II SA/Gd 21/02

Dnia 7 lipca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Marek Górski Sędziowie : NSA Anna Orłowska WSA Alina Dominiak (spr.) Protokolant Agnieszka Januszewska Protokolant rozpopo rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2004 r. na rozprawie po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 grudnia 2001r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 31 października 2001r nr [...] Decyzją z dnia 10 grudnia 2001 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , powołując się na art 39 ust. 1 i art. 42 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 31.10.2001 r,, odmawiającą przyznania J. O. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mieszkającym w lokalach, do których mają tytuł prawny, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 100 % najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym. Zgodnie z art. 42 ust. 5 cyt. ustawy dodatek mieszkaniowy nie przysługuje Jeżeli powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30 % w budynkach wybudowanych po 1945 r. Lokal zajmowany przez wnioskodawczynię znajduje się właśnie w takim budynku. Normatywna powierzchnia użytkowa lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego w gospodarstwie 3- osobowym J. O. wynosi [...], wobec czego dodatek mógłby być przyznany, gdyby powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu nie przekroczyła [...]. Tymczasem faktyczna powierzchnia lokalu przez nią zajmowanego wynosi [...] ,a więc jest większa od dopuszczalnego normatywu. Z akt sprawy wynika, że gospodarstwo domowe zainteresowanej składa się z trzech osób, lecz nawet gdyby liczba członków gospodarstwa domowego zainteresowanej wynosiła cztery osoby, to i tak miałoby miejsce przekroczenie dopuszczalnej powierzchni normatywnej , bowiem wówczas powierzchnia użytkowa lokalu nie mogłaby przekraczać [...]. Skargę na powyższą decyzję wniosła J. O. podając, że normę przekracza o [...], mieszka z dwojgiem uczących się dzieci, a czwartą osobą zajmującą osobny pokój z używalnością przedpokoju, kuchni, łazienki i ubikacji jest jej były mąż. Wskazała na swoją trudną sytuację życiową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stwierdzenia z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz wskazało, że były mąż nie prowadzi ze skarżącą wspólnego gospodarstwa domowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. z 1998 r., Nr 120, poz. 787 ze zm.) dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mieszkającym w lokalach, do których mają tytuł prawny, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekracza 150% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% w gospodarstwie wieloosobowym. Przepis art. 42. ust. 1 wyżej przywołanej ustawy stanowi natomiast, że normatywna powierzchnia użytkowa lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać: 35 m2 - dla 1 osoby, 40 m2-dla 2 osób, 45 m2-dla 3 osób, 55 m2 - dla 4 osób, 65 m2- dla 5 osób, 6) 70 m2 - dla 6 osób, a w razie zamieszkiwania w lokalu większej liczby osób dla każdej kolejnej osoby zwiększa się normatywną powierzchnię użytkową o 5 m2. Art. 42 ust. 5 stanowi, że dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, jeżeli powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30% w budynkach wybudowanych po 1945 r. i o więcej niż 50% w budynkach wybudowanych przed końcem 1945 r. Organ odwoławczy wskazuje, że dodatek mógłby być skarżącej przyznany, gdyby faktyczna powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego przez nią nie przekroczyła 58, 50 m2, a wynosi 72,90 m2, a więc jest większa od dopuszczalnego normatywu. Organ odwoławczy odnosi się co prawda - jakby na marginesie - również do tego, że w lokalu mieszkają faktycznie cztery osoby, jednak przyjmuje do swych wywodów na ten temat tę osobę tak, jakby pozostawała ona we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącą. Wówczas rzeczywiście miałoby miejsce przekroczenie dopuszczalnej powierzchni normatywnej o więcej niż 30 % . Jednak z akt sprawy wynika wyraźnie, że czwarta osoba nie prowadzi ze skarżącą wspólnego gospodarstwa domowego i takie też są ustalenia organu. Z akt sprawy wynika również, że sąd orzekł rozwiązanie związku małżeńskiego małżonków O. przez rozwód , orzekając jednocześnie o sposobie korzystania z mieszkania zajmowanego dotychczas przez byłych małżonków. W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że w przypadku, gdy część mieszkania zajmuje osoba, która prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, to powierzchnia tej części lokalu nie powinna być zaliczana do powierzchni użytkowej lokalu przeliczanej na liczbę członków gospodarstwa domowego osoby ubiegającej się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu wyroku z dnia 17.01.2001 r. sygn. akt II SA/Gd.451/99 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: " Skoro część mieszkania zajmowanego przez osobę ubiegającą się o przyznanie dodatku mieszkaniowego zajmuje osoba, która prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, to powierzchnia tej części mieszkania nie powinna być zaliczana do powierzchni użytkowej lokalu przeliczanej na liczbę członków gospodarstwa domowego wnioskodawcy, jeżeli jest ona zajmowana na podstawie tytułu prawnego", a w uzasadnieniu wyroku z dnia 18.06.1996 r. sygn. akt I SA 1557/95 Naczelny Sąd Administracyjny podał: "Po orzeczeniu rozwodu i ustaleniu przez sąd w wyroku rozwodowym sposobu korzystania z lokalu zajmowanego dotychczas przez byłych małżonków, w sytuacji polegającej na prowadzeniu przez nich odrębnych gospodarstw domowych, każde z nich jest uprawnione do wystąpienia o przyznanie dodatku mieszkaniowego w odniesieniu do powierzchni lokalu zajmowanej z mocy wyroku sądowego, określającego sposób korzystania z mieszkania" ( to ostatnie orzeczenie opublikowano w ONSA 1997/2/96). Z poglądami wyżej przedstawionymi należy się zgodzić. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne w sprawie okoliczności. Wyjaśnienia wymaga, czy były mąż skarżącej, który nie prowadzi z nią gospodarstwa domowego, posiada tytuł prawny do części lokalu, który zajmuje - wyrok orzekający rozwód oraz regulujący sposób korzystania ze wspólnego mieszkania pochodzi bowiem z dnia 21 września 1995 r. Okoliczność ta, jak też powierzchnia mieszkania, którą były mąż skarżącej zajmuje są istotne dla rozstrzygnięcia, bowiem może się okazać, że po uwzględnieniu powierzchni lokalu zajętej przez byłego męża skarżącej , powierzchnia użytkowa jej lokalu nie będzie przekraczać 30 % powierzchni normatywnej przewidzianej dla trzech osób. Naruszono w ten sposób art. 7 i 77 § 1 kpa. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały powyższe na względzie. W tej sytuacji Sad na mocy art. 145 § 1 pkt 1 a i c oraz na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) orzekł jak w sentencji. Z uwagi na treść uchylonych decyzji ( odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego) Sąd nie zamieszczał w wyroku rozstrzygnięcia opartego o przepis art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.