II SA/Gd 213/09

WyrokWSA w Gdańsku2009-11-18

Skład orzekający: Jolanta Górska, Krzysztof Ziółkowski, Mariola Jaroszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy A Spółka Akcyjna, będąca byłym właścicielem nieruchomości wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa, a następnie przekazanej w nieodpłatne użytkowanie Państwowej Szkole Rybołówstwa Morskiego, posiada interes prawny do zainicjowania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, w sytuacji gdy celem tego postępowania jest umożliwienie dochodzenia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że A Spółka Akcyjna, jako były właściciel nieruchomości, posiada interes prawny w zainicjowaniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przekazaniu nieruchomości w nieodpłatne użytkowanie. Interes ten wynika z faktu, że skuteczne wyeliminowanie tej decyzji stworzy możliwość dochodzenia przez spółkę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z uwagi na niezrealizowanie celu wywłaszczenia. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, oparta na braku przymiotu strony po stronie wnioskodawcy, stanowi naruszenie art. 28 Kpa, mające wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
A Spółka Akcyjna złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z 1968 r. o przekazaniu w nieodpłatne użytkowanie Państwowej Szkole Rybołówstwa Morskiego nieruchomości Skarbu Państwa, która wcześniej należała do spółki. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że spółka nie jest stroną postępowania, ponieważ nie posiada interesu prawnego. Spółka argumentowała, że stwierdzenie nieważności decyzji umożliwi jej skuteczne dochodzenie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Po utrzymaniu w mocy decyzji odmownej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 lutego 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż Kolegium z dnia 22 września 2008 r. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przekazania w użytkowanie nieodpłatne 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 września 2008 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A Spółki Akcyjnej w G. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 22 września 2008r. nr 2927/08 Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 157 § 1 i 2 w związku z art. 157 § 3 Kpa odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. z dnia 7 marca 1968r. nr 11/68 w sprawie przekazania w użytkowanie nieodpłatne Państwowej Szkole Rybołówstwa Morskiego w G. nieruchomości Skarbu Państwa, położonej w G. przy ul. Sędzickiego k.m. 56, nr działki [...] o pow. 5.560 m2. Wniosek został złożony przez A Spółkę Akcyjną z siedzibą w G. rażącego naruszenia prawa wnioskodawca dopatrywał się w tym, że przekazanie terenu winno nastąpić w drodze decyzji, określającej czas użytkowania, natomiast w decyzji podano, że przekazanie nastąpiło na czas nieokreślony. Wnioskodawca był właścicielem tej nieruchomości do dnia 14.12.1967r., natomiast w dniu 15.12.1967r. zawarto umowę sprzedaży ze Skarbem Państwa. Organ stwierdził, że w sytuacji, gdy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji składa osoba nie będąca stroną postępowania, zapada rozstrzygnięcie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 28 Kpa stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie podkreśla się, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest każdy podmiot mający przymiot strony, a także osoba, która faktycznie stroną nie jest, ale weryfikowana decyzja została do niej skierowana. Rozpatrując niniejszą sprawę Kolegium uznało, że postępowanie administracyjne w sprawie przekazania w użytkowanie nieodpłatne nieruchomości nie dotyczyło interesu prawnego wnioskodawcy, a więc nie może być on uznany za stronę. Materialną podstawę przekazania w użytkowanie nieruchomości był przepis art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14.07.1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Przepis ten stanowił, że przekazywanie terenów państwowych jednostkom państwowym i organizacjom społecznym w użytkowanie następuje w drodze decyzji właściwego do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej organu prezydium miejskiej rady narodowej. Nie ulega wątpliwości, że stroną postępowania była Państwowa Szkoła Rybołówstwa Morskiego w G. Organ uznał, że skoro wnioskodawcy nie przysługiwało prawo uczestnictwa w postępowaniu zwykłym, to tym bardziej nie posiada on legitymacji do zainicjowania podstępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyło A Spółka Akcyjna z siedzibą w G. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i stwierdzenia nieważności decyzji nr 11/68 z dnia 7 marca 1968r. Decyzją z dnia 17 lutego 2009r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 22.09.2008r. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, iż złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji obliguje Kolegium do ustalenia, czy postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest dopuszczalne. Niedopuszczalność postępowania powoduje konieczność podjęcia decyzji o odmowie wszczęcia postępowania. Niedopuszczalność postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może mieć zarówno charakter przedmiotowy, jak i podmiotowy. Niedopuszczalność postępowania z przyczyn podmiotowych następuje m.in. wówczas, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie. Przepis art. 28 Kpa stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ocena istnienia interesu prawnego bądź obowiązku w rozumieniu art. 28 Kpa dokonywana jest w oparciu o właściwe dla konkretnej i sprawy przepisy prawa materialnego. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa interes prawny ma charakter materialnoprawny. Musi więc istnieć norma prawa materialnego, która przewiduje w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 27.9.2001 r., I SA 2326/00, LEX nr 54528; wyrok NSA w Warszawie z dnia 13.3.2001 r., I SA 2312/99, LEX nr 78956). Inaczej rzecz ujmując, ustalenie interesu prawnego sprowadza się do wykazania związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej (wyrok NSA w Warszawie dnia 14.4.2000 r., III SA 1876/99, LEX nr 47938). Interes prawny jest powszechnie rozumiany jako wywodząca się z konkretnych przepisów prawa materialnego instytucja o charakterze obiektywnym, nabierająca cech uprawnienia lub obowiązku; twierdzi się, że jest to publiczne prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu, a jego cechami jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie (tak J Borkowski w: Kodeks postępowania administracyjnego z komentarzem, Warszawa 1998, s. 229). Interes prawny przeciwstawiany jest interesowi faktycznemu, który nie stwarza uprawnień zastrzeżonych dla tego pierwszego pojęcia. " Interes faktyczny, jest to stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji". (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5.10.1998 r. II SA 1104/98, z 5.12.2001 r. , V SA 1139/01). W przedmiotowej sprawie decyzją z dnia 7 marca 1968r. nr 11/68 Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. przekazano w użytkowanie nieodpłatne Państwowej Szkole Rybołówstwa Morskiego w G. teren państwowy położony w G. przy ul. Sędzickiego - 6 działek o łącznej pow. 13.156 m2, w tym działkę nr [...] o pow. 5.560 m2. Przekazanie nieruchomości nastąpiło na czas nieokreślony. Decyzja wydana była na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce w miastach i osiedlach (Dz.U. nr 32, poz.159). Powołany przepis stanowił, że przekazywanie terenów państwowych jednostkom państwowym i organizacjom społecznym w użytkowanie następuje w drodze decyzji właściwego do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej organu prezydium powiatowej (miejskiej miasta stanowiącego powiat lub wyłączonego z województwa) rady narodowej wydanej na wniosek jednostki ubiegającej się o przekazanie terenu; decyzja powinna zawierać określenie czasu i warunków użytkowania. W niniejszej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji złożyło A Spółka Akcyjna w G. W sprawie bezspornym jest, że A Spółka Akcyjna w G. było właścicielem tej nieruchomości do dnia 14 grudnia 1967r. W dniu 15 grudnia 1967r. zawarto umowę sprzedaży ze Skarbem Państwa Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. Wydział Gospodarki Komunalnej i od tego dnia właścicielem przedmiotowej nieruchomości był Skarb Państwa. Stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia 7 marca 1968r. była zatem Państwowa Szkoła Rybołówstwa Morskiego w G., jako ubiegający się o przekazanie nieruchomości w użytkowanie. A Spółka Akcyjna w G. nie posiadało i nie posiada tytułu prawnego do ww. nieruchomości. Z treści przepisu prawa stanowiącego materialnoprawną podstawę wydania decyzji z dnia 7 marca 1968r. nie sposób wywieść, że A Spółka Akcyjna w G. posiada interes prawny w przedmiotowej sprawie. Postępowanie o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie na podstawie przepisu art. 10 ust. 1 ww. ustawy nie dotyczy interesu prawnego wywłaszczonego właściciela. Decyzja o przekazaniu w użytkowanie nieruchomości nie ma wpływu na sytuację prawną wnioskodawcy w zakresie jego pozycji materialnoprawnej . W tej sytuacji Kolegium stwierdziło, że wnioskodawca nie ma interesu prawnego w sprawie dotyczącej decyzji z dnia 7 marca 1968r. Skoro A Spółka Akcyjna w G. nie ma przymiotu strony, to tym samym nie jest legitymowane do wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji. Ustalenie, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest niedopuszczalne obliguje organ do podjęcia decyzji o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art.157§3 Kpa. Organ uznał zarzuty podniesione w odwołaniu za niezasadne. W szczególności zaś wskazał, że przepis art.34 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. Nr 18, poz. 94) wbrew twierdzeniom wnioskodawcy nie stanowi o interesie prawnym wywłaszczonego właściciela w postępowaniu o przekazanie nieruchomości państwowej w użytkowanie na podstawie art.10 ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce w miastach i osiedlach. Postępowanie prowadzone w trybie przepisu art.34 ww. ustawy ma bezpośredni wpływ na prawa i obowiązki wywłaszczonego właściciela, bowiem wykorzystanie nieruchomości niezgodnie z celem wywłaszczenia mogło skutkować zwrotem nieruchomości. Decyzja dotycząca przekazania nieruchomości w użytkowanie w żadnej mierze nie wpływa na możliwość zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedniemu właścicielowi, ale zaistniałe po wydaniu decyzji okoliczności tj. niezgodne z celem wywłaszczenia wykorzystanie nieruchomości, które właściwy organ ustalał w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisu art. 34 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Wywłaszczony właściciel miał więc interes prawny w postępowaniu o zwrocie nieruchomości, a nie w postępowaniu o przekazanie nieruchomości w użytkowanie. Nadto organ stwierdził, że nie znajduje uzasadnienia w świetle poczynionych ustaleń niesprecyzowany przez skarżącego zarzut naruszenia przepisu art.7 Kpa. Zarzut naruszenia art.77 Kpa uznał natomiast za chybiony, bowiem w przedmiotowej sprawie postępowanie nie zostało w ogóle wszczęte, zatem powołany przepis prawa nie ma zastosowania. Skargę na powyższą decyzję wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A Spółka Akcyjna w G. zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj. art. 157 § 2 i 3 Kpa poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z wniosku skarżącego naruszenie art. 28 Kpa poprzez jego błędną wykładnię, a także naruszenie art. 7 Kpa. Wskazując na te zarzuty skarżący wniósł o uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia 22 września 2008r. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że zwrócił się do Prezydenta Miasta o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Wskutek nabycia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości przez Wyższą Szkołę Morską w G., skarżący nie może dochodzić zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z uwagi na przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. z dnia 7 marca 1968 roku nr [...], umożliwi skuteczne dochodzenie skarżącemu zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Postępowanie nadzwyczajne w przedmiocie wadliwości decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. dotyczy zatem bezpośrednio praw i obowiązków skarżącego, a wynik takiego postępowania odniesienie skutek prawny w stosunku do skarżącemu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. z dnia 7 marca 1968r. przekazującej w nieodpłatne użytkowanie Państwowej Szkole Rybołówstwa Morskiego w G. nieruchomość Skarbu Państwa położoną w G. przy ulicy Sędzickiego. Organ administracji uznał mianowicie, że wnioskodawcy- A Spółce Akcyjnej w G. nie przysługuje status strony. Na wstępie podkreślić należy, że stosownie do treści art. 157 § 2 Kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przed wszczęciem postępowania na wniosek organ sprawdza dopuszczalność podjęcia postępowania, która kończy się wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania, bądź też decyzją o odmowie jego wszczęcia. Legitymację do żądania wszczęcia postępowania na wniosek ma strona, czyli stosownie do treści art. 28 Kpa każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. W świetle cytowanego wyżej art. 28 Kpa, nie ulega zatem wątpliwości, że stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia 7 marca 1968r. była Państwowa Wyższa Szkoła Rybołówstwa Morskiego w G., której następcą prawnym jest Akademia Morska w G., która to otrzymała nieruchomość położoną w G. przy ul. Sędzickiego oznaczoną jako działka nr [...] w nieodpłatne użytkowanie. Bezspornie stroną postępowanie zwykłego, jak również nadzorczego, będzie obecny właściciel nieruchomości bądź podmiot tą nieruchomością władający. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r., II SA 2164/92, ONSA 1995, nr 1, poz. 32, wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1999 r., IV SA 2520/98, Lex nr 48669, wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2001 r., I SA 2224/99 ONSA 2002, nr 4 poz. 149 ). W świetle powyższego rozważyć należy, czy skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji będą dotyczyć interesu prawnego skarżącego, co uzasadniałoby przyznanie mu przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie należy uwzględnić, że A Spółka Akcyjna w G. było właścicielem nieruchomości, której dotyczy postępowanie nadzwyczajne. Skarżący został pozbawiony własności tej nieruchomości na skutek wywłaszczenia. Interesu prawnego w zainicjowaniu i uczestnictwie w kontrolowanym postępowaniu nadzwyczajnym należy upatrywać w tym, że dopiero skuteczne wyeliminowanie decyzji o przekazaniu przedmiotowej nieruchomości w nieodpłatne użytkowanie, stworzy skarżącemu możliwość domagania się w drodze postępowania administracyjnego zwrotu przedmiotowej nieruchomości z uwagi na niezrealizowanie celu wywłaszczenia. Decyzja z dnia 7 marca 1968r. uniemożliwia skuteczne wystąpienie przez skarżącego o odzyskanie prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] położoną w G. przy ul. Sędzickiego. Prawo użytkowania przekształciło się z mocy prawa w prawo zarządu przedmiotowej nieruchomości, a następnie doszło do nabycia również z mocy prawa użytkowania wieczystego tejże nieruchomości przez Wyższą Szkołę Morską. Bezsporne przy tym jest, że skarżący złożył wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Wskazać w tym miejscu należy również na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 1999r. (OPS 15/08, ONSA 11999/3/75), dotyczącą wprawdzie poprzedniej ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w której to stwierdzono, że poprzedni właściciel nieruchomości lub jego następca prawny mają interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa, wynikający z postanowień art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz art. 47 ust. 4 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, i powinny być traktowane jako strony we wszystkich postępowaniach dotyczących tej nieruchomości, które mogą uniemożliwić lub utrudnić realizację roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. W aktualnym stanie prawnym analogiczny pogląd został wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 marca 2009r. wydanym w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przekazania nieruchomości w użytkowanie. Sąd ten stwierdził mianowicie, że stroną postępowania nadzorczego dotyczącego decyzji wydanej w sprawie przekazania nieruchomości w użytkowanie są strony postępowania zwykłego, tj. te podmioty, które przekazują i którym przekazano w użytkowanie nieruchomości, a także każdy kto ma tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości. Jednak z tego kręgu podmiotów nie można wyłączyć tych, którzy swego tytułu prawnego dochodzą gdyż został im odebrany, a uczynić to mogą m.in. występując o przeprowadzenie postępowania nadzorczego co do decyzji, które uniemożliwiają odzyskanie tego tytułu (sygn. akt I OSK 501/08, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższego stwierdzić zatem należy, że w niniejszej sprawie interes prawny skarżącego w rozumieniu art. 28 Kpa polega na tym, że skutki stwierdzenia nieważności decyzji, mocą której przekazano w nieodpłatne użytkowanie nieruchomość, dotyczyć mogą sfery indywidualnych praw skarżącego, skoro domaga się on zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Interes prawny skarżącego wynika z art. 136 ust.3 w zw. z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie bowiem z treścią art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z art. 229 tej ustawy wynika jednakże, że roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Zaskarżona decyzja odmawiająca wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie przekazania nieruchomości w użytkowanie nieodpłatne zapadła z naruszeniem art. 28 Kpa, które miało oczywisty wpływ na wynik sprawy. To samo dotyczy poprzedzającej ją decyzji z dnia 22 września 2008r. Z powyższych względów Sąd uchylił obie decyzje na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do treści art. 205 § 2 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącego wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego. Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ, który winien uwzględnić powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło