II SA/Gd 2126/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-03-17
Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Asesor WSA Krzysztof Gruszecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, wydana na podstawie służby wojskowej w jednostce zwalczającej oddziały UPA, jest zgodna z prawem, jeśli skarżący twierdzi, że służył w tej jednostce w okresie walk z UPA, a organ administracji ustalił, że jednostka ta zwalczała oddziały UPA tylko w innym okresie?Ratio decidendi
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja była zgodna z prawem. Uprawnienia kombatanckie przyznawane są na podstawie ściśle określonych przepisów ustawy, a skarżący nie przedłożył dowodów potwierdzających jego udział w walkach z UPA w okresie, gdy pełnił służbę w 5 Pułku KBW. Organ administracji prawidłowo ustalił, że jednostka ta zwalczała UPA w innym okresie, a samo pełnienie służby wojskowej po określonej dacie nie jest wystarczającą przesłanką do zachowania uprawnień.Stan faktyczny
F. D. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ uzyskał je wyłącznie z tytułu służby wojskowej w 5 Pułku KBW w okresie utrwalania władzy ludowej. Skarżący twierdził, że jego jednostka walczyła z UPA, co potwierdzałoby jego uprawnienia. Organ administracji, opierając się na informacjach z Centralnego Archiwum Wojskowego, ustalił, że jednostka ta zwalczała UPA w innym okresie, a skarżący nie przedstawił dowodów na swój udział w tych walkach w istotnym okresie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Asesor WSA Krzysztof Gruszecki, Protokolant: Diana Wojtowicz, po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi F. D. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 24 maja 2001r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę.
Decyzją z dnia 24 maja 2001r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 138 par. 1 pkt. 1 i art. 127 par.3 oraz art. 129 k.p.a. i art. 25 ust. 2 pkt.2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późno zm.) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 7 sierpnia 2000r. Nr [...] o pozbawieniu F. D. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że F. D. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby wojskowej w 5 Pułku KBW w Krakowie. Według nadesłanego przez Centralne Archiwum Wojskowe wykazu 5 Pułk KBW, w której służył F. D. w latach 1950 - 1952 zwalczał oddziały W i N, AK, NSZ i bandy rabunkowe. W myśl art. 25 ust.2 pkt.2 ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które otrzymały je wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej .
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego F.D., który domagał się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi skarżący podnosił, że uprawnienia kombatanckie uzyskał w związku z uczestnictwem w okresie lat 1950- 1952 w walkach z UPA. Potwierdzenie faktu walki jego jednostki wojskowej w walkach z UP A skarżący uzyskał w Centralnym Archiwum Wojskowym w Rembertowie. Z informacji tam uzyskanej wynikało, że 5 Pułk KBW toczył walki z UPA aż do 1954r.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02.153.1271 z późno zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270).
W myśl art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Art. 25 u. 1 i 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (D.U. 142/97 poz.950 z późno zmianami), zwanej dalej ustawą o kombatantach stanowi, że osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia z tym, że pozbawia się uprawnień kombatanckich między innymi osoby które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, wart. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947r.
Jak wynika z akt administracyjnych wyłączną podstawą uzyskania przez F. D. uprawnień kombatanckich był "udział w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej od 18 września 1950r. do 25 października 1950r." w szeregach Ludowego Wojska Polskiego. Został on powołany do odbycia służby wojskowej w 1950r., a zatem już po upływie okresu, w którym samo pełnienie służby wojskowej z poboru jest wystarczającą przesłanką zachowania uprawnień kombatanckich.
Skarżący nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających jego udział w walkach z oddziałami UPA. Natomiast organ administracji w oparciu o informację z Centralnego Archiwum Wojskowego ustalił, że 5 Pułk KBW nie uczestniczył w walkach z UPA w okresie, w którym skarżący pełnił w nim służbę. Ze znajdującego się w aktach sprawy wykazu wynika, że jednostka ta uczestniczyła w walkach z UPA jedynie w 1947r. Warto zwrócić uwagę, ze skarżący ubiegając się o przyznanie uprawnień kombatanckich nie podnosił w deklaracji członkowskiej ZBoWiD ani w życiorysie faktu walk z UP A, pisząc jedynie kilkakrotnie o walce z "reakcyjnym podziemiem". Nie stanowi dowodu uczestniczenia przez skarżącego w walkach z UP A oświadczenie F. P., w którym twierdzi, że widział w CA W w Rembertowie dokumenty potwierdzające udział skarżącego w takich walkach. Trudno dopatrzeć się bowiem okoliczności uniemożliwiających skarżącemu pisemne zwrócenie się do Archiwum o nadesłanie stosownych informacji przynajmniej wtedy, gdy uzyskał wiadomość o tym, że okolicznością istotną w postępowaniu weryfikacyjnym jest fakt jego uczestnictwa w walkach z UPA. Wiadomość taką skarżący uzyskał najpóźniej z chwilą doręczenia mu pierwszej decyzji organu administracji - z 7 sierpnia 2000r.
Uprawnienia kombatanckie są przywilejem należnym jedynie osobom, które wykonywały działalność lub podlegały represjom ściśle określonym przepisami ustawy o kombatantach. Nie korzystają z nich wszyscy ci, którzy przesłanek określonych w ustawie nie spełniają.
W tym stanie sprawy, stwierdzając że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270) jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło