II SA/Gd 21/13
PostanowienieWSA w Gdańsku2013-03-12
Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykazuje wysokie dochody z najmu i posiada znaczący majątek, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym na podstawie prawa pomocy?Ratio decidendi
Osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych musi wykazać, że nie posiada dostatecznych środków na ich poniesienie. W przypadku, gdy strona uzyskuje wysokie dochody z najmu (23 844 zł miesięcznie brutto) i posiada znaczący majątek (dom o pow. 240 m2, pawilon usługowy), nie można jej zaliczyć do osób ubogich, a tym samym odmówić przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Strona skarżąca A. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącą rozbiórki obiektu budowlanego. Wnioskodawczyni wskazała na pogorszenie sytuacji finansowej z powodu chorób i niemożności pracy zarobkowej, jednakże oświadczyła, że uzyskuje dochód z najmu w wysokości 23 844 zł miesięcznie brutto i posiada dom o powierzchni 240 m2 oraz pawilon usługowy. Sąd wezwał do przedstawienia dokumentów potwierdzających trudną sytuację majątkową, jednakże strona ich nie przedstawiła.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Strona skarżąca w niniejszej sprawie decyzje w sprawie nakazu rozbiórki zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych.
Wskazała w złożonym formularzu, że sytuacja finansowa w jakiej się znajduje nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych niniejszej sprawy. Pogorszenie sytuacji związane jest z częstymi chorobami skarżącej i złym stanem zdrowia, co powoduje niemożność kontynuowania pracy zarobkowej. Spłata zaciągniętych kredytów powoduje, że otrzymywane wynagrodzenie jest w znacznej części przeznaczane na bieżące wydatki i utrzymanie dziecka. Skarżąca posiada dom w G. o pow. 240 m2 oraz pawilon usługowy. Dochód z najmu określiła na poziomie 23 844 zł miesięcznie brutto. Wspólne gospodarstwo prowadzi z synem w wieku 4 lat.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 2).
Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa jednak na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zwrotu: "gdy wykaże". Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również ewentualnie przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa jest w powołanym wyżej przepisie. Nadto, prawo pomocy wywodzi swą genezę z tzw. prawa ubogich, określanego też prawem ubóstwa lub nawet prawem wspierania ubogich, przez co niejednokrotnie osoby ubiegające się o przyznanie prawa pomocy korzystają ze wsparcia udzielanego z opieki społecznej.
Oceniając sytuację majątkową wnioskodawczyni należy wskazać, że stanem posiadania i wartością posiadanego majątku zdecydowanie wyróżnia się pośród polskiego społeczeństwa i z pewnością nie można jej zaliczyć do osób ubogich. Uzyskiwanie dochodu wedle oświadczenia na poziomie 23 tys. zł miesięcznie z pewnością jest bardzo wysoką kwotą. Referendarz zwrócił się do skarżącej z wezwaniem o nadesłanie dokumentów, które mogłyby potwierdzić podnoszoną przez skarżąca wyjątkową, trudną sytuacje majątkową związaną ze stanem zdrowia, jednak skarżąca nie nadesłała żadnych dokumentów. Nie zostało w sprawie wykazane, że sytuacja skarżącej zasługuje na wyjątkowe potraktowanie.
W świetle powyższego stwierdzić należy, iż złożone przez wnioskodawczynię oświadczenia nie mogą stanowić przekonującej podstawy do przyznania prawa pomocy, skoro uzyskuje dochody na poziomie wyjątkowo wysokim jak na standardy polskiego społeczeństwa.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło