II SA/Gd 213/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie świadczeń rodzinnych oddala skargę. Decyzją ostateczną z dnia 9 marca 2009 roku, nr [...], Burmistrz orzekł o zmianie decyzji własnej z dnia 27 listopada 2008 roku, przyznając A. S. zasiłek rodzinny na W. S. oraz W. S. w okresie od dnia 1 września 2008 roku do dnia 31 października 2009 roku, a ponadto orzekł o przyznaniu dodatków do zasiłku rodzinnego na ww. dzieci z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Decyzją z dnia 25 października 2010 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w zw. 156 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność opisanej powyżej decyzji Burmistrza. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że z pisma Marszałka Województwa z dnia 17 rudnia 2009 roku wynika, że do sprawy A. S. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od dnia 4 maja 2008 roku, z uwagi na fakt, iż od tej daty żona wnioskodawcy – K. S. podlega ustawodawstwu Wielkiej Brytanii, czyli kraju z terenu Unii Europejskiej, który jest objęty przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Decyzja z dnia 9 marca 2009 roku została wydana po podjęciu przez K. S. zatrudnienia w Wielkiej Brytanii, upoważniającego ją do pobierania świadczeń rodzinnych na członków jej rodziny zamieszkałych na terenie Polski w oparciu o art. 73 rozporządzenia Rady Europy z dnia 14 czerwca 1971 roku, nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego dla pracowników najemnych, osób prowadzących działalność gospodarczą na własny rachunek do członków ich rodzin przemieszczających się we wspólnocie. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 roku, nr 139, poz. 992 ze zm.) wydawanie decyzji w sprawach świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczeń społecznych jest zadaniem samorządu województwa. W przedmiotowej sprawie element koordynacji zaistniał z dniem 4 maja 2008 roku, tj. w dniu podjęcia przez K. S. zatrudnienia na terenie Wielkiej Brytanii. Od tego dnia organem właściwym do wydania decyzji w sprawie świadczeń rodzinnych był zatem samorząd województwa. Decyzja Burmistrza została wydana po tej dacie, zaistniała więc przesłanka wymieniona w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którą ustalenie wydania decyzji przez organ niewłaściwy powoduje obowiązek stwierdzenia jej nieważności. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. S. stwierdził, że nie jest zadowolony z powyższej decyzji z powodu jej niezgodności z prawem. Wniósł o spowodowanie uruchomienia wypłacania mu prawnie należnych świadczeń rodzinnych. Do wniosku załączył kserokopię, złożonego w dniu 27 sierpnia 2010 roku, w Sądzie Okręgowym, pozwu o rozwiązanie przez rozwód małżeństwa zawartego z K. S.. Decyzją z dnia 8 grudnia 2010 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i art. 158 § 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając, iż nie znalazło podstaw do zmiany swojej decyzji z dnia 25 października 2010 roku. Kolegium powtórzyło argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji z dnia 25 października 2010 roku i dodatkowo wyjaśniło stronie, iż okoliczności podane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie miały znaczenia dla jej rozstrzygnięcia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. S. powołał się na swoje dotychczasowe stanowisko zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Kolegium, zostały wydane zgodnie z prawem. Wskazać na wstępie należy, że decyzje wydane w przedmiotowym postępowaniu zostały podjęte w trybie postępowania nadzwyczajnego, pozwalającego na stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych, w tym również decyzji ostatecznych. Podstawą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia 9 marca 2009 roku były prawidłowe ustalenia Kolegium o braku właściwości tego organu tj. Burmistrza do rozpatrzenia sprawy przyznania skarżącemu – A. S. świadczeń rodzinnych. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Stwierdzenie zaistnienia tej przesłanki zobowiązuje organ wyższego stopnia do podjęcia rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości, chyba że zachodzą przesłanki negatywne takiego rozstrzygnięcia. Mieć przy tym należy na uwadze, że naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje nieważność decyzji bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 1982 roku, sygn. akt II SA 1119/82, publik. ONSA 1982, nr 2, poz. 95). W przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka stwierdzenia nieważności opisanej na wstępie decyzji Burmistrza z dnia 9 marca 2009 roku, polegająca na naruszeniu przepisów o właściwości organów administracji publicznej. Zasadą jest, że organem właściwym w sprawach świadczeń rodzinnych jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne lub otrzymującej świadczenie rodzinne (art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity: Dz. U. z 2006 roku, nr 139, poz. 992 ze zm.). Zgodnie jednak z art. 21 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy, samorząd województwa realizuje zadania w zakresie świadczeń rodzinnych jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Do zadań tych należy wydawanie decyzji w sprawach świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. Z art. 23a ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika zaś, iż w przypadku, gdy członek rodziny osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a takim państwem jest Wielka Brytania, organ właściwy przekazuje wniosek wraz dokumentami do marszałka województwa - jako organu właściwego w sprawie. W niniejszej sprawie skarżący – A. S. złożył w dniu 5 września 2008 roku wniosek o przyznanie mu świadczeń rodzinnych. Świadczenia te zostały mu przyznanie decyzją Burmistrza z dnia 27 listopada 2008 roku, która zmieniona została decyzją Burmistrza z dnia 9 marca 2009 roku poprzez przedłużenie okresu pobierania świadczeń do dnia 31 października 2009 roku. Zgodnie z treścią pisma Marszałka Województwa, nadesłanego do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w dniu 31 lipca 2009 roku, instytucja właściwa w Wielkiej Brytanii potwierdziła zatrudnienie K. S. na terenie Wielkiej Brytanii od dnia 4 maja 2008 roku. Z powyższych okoliczności, zdaniem Sądu, wynika jednoznacznie, co prawidłowo ustaliło Kolegium, że wyjazd K. S., która - jako żona skarżącego i matka dzieci, na które skarżący uzyskał świadczenia rodzinne, jest członkiem rodziny zdefiniowanej w art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nastąpił zarówno przed wydaniem decyzji z dnia 9 marca 2009 roku, jak również przed datą złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych. Z tych też względów słusznie uznało Kolegium, że sprawa przyznania świadczeń rodzinnych A. S. za okres od dnia 1 września 2008 roku do dnia 31 października 2009 roku, należy do właściwości samorządu województwa, nie zaś do właściwości Burmistrza , z którego upoważnienia działał Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, wydając decyzję z dnia 3 marca 2009 roku. Świadczenia te powinny bowiem być realizowane w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. Zgodnie z art. 73 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz.U.UE L z dnia 5 lipca 1971 r. ze zm.), obowiązującego do dnia 1 maja 2010 roku, pracownik najemny lub osoba prowadząca działalność na własny rachunek podlegający ustawodawstwu Państwa Członkowskiego są uprawnione, w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują terytorium innego Państwa Członkowskiego, do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak jakby zamieszkiwali oni terytorium tego państwa. Analogiczną regulację zawierają przepisy art. 67 i 68 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U.UE L z dnia 30 kwietnia 2004 r. ze zm.), które obowiązuje od dnia 1 maja 2010 roku. Powyższe okoliczności jednoznacznie przemawiają za tym, iż w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka pozytywna stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia 9 marca 2009 roku na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Jednocześnie stwierdzić należało, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziły negatywne przesłanki stwierdzenia nieważności tej decyzji określone w art. 156 § 2 k.p.a., albowiem od jej wydania nie upłynął okres 10 lat, zaś decyzja nie wywołała skutków prawnych o charakterze nieodwracalnym. Przez nieodwracalność skutków prawnych decyzji administracyjnej należy bowiem rozumieć stan, w którym jej skutki nie mogą zostać zniesione w drodze postępowania administracyjnego. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, nie miały przy tym jakiegokolwiek znaczenia okoliczności podnoszone przez skarżącego w toku przedmiotowego postępowania oraz w skardze. Fakt złożenia pozwu rozwodowego w dniu 27 sierpnia 2010 roku nie mógł mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem skarżący w okresie, na który przyznano mu świadczenia rodzinne decyzją Burmistrza z dnia 9 marca 2009 roku, pozostawał w związku małżeńskim z K. S.. Mieć przy tym należało także na uwadze, że skarżący nie kwestionował ustaleń Kolegium dotyczących zatrudnienia K. S. w Wielkiej Brytanii od dnia 4 maja 2008 roku. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę - jako bezzasadną, oddalił.