II SA/Gd 2105/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-12-02

Skład orzekający: Barbara Skrzycka-Pilch, Janina Guść, Mariola Jaroszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma prawo nakładać na zarządcę drogi krajowej obowiązek zawarcia porozumienia ze spółką wodną w sprawie ustalenia składki za korzystanie z urządzeń melioracyjnych, a jeśli tak, to na jakiej podstawie prawnej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie posiada uprawnień do władczego nakładania na zarządcę drogi obowiązku zawarcia porozumienia ze spółką wodną w zakresie ustalenia składki za korzystanie z urządzeń melioracyjnych, gdyż wykracza to poza zakres stosunków administracyjnoprawnych. W części dotyczącej obowiązku zawarcia porozumienia, decyzja organu jest dotknięta wadą skutkującą stwierdzeniem jej nieważności. Niemniej jednak, organ powinien ustalić, czy zarządca drogi odnosi korzyści z urządzeń spółki wodnej i w jakiej wysokości powinien świadczyć na jej rzecz, stosując przepisy Prawa wodnego i Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Starosty, a następnie utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody, ustalających dla Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych (GDDP) składkę na rzecz Gminnej Spółki w R. z tytułu odprowadzania wód z pasa drogowego do urządzeń melioracyjnych oraz zobowiązujących GDDP i Gminną Spółkę do zawarcia porozumienia w tej sprawie. GDDP wniosła skargę do sądu administracyjnego, kwestionując zastosowanie przepisów Prawa wodnego i twierdząc, że sprawa powinna być rozpatrywana w trybie cywilnym. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieważność decyzji w części dotyczącej obowiązku zawarcia porozumienia oraz uchylając decyzje w pozostałym zakresie z powodu naruszenia prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia 7 marca 2001r. w części zobowiązującej Gminną Spółkę w R. i Generalną Dyrekcję Dróg Publicznych do zawarcia porozumienia. 2. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 7 marca 2001r. w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść,, Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.), Protokolant Małgorzata Kuba, po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Skarbu Państwa na decyzję Wojewody z dnia 28 maja 2001r., nr [...] w przedmiocie ustalenia składki i ponoszenia innych świadczeń 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia 7 marca 2001r., nr [...] w części zobowiązującej Gminną Spółkę w R. i Generalną Dyrekcję Dróg Publicznych do zawarcia porozumienia, 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 7 marca 2001r., nr [...] w pozostałym zakresie. Decyzją z dnia 7 marca 2001r. Nr [...] Starosta ustalił dla Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych ul. [...] wysokość składki rocznej na konserwację urządzeń melioracyjnych położonych w ciągu drogi krajowej nr 5 przebiegającej przez teren gminy R. powiat Ż. od km 92+160 do km 111+200 na rzecz Gminnej Spółki w R. w kwocie łącznej 5.000zł, w tym koszty konserwacji wszystkich studzienek wlotowych - odbiorniki wody z rowów przydrożnych, dekapitalizacji rurociągów krytych na skutek używania środków chemicznych do zimowego utrzymania dróg. Starosta określił, iż składkę należy wpłacać na rachunek Gminnej Spółki R. w terminie do 31 marca każdego roku oraz zobowiązał Gminną Spółkę w R. i Generalną Dyrekcję Dróg Publicznych do zawarcia na piśmie porozumienia określającego zakres rzeczowy wykazany w traktacie oraz terminowy dla zapewnienia sprawności urządzeń melioracji szczegółowych w celu zapewnienia swobodnego spływu wód z korpusu drogowego ze wszystkimi z tego tytułu konsekwencjami dla stron. Decyzję wydano w oparciu o art. 115 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230, z późn. zm.), § 29 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 1979r. w sprawie spółek wodnych i ich związków (Dz. U. Nr 17, poz. 109 z późn. zm.) oraz art. 104 Kpa. W uzasadnieniu starosta wskazał, że na wniosek Gminnej Spółki z dnia 27 listopada 2000r. nr pisma [...] wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia korzyści uzyskiwanych przez administratora drogi krajowej Nr 5 Generalną Dyrekcję Dróg Publicznych i wysokości opłat (składki) na rzecz Gminnej Spółki w R. z tytułu odprowadzania wód z pasa drogowego do urządzeń melioracji szczegółowych i zwiększonych kosztów konserwacji tych urządzeń. W związku z tym wezwano Generalną Dyrekcję Dróg Publicznych pismem z dnia 18 grudnia 2000r. nr pisma [...] do przedstawienia w terminie 14 dni stanowiska w przedmiotowej sprawie i żądaniu składki przez spółkę w R. dla administratora nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, nie będącym członkiem spółki a korzystającym z urządzeń wodnych objętych działalnością spółki na podstawie załączonej kserokopii "Traktatu" normującego sprawę udziału w kosztach utrzymania - konserwacji i bieżących remontach- urządzeń technicznych melioracji szczegółowych - otwartych rowów i krytych rurociągów melioracyjnych z budowlami na nich - odbierających wody z drogowych rowów przydrożnych odwadniających korpus drogowy drogi krajowej nr 5 od km 111,200 do km 92,160 km przebiegającej przez teren gminy R., powiat Ż.. W wyznaczonym terminie administrator swojego stanowiska nie przedstawił. GDDP jako administrator drogi krajowej nr 5 korzysta z urządzeń melioracji szczegółowych, stanowiących własność rolników, którzy w celu utrzymania w sprawności swoje urządzenia powołali spółkę wodną opłacając składki przeznaczone na ten cel. Administrator drogi krajowej nr 5 odprowadzający wody powierzchniowe z odwodnienia drogi do rolniczych rowów melioracyjnych krytych i otwartych zakwalifikowanych do urządzeń melioracji szczegółowych nie należy do spółki wodnej, w której administracji znajdują się te urządzenia, nie świadczył dotąd i nadal nie świadczy żadnych datków na ich utrzymanie oraz nie posiada żadnych aktów prawnych do odprowadzania swoich wód drogowych do tych urządzeń jak również zwolnień z należnych opłat. Z analizy faktów wynika, że administrator drogi krajowej odprowadza większość wód powierzchniowych z odwodnienia korpusu drogi do urządzeń melioracji szczegółowych. Dotychczas spółka wodna nie ubiegała się o składki za dodatkową konserwację urządzeń melioracyjnych od administratora dróg z uwagi na otrzymywaną pomoc od państwa do utrzymywania swych urządzeń w pełnej sprawności. Jednakże z uwagi na ograniczenie bądź zaprzestanie udzielania tej pomocy spółka wystąpiła o należne jej składki z mocy ustawy. Zgodnie z art. 115 przytoczonego na wstępie prawa wodnego GDDP obowiązana jest do uiszczania w odpowiednim stosunku składek i innych świadczeń na dodatkową konserwację urządzeń melioracji szczegółowych na rzecz spółki wodnej. Zarząd Gminnej Spółki w R. przesyłając wniosek z dnia 27 listopada 2000r. wraz z załączonym "Traktatem" oraz pismem z dnia 2 lutego 2001r. - GS [...] przedstawił swoje żądanie o naliczenie składki w oparciu o przedmiar robót i sporządzoną kalkulację na dodatkową konserwację urządzeń melioracji szczegółowych. Swoje stanowisko przedłożyła również Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych pismem z dnia 29 stycznia 2001r., znak [...], w którym to dniu odbywała się rozprawa administracyjna z udziałem zainteresowanych stron, w wyniku której nie doszło do porozumienia stron i zawarcia ugody pomiędzy nimi w przedmiotowej sprawie. Strony również nie przedstawiły porozumienia do dnia 14 lutego 2001r., który to termin ustalono na rozprawie administracyjnej. Przy ustalaniu składki za odnoszone korzyści i dodatkową konserwację urządzeń melioracji szczegółowych brano pod uwagę przedłożony wniosek wraz z "Traktatem", stanowisko GS w R. i GDDP oraz autora "Traktatu" mgr inż. T. Ż. - biegłego ds. wodnoprawnych z listy Wojewody. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych domagając się jej uchylenia. Odwołująca się wskazała, że rowy odwadniające drogę są częścią pasa drogowego należącego do zarządcy drogi. Urządzenia te są urządzeniami autonomicznymi w stosunku do urządzeń melioracyjnych. Bez wątpienia nie są to urządzenia melioracyjne w rozumieniu ustawy prawo wodne. Droga nie podlega melioracji, dlatego nie można mówić o korzyściach uzyskiwanych z urządzeń wodnych objętych działalnością spółki. Ponadto odwołująca się zarzuciła brak ustalenia stanu faktycznego sprawy, niezapoznania jej opiniami, na które w uzasadnieniu decyzji powołuje się organ i brak ustosunkowania się organu do stanowiska przedstawionego w toku postępowania na piśmie. Zaskarżoną decyzją z dnia 28 maja 2001r. Nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję starosty. W uzasadnieniu wskazano, że niniejsza sprawa dotyczy naturalnego spływu z dróg, zanieczyszczonych wód opadowych do urządzeń melioracji szczegółowych. Nie występuje tu zależność wynikająca ze szczególnego korzystania z wód, które wiąże się z poborem i zrzutem wykorzystanych wód (ścieków) do odbiornika, co wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Zatem, spływ wód z pasa drogowego następuje do urządzeń melioracji szczegółowych utrzymywanych przez Gminną Spółkę w R. co przyczynia się do zwiększenia kosztów, a rozmiar uciążliwości wywołanych charakterem tego spływu jest nieproporcjonalny do powierzchni odwadnianej i wobec braku urzędowo obowiązujących norm regulujących tą kwestię, może rodzić kontrowersje. Zgodnie z art. 115 ust. 2 Prawa wodnego właściciele nieruchomości, którzy nie należą do spółki wodnej, obowiązani są do uiszczania w odpowiednim stosunku składek i ponoszenia innych świadczeń, jeżeli uzyskują korzyści z urządzeń wodnych objętych działalnością spółki. Cieki melioracyjne, do których są odprowadzane wody powierzchniowe z odwodnienia nawierzchni drogowej - z pasa drogowego- są to urządzenia techniczne, wodno-melioracyjne wykonane przez człowieka dla potrzeb rolnictwa i są zakwalifikowane z mocy prawa do melioracji szczegółowych. Urządzenia te wykonane zostały na koszt zainteresowanych rolników, tworzących spółkę wodną, jako właścicieli nieruchomości - użytków rolnych wymagających odwodnienia. Z mocy przepisów prawa wodnego stanowią one ich własność i z tego też tytułu ich utrzymanie w pełnej sprawności techniczno-eksploatacyjnej należy do ich obowiązków na własny koszt. Należy więc uznać, że art. 115 prawa wodnego ma w tym przypadku zastosowanie. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Skarb Państwa - Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych wskazując, iż wydana decyzja jest niezgodna z prawem i domagając się uchylenia decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty. Strona skarżąca podniosła, że przedstawiony w sprawie "Traktat" kwestionowała już na etapie postępowania w pierwszej instancji stwierdzając między innymi, że wyliczenia i dane w nim zawarte są nieadekwatne do rzeczywistości. Uwagi te nie zostały uwzględnione. Ponadto spółka w R. korzysta z urządzeń drogowych(przepusty pod drogą), których koszt utrzymania i remontów ponosi skarżąca. Skarżąca wskazała również, że stawka opłaty jest za wysoka, a także w sprawie niniejszej art. 115 prawa wodnego nie powinien mieć zastosowania, a sprawa winna być rozpatrywana w trybie postępowania cywilnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo. W myśl przepisu art. 115 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230, z późn. zm.), obowiązującej w dacie orzekania przez organ administracji, właściciele nieruchomości, którzy nie należą do spółki wodnej obowiązani są do uiszczania w odpowiednim stosunku składek i ponoszenia innych świadczeń, jeżeli uzyskują korzyści z urządzeń wodnych objętych działalnością spółki lub przyczyniają się do zanieczyszczania wody, dla której ochrony spółka została utworzona. Zgodnie z ust. 3 cytowanego przepisu stwierdzenie korzyści lub zanieczyszczenia wody oraz ustalenie wysokości składek i innych świadczeń należy do starosty. Powinno być w sprawie poza sporem, że właścicielem nieruchomości - drogi krajowej Nr 5 na spornym odcinku przebiegającym przez teren gminy R. od km 92+160 do km 111+200 jest Skarb Państwa, wynika to bowiem z treści obowiązującej w dacie orzekania ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60, z późn. zm.), dokładnie zaś art. 2a ust. 1, stanowiącego że drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa. Zarządcą drogi krajowej, błędnie nazywanym przez organ "administratorem", według art. 19 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy jest Generalny Dyrektor Dróg Publicznych. Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych natomiast, zgodnie z art. 18 ust. 5 tej ustawy, wykonuje zadania zarządu dróg krajowych. Poza sporem jest również, że na terenie gminy R. działa Gminna Spółka w R., utrzymująca urządzenia melioracji szczegółowych ("cieki melioracyjne" - otwarte rowy i kryte rurociągi melioracyjne, vide: traktat k. 5, 11) , której skarżący nie jest członkiem. Sprawa zaś dotyczy kwestii odprowadzania wód z korpusu drogowego na wskazanym odcinku, poprzez urządzenia wodne odwadniające znajdujące się pasie drogowym, do urządzeń melioracyjnych szczegółowych, utrzymywanych przez spółkę wodną, a jej przedmiotem jest zgodnie z treścią wniosku Zarządu Gminnej Spółki w R. z dnia 27 listopada 2000r. żądanie stwierdzenia przez właściwy organ administracji uzyskiwanie korzyści przez "administratora" drogi krajowej Nr 5 Generalną Dyrekcję Dróg Publicznych i ustalenie wysokości opłat i kosztów konserwacji na rzecz spółki wodnej, z tytułu "odwodnienia pasa drogowego, odprowadzania wód i rumowiska do urządzeń melioracji szczegółowej" (vide: wniosek w aktach administracyjnych). Tym samym, w ocenie Sądu i wbrew zarzutowi skargi, dopuszczalne jest w niniejszej sprawie zastosowanie art. 115 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo wodne, o ile zachodzą okoliczności dyspozycją tego przepisu objęte, a zatem właściciel nieruchomości nie należący do spółki wodnej (beneficjariusz) uzyskuje korzyści z urządzeń wodnych objętych działalnością spółki lub przyczynia się do zanieczyszczenia wody, dla której ochrony spółka została utworzona. Organem upoważnionym w dacie orzekania przez organ do stwierdzenia powyższych przesłanek i ustalania wysokości składek i innych świadczeń tych podmiotów na rzecz spółki wodnej jest starosta. W świetle powyższego nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że w jego przypadku "uzyskanie korzyści z urządzeń melioracyjnych" traktować należy w kategoriach cywilnych. Jest faktem, że do obowiązków zarządcy dróg należy planowanie, budowa, modernizacja, ochrona dróg i ich utrzymanie rozumiane jako wykonywanie robót remontowych, przywracających jej pierwotny stan, oraz robót konserwacyjnych, porządkowych i innych, zmierzających do zwiększenia bezpieczeństwa i wygody ruchu, w tym także odśnieżanie i zwalczanie śliskości zimowej (art. 19 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 10 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych). Z kolei art. 20 ustawy o drogach publicznych wymieniając przykładowe obowiązki zarządcy drogi w punkcie 4 mówi o utrzymaniu nawierzchni, chodników obiektów inżynierskich urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą, co obejmowałoby również urządzenia melioracyjne nie mieszczące się w pojęciu "urządzeń melioracji wodnych szczegółowych", objętych z kolei dyspozycją przepisu art. 97 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo wodne. Zgodnie z tym ostatnio powołanym przepisem "utrzymanie i eksploatacja (...) urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do zainteresowanych właścicieli nieruchomości, a jeżeli są położone na terenie działania spółki wodnej, ich utrzymanie oraz eksploatacja należy do spółki". Natomiast § 101 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430) regulującego warunki techniczne, jakim winny odpowiadać drogi publiczne i związane z nimi urządzenia budowlane i ich usytuowanie określa m. in. warunki techniczne, jakim winny odpowiadać "urządzenia do powierzchniowego odwodnienia pasa drogowego", zaś § 108 ust. 1 stanowi, że "wody opadowe z pasa drogowego odprowadzane do odbiornika wody lub do ziemi powinny spełniać wymogi określone w przepisach o ochronie środowiska". Podkreślić należy, że urządzenia melioracji szczegółowej Gminnej Spółki w R. wymienione w Traktacie nie wchodzą w skład pasa drogowego, w którym z kolei znajduje się rów melioracyjny utrzymywany przez skarżącego. Jak wynika z okoliczności sprawy wskazane urządzenie drogowe skarżącego odprowadza wodę z pasa drogowego wykorzystując urządzenia melioracji szczegółowych utrzymywane z kolei przez spółkę wodną. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 96 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo wodne w wypadkach uzasadnionych utrzymanie urządzeń melioracji wodnych podstawowych może być na koszt budżetu państwa powierzone spółce wodnej, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. W konsekwencji brak jest zatem podstawy do tego, by na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 marca 195r. o drogach publicznych twierdzić, że przedmiot niniejszej sprawy regulowany jest przepisami prawa cywilnego, nie zaś administracyjnego. Podzielając zatem stanowisko organu drugiej instancji co do dopuszczalności orzekania w niniejszej sprawie na podstawie art. 115 ust. 2 i 3 ustawy z 24 października 1974r. Prawo wodne, Sąd dopatrzył się naruszenia prawa przy zastosowaniu wskazanego przepisu. Ustalając wysokość świadczeń należnych spółce wodnej organ pominął obowiązek stwierdzenia korzyści po stronie właściciela nieruchomości nie należącego do tej spółki. Taki bowiem był przedmiot sprawy zgodnie z treścią wniosku i należało się do niego odnieść według reguł wynikających ze wskazanego przepisu, tym bardziej, że na kryterium korzyści uzyskiwanej z urządzeń wodnych objętych działalnością spółki opiera się konstrukcja ustalania składki lub innych świadczeń. Zatem niezbędnym elementem decyzji poprzedzającym ustalenie wysokości świadczeń winno być stwierdzenie korzyści uzyskiwanych przez podmiot wymieniony w art. 115 ust. 2 ustawy, czego zabrakło w zaskarżonej decyzji oraz decyzji starosty. Stwierdzenie korzyści oraz ustalenie wysokości składki lub innych świadczeń poprzedzone winno być postępowaniem dowodowym oraz jego oceną dokonaną przez organy administracji, przy zastosowaniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 7 k.p.a. nakazuje organom administracji publicznej w toku postępowania stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Natomiast z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. wynika obowiązek wyczerpującego i starannego zebrania i rozpatrzenia przez organ administracji publicznej materiału dowodowego oraz dokonania jego oceny, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Zasada swobodnej oceny dowodów musu być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny, a więc należy opierać się na materiale dowodowym zebranym przez organ, ocena winna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego, organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości poszczególnych dowodów a rozumowanie w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z prawidłami logiki (zob. Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2004, str. 403). Ustalając wysokość składki organy dopuściły się naruszenia wymienionych przepisów prawa. Materiał dowodowy zebrany w sprawie ogranicza się do Traktatu sporządzonego na zlecenie Gminnej Spółki w R., mającego charakter opinii oraz pism zawierających stanowiska i wyliczenia stron. Organy nie odniosły się do walorów dowodowych wspomnianej opinii i jej przydatności do rozstrzygnięcia, nie wskazały również, na jakiej podstawie za rzetelne i wiarygodne uznają samodzielne wyliczenia spółki wodnej, ani dlaczego za niedostateczne jako dowód w sprawie uznają z kolei wyliczenia skarżącego. Nie wymieniły dokładnie, jakie elementy składają się na ustaloną wysokość składki, ani które dowody zaoferowane przez wnioskującą spółkę wodną stały się podstawą ustalenia. Uznaniowość w zakresie dokonania ustalenia wysokości składki lub innych świadczeń nie oznacza dowolności, a taki zarzut postawić należy organom w niniejszej sprawie. Natomiast nakładając na podmioty wymienione w art. 115 ust. 2 Prawa wodnego obowiązek zawarcia porozumienia w przedmiocie wymienionym w decyzji starosty dopuściły się organy administracji takiego naruszenia prawa, które skutkuje nieważnością zaskarżonej decyzji w tej części. Wskazany przez organy jako podstawa prawna powyższy przepis ani żaden inny przepis ustawy Prawo wodne, w szczególności w Dziale V, nie daje uprawnień organowi administracji publicznej do władczego wkraczania w sferę stosunków prawnych między spółką wodną a właścicielem nieruchomości nie należącym do spółki i uzyskującym korzyści z urządzeń wodnych objętych działalnością spółki, w zakresie większym niż wynikający z ust. 3 art. 115. Tym samym zaskarżona decyzja w części wydana została bez podstawy prawnej, wykraczając poza sferę stosunków administracyjnoprawnych. Oznacza to, iż decyzja w tej części posiada wadę tego rodzaju, iż zachodzi zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa obowiązek stwierdzenia jej nieważności. Dokonując ustalenia, że decyzja jest dotknięta jedną z wad wyliczonych w art. 156 § 1 kpa lub w innych przepisach sąd stwierdza jej nieważność, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w części obejmującej punkt trzeci dotyczący obowiązku zawarcia porozumienia oraz uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w związku z art. 135 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwagi na naruszenie prawa materialnego - art. 115 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo wodne, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy oraz przepisów postępowania - art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji pierwszej instancji będzie miał na względzie aktualny stan prawny wynikający z ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229, z późn. zm.), a w szczególności treść art. 171 tej ustawy. Starosta winien zatem ustalić, stosując przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 i 80, czy skarżący odnosi korzyść z urządzeń spółki wodnej, odnosząc się przy tym do zarzutów podniesionych w toku postępowania administracyjnego, a jeśli tak, w jakiej wysokości na rzecz tej spółki powinien świadczyć. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Sąd miał na względzie okoliczność, iż postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 listopada 2002r. wstrzymana została zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty. Tak więc orzekanie o możliwości wykonania decyzji w trybie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi było bezprzedmiotowe.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło