt. przepisu L. Bora, E. Radziszewskiego str. 104 Wyd. Prawnicze W-wa 1999 r./. I tak: wbrew twierdzeniom organów obu instancji budowa stacji bazowej telefonii komórkowej w danym miejscu nie jest zgodna z przeznaczeniem terenu określonym w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta G., który w pkt dotyczącym łączności przewiduje: "linie przesyłowe komunikacyjne oraz telewizja kablowa z urządzeniami sieciowymi /centrale automatyczne, szafki telefoniczne". Dokumenty dot. omawianego fragmentu tekstu planu włączone do akt i potwierdzone pieczęcią "za zgodność z oryginałem dnia 16.02.99 bez podpisu, zawierają enigmatyczną uwagę, iż ustalenia dla stref wyróżnionych na rysunku m.in. symbolem P-1-1 mają charakter pomocniczy i nie stanowią prawnej obligatoryjnej części ustaleń miejscowego planu, a takim symbolem oznaczony jest teren, na którym położona jest działka nr 10. Z mocy art. 35 ust. 1 pkt 1 organ zatwierdzający projekt budowlany i udzielający pozwolenia na budowę zobowiązany był do sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, czego - co wynika z akt - nie uczynił. Następnie - wbrew twierdzeniom organów orzekających w sprawie w obu instancjach - inwestycja wymagała uzyskania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Kwestię tę przesądził - w podobnej sprawie, tyczącej udzielenia pozwolenia na roboty budowlano-montażowe dla inwestycji polegającej na montażu stacji bazowej telefonii cyfrowej "C." na dachu budynku przy ul. W. w R. Naczelny Sąd Administracyjny OZ w Gdańsku w wyroku z dnia 10.10.2001 r. w sprawie II SA/Gd 1346/99. Z oceny oddziaływania na środowisko stacji bazowej DCS1800 F1-3062-GD1-K.1, sporządzonej dla potrzeb niniejszego postępowania wynika, iż inwestycja zalicza się do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska, dla których tworzy się obszar ograniczonego użytkowania (...). Powoduje to w konsekwencji zmiany sposobu zagospodarowania terenu i - stosownie do art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Skoro w sprawie niniejszej inwestor nie złożył takiej decyzji, udzielający pozwolenia na budowę naruszył przepisy omawianego wyżej art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. "b" i art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Następnie - zaskarżone decyzje naruszają - przepisy art. 35 ust. 1 pkt 2 i art. 36 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Twierdzenie organów obu instancji, iż inwestor przedłożył wszystkie wymagane uzgodnienia /tak: w uzasadnieniu organu odwoławczego/ wymaga uzupełnienia, iż były to uzgodnienia warunkowe. Mianowicie zarówno postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. (...) z dnia 29.05.1998 r. (...) jak decyzja Wojewody G. (...) z dnia 28.05.1998 r. /../ zawierają warunek powiadomienia ww. organów o zakończeniu budowy i - przedstawienia wyników pomiarów kontrolnych promieniowania elektromagnetycznego. W takiej sytuacji zaniechanie w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu narusza przepisy art. 36 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. W tym miejscu zauważyć należy, że o treści omawianych uzgodnień, aczkolwiek wydanych w trybie art. 106 Kpa, nie powiadomiono stron postępowania, w tym - skarżących Beaty i Arkadiusza R., którzy konsekwentnie od połowy 1998 r. sprzeciwiali się realizacji omawianej inwestycji. Na koniec zauważyć należy, że w aktach sprawy znajduje się pismo Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej w G. ul. S. 69/71 z dnia 28.09.1999 r. dotyczące budowy przedmiotowej stacji, w którym piszący podnoszą twierdzenie, iż mimo zamieszkiwania w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji nie byli zawiadamiani o toczącym się postępowaniu. Aczkolwiek pismo wpłynęło do organu I instancji w dniu 28.09.1999 r., a więc - po wydaniu zaskarżonych decyzji, to z jego treści wynika, że o toczącym się postępowaniu nie zawiadomiono wszystkich jego stron, co stanowi oczywiste naruszenie przepisów postępowania. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniwszy skargę Beaty i Arkadiusza R. uchylił zaskarżone decyzje na mocy art. 22 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 cytowanej na wstępie ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA. Ta część zarzutów skargi, która odnosiła się do niekompletności i nierzetelności opinii rzeczoznawców opracowanych na zlecenie inwestora zbadana zostanie w trakcie ponownego postępowania przed organem udzielającym pozwolenia na budowę, który - z mocy art. 35 ust. 2 i art. 77 par. 1 oraz art. 80 Kpa zobowiązany jest do zbadania i oceny przedkładanych opinii w zakresie określonym w art. 5 Prawa budowlanego, co stanowi realizację obowiązków określonych w art. 81 Prawa budowlanego, przywołanego również - jako prawna podstawa orzekania - w decyzji organu I instancji. O kosztach orzeczono w myśl art. 55 cyt. ustawy o NSA.