II SA/Gd 2129/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-01-14

Skład orzekający: Stanisław Nowakowski, Krzysztof Ziółkowski, Krzysztof Gruszecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uchylić decyzję organu administracji, która została wydana na podstawie przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, nawet jeśli postępowanie o wznowienie postępowania nie zostało formalnie wszczęte przez stronę?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ zostały one wydane na podstawie przepisu, który Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją. Sąd uznał, że nawet jeśli strona nie wszczęła formalnie postępowania o wznowienie postępowania, to orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę do uchylenia decyzji wydanej na podstawie niekonstytucyjnego przepisu.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie, uznając wniosek za bezprzedmiotowy z powodu uchybienia terminu do jego złożenia, określonego w art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez organ odwoławczy, skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu wpisu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA: Stanisław Nowakowski (spr.) Sędzia NSA: Krzysztof Ziółkowski Asesor WSA: Krzysztof Gruszecki Protokolant Karolina Wielgosz - Rogocz po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi M. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 28 maja 2001r. Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 15 stycznia 2001., nr [...] i zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego M. S. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu wpisu Decyzją z dnia 15 stycznia 2001r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedno Dz.U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wniosku M. S. o przyznanie uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu organ wskazał, że w postępowaniu administracyjnym, wszczętym w trybie art. 61 § 1 i 3 k.p.a. na żądanie strony w dniu złożenia przez nią wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie ustawy o kombatantach (...), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych związany jest przesłankami określonymi w art. 22 ust. 3 tej ustawy. Termin ustawowy złożenia wniosków określonych w tym przepisie wyznaczony dla stron i uczestników postępowania administracyjnego do dnia 31 grudnia 1998r. dla osób zamieszkałych na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999r. dla osób zamieszkałych poza granicami Polski, nie może być przez organ prowadzący postępowanie przedłużany. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. M. S. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wskazał, że jest prostym żołnierzem Armii Krajowej, nie był powiadomiony o terminie, w którym składanie wniosków. Nie uwzględniając argumentów odwołania Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w dniu 28 maja 2001r. W uzasadnieniu decyzji powołano się na argumentacje faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. S., poza przedstawieniem stanu faktycznego sprawy, ponowił zarzuty odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie będąc związany granicami skargi (porównaj art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zważył co następuje: Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003r., sygn. akt SK 4/02 - Dz.U. z 2003r., Nr 72, poz. 658, Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten stracił moc z dniem 29 kwietnia 2003r. Stosownie do art. 145a § l k.p.a. można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W sytuacji takiej skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (por. § l art. 145a k.p.a.).Dotyczy to wniosku o wznowienie postępowania wniesionego do urzędu. Termin ten nie dotyczy Sądu. Przesłankami wznowienia na podstawie art. 145a k.p.a. są zatem: po pierwsze rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną, a po drugie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie której została wydana decyzja. W sprawie niniejszej zaskarżona ostateczna decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, wydana została na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją orzekł Trybunał. W dalszym. postępowaniu w niniejszej sprawie organ administracji będzie zobowiązany do merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o przyznanie mu uprawnień kombatanckich z tytułu określonego we wniosku. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § l pkt l lit b w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) i w związku z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271). Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153 poz. 1270), określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem zdaniem Sądu obligatoryjne tylko w takim przypadku, gdy zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania oraz gdy przepis szczególny nie wyklucza jej wykonalności z mocy samego prawa do czasu prawomocnego rozpatrzenia skargi przez sąd. Skoro zatem zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich nie nadaje się w żadnej mierze do wykonania, to całkowicie bezprzedmiotowe było orzekanie o możliwości wykonania decyzji w trybie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło