II SA/Gd 212/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia SO Jolanta Sudoł Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Z. J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie przekazania podania dotyczącego pomocy społecznej oddala skargę. Do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. wpłynął wniosek Z. J. B. o udzielenie pomocy społecznej, w którym wskazał on, iż nie chce zostać bezdomnym. Prezydent Miasta, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. w związku z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t .j. Dz. U. z 2009 r. Nr 175 poz. 1362 ze zm.), postanowieniem z dnia 30 czerwca 2010 r. Nr [...], uznał się niewłaściwym do wniosku i przekazał podanie do rozpatrzenia według właściwości do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.. W uzasadnieniu wydanego postanowienia wyjaśniono, iż zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Zgodnie zaś z treścią art. 65 § 1 k.p.a., w przypadku, gdy organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje wniosek do organu właściwego. W tym stanie faktycznym i prawnym, wniosek Z. J. B. należało przekazać Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w B.. Z. J. B. złożył zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta G., wskazując, iż nie chce zostać bezdomnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, postanowieniem z dnia 20 grudnia 2010 r. sygn. akt [...[, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta. Organ odwoławczy ustalił, iż Z. J. B. jest mieszkańcem B. i objęty jest pomocą przez tamtejszy MOPS. Ponadto Z. J. B. nie figuruje w ewidencji ludności Miasta G. oraz nie jest i nigdy nie był zameldowany w G.. W związku z powyższym, organem właściwym w przedmiotowej sprawie jest Burmistrz Miasta B., który zadania z zakresu pomocy społecznej realizuje za pomocą Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego Z. J. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący stwierdził, iż wnosi o pomoc by nie zostać bezdomnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji, mocą którego Prezydent Miasta G. uznał się niewłaściwym do rozpoznania, złożonego w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w G., wniosku Z. J. B., zamieszkałego w B. oraz przekazał ten wniosek do rozpatrzenia według właściwości do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, a wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 19 k.p.a. organy administracji państwowej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Pod pojęciem właściwości rozumieć należy zdolność prawną organu administracji do rozstrzygania określonego rodzaju spraw w postępowaniu administracyjnym. Właściwość organów administracji wynika z obowiązujących przepisów a rozstrzygnięcie sprawy z naruszeniem przepisów o właściwości uznane jest za ciężką wadę decyzji, która skutkuje stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Wniosek złożony w dniu 24 czerwca 2010 r. przez Z. J. B. dotyczył udzielenia pomocy społecznej. Postępowanie w sprawach z zakresu udzielania pomocy społecznej uregulowane zostało w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Stosownie do treści art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W myśl art. 101 ust. 2 ustawy, w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Zgodnie natomiast z art. 101 ust. 3 ustawy, w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", tym samym należy je rozumieć zgodnie z ogólną definicją tego terminu, zawartą w przepisach kodeksu cywilnego, który w art. 25 stanowi, że miejscem zamieszkania osoby jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, przy czym ustalenie tego zamiaru powinno być oparte o kryteria zobiektywizowane. O zamieszkiwaniu w jakiejś miejscowości można mówić więc wówczas, gdy występujące okoliczności pozwalają przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosków, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem aktywności życiowej danej dorosłej osoby fizycznej. Należy jednocześnie zauważyć, że samo zameldowanie będące kategorią prawa administracyjnego, nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się zatem dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu, przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. Sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości nie stanowi o zamieszkaniu, lecz musi być połączony z przebywaniem w danej miejscowości i to z takim przebywaniem, które ma cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż Z. J. B. zamieszkuje w B. przy ulicy 1 – go Maja. Sam skarżący wskazał ten adres jako jego miejsce zamieszkania w złożonym wniosku oraz wszystkich pismach kierowanych do organu. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B. potwierdził, iż Z. J. B. jest mieszkańcem B. a ponadto objęty jest pomocą przez MOPS w B.. Z informacji uzyskanych z Urzędu Miejskiego w G. wynika natomiast, że Z. J. B. nie figuruje w ewidencji ludności miasta G., nie jest ani nigdy nie był zameldowany w G.. Skarżący wskazywał jako swoje miejsce zamieszkania B. również w pismach kierowanych do sądu i osobiście odbierał kierowaną do niego pod adres w B. korespondencję, a na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2011 r. oświadczył, iż od 2000 r. mieszka w B. a nie w G.. W stosunku do skarżącego nie zachodzi żadna z przesłanek art. 101 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, która uzasadniałaby właściwość miejscową gminy G.. Gmina ta nie jest miejscem zamieszkania skarżącego, jej właściwość nie znajduje zatem podstawy w treści art. 101 ust.1 ustawy, właściwa do rozpatrzenia sprawy jest natomiast na tej podstawie gmina B.. Skarżący, we wniosku o przyznanie pomocy społecznej powoływał się na niebezpieczeństwo bezdomności, nie jest on natomiast obecnie osobą bezdomną, o jakiej jest mowa w art. 101 ust. 2 ustawy, a gmina Gdańsk nie jest miejscem ostatniego zameldowania skarżącego na pobyt stały. Właściwości Gminy G. nie uzasadnia także treść art. 101 ust. 3 ustawy, nie jest ona bowiem miejscem pobytu skarżącego ubiegającego się o świadczenie (ponadto w sprawie nie zachodzą wskazane w tym przepisie okoliczności dotyczące szczególnej sytuacji osobistej ubiegającego się o świadczenie, a sprawa nie jest nie cierpiąca zwłoki). Na marginesie wyjaśnić należy skarżącemu, który na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2011 r. wskazał, że pragnie zamieszkiwać w G. a nie B., iż organ pomocy społecznej w G. nie posiada kompetencji do przydzielenia skarżącemu mieszkania na terenie tej gminy. Organem właściwym do rozpatrzenia wniosku Z. J. B. o udzielenie pomocy społecznej, zgodnie z miejscem zamieszkania wnioskującego, jest organ pomocy społecznej w B.. Tym samym zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest zgodne z prawem. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako niezasadną.