II SA/Gd 213/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. Wnioskiem zawartym w skardze, złożonym na formularzu PPF w dniu 19 kwietnia 2018 r., skarżąca I. J. zwróciła się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji, czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji uchylenie się przez wnioskodawcę od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z narzeczonym i dwójką małoletnich dzieci (6 i 16 lat). Skarżąca jest właścicielką domu o powierzchni 137 m2 oraz dwóch domków letniskowych o powierzchni 52 m2 każdy (na ww. nieruchomościach ustanowiona została hipoteka), współwłaścicielką w części 2/8 łąki o powierzchni 4.204 m2 (wartość udziału wynosi 15.765 zł), posiada także samochód osobowy marki Volkswagen New Beetle 1.9 TDI z 1999 roku o wartości około 6.000 zł. Natomiast jej narzeczony nie posiada żadnego majątku. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie skarżącej z tytułu umowy o pracę tymczasową w wysokości 964 zł netto miesięcznie oraz prowadzona przez nią przez dwa miesiące w roku działalność gospodarcza, której przedmiotem jest wynajem domków letniskowych oraz trzech pokoi gościnnych w domu – miesięczny dochód z tego tytułu wynosi około 10.000 zł miesięcznie. Skarżąca na spłatę kredytu oraz pożyczki bankowej zaciągniętych w związku z prowadzoną działalnością miesięcznie przeznacza kwotę około 1.627 zł. Natomiast koszty związane z utrzymaniem domu, w tym ubezpieczeniem nieruchomości, określiła na poziomie około 649 zł miesięcznie. Referendarz sądowy uznał przedmiotowe oświadczenie za niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącej i zarządzeniem z dnia 26 kwietnia 2018 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał skarżącą do przedłożenia w terminie 7 dni: a/ odpisów wszystkich zeznań podatkowych złożonych przez wnioskodawczynię i jej partnera za 2017 rok (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39); b/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię i jej partnera rachunków bankowych (rachunków prowadzonych dla potrzeb wykonywanej przez wnioskodawczynię działalności gospodarczej, w tym konta w [..] o numerze [..], rachunków bieżących, rachunków oszczędnościowych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych, maklerskich i innych, na których gromadzone są środki pieniężne), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie od 1 stycznia br.; w przypadku, gdy partner wnioskodawczyni nie posiada kont bankowych –oświadczenia złożonego przez niego w tym przedmiocie; c/ zaświadczenia od pracodawcy o wysokości miesięcznego wynagrodzenia wnioskodawczyni netto (wraz ze wszystkimi dodatkami) oraz średniego dochodu z tego tytułu osiągniętego w okresie ostatnich trzech miesięcy wraz ze wskazaniem, w jakiej formie jest ono wypłacane (za pośrednictwem rachunku bankowego, czy też gotówką); d/ oświadczenia partnera wnioskodawczyni, czy ma on status osoby bezrobotnej; jeżeli tak – przedłożenia zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy lub decyzji wydanej w tym przedmiocie; e/ oświadczenia w przedmiocie dokonanych rezerwacji domków i pokoi gościnnych na miesiące od maja do sierpnia br. i szacowanego dochodu z tego tytułu; f/ oświadczenia w przedmiocie pobierania przez wnioskodawczynię lub jej partnera świadczeń rodzinnych (zasiłku rodzinnego, dodatków do zasiłku rodzinnego, świadczeń opiekuńczych) oraz świadczenia wychowawczego (500 plus) wraz z odpisami decyzji przyznających te świadczenia lub zaświadczeniem właściwego organu potwierdzającego ich aktualną wysokość; g/ oświadczenia wnioskodawczyni, czy otrzymuje alimenty na rzecz starszego syna od jego ojca lub też, czy ojciec dziecka w inny sposób partycypuje w kosztach jego utrzymania; jeżeli tak – podania miesięcznej wysokości alimentów bądź też wskazania rodzaju i częstotliwości innego rodzaju pomocy ze strony ojca dziecka wraz z dokumentami potwierdzającymi te okoliczności; h/ dowodów poniesionych w okresie ostatnich trzech miesięcy opłat związanych z eksploatacją nieruchomości, w tym opłat za energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, podatek od nieruchomości, ubezpieczenie; i/ dokumentów potwierdzających pozostałe wydatki wnioskodawczyni i jej rodziny (w tym opłaty za przedszkole i szkołę, usługi telekomunikacyjne, ubezpieczenia samochodu i na życie, koszty używania samochodu); j/ dowodów potwierdzających aktualny stan zadłużenia wnioskodawczyni, jej partnera z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek wraz z dokumentem obrazującym ich miesięczną spłatę; w przypadku, gdy wnioskodawczyni, jej partner zaprzestali regulowania zobowiązań kredytowych bądź regulują je nieterminowo – przedłożenia dowodu potwierdzającego tę okoliczność; k/ oświadczenia, czy wnioskodawczyni uiściła opłatę adiacencką ustaloną zaskarżoną decyzją, czy też posiada zaległość z tego tytułu. Skarżąca została poinformowana, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Powyższe wezwanie doręczono skarżącej w dniu 2 maja 2018 r. (dowód: potwierdzenie odbioru, k. 41). Skarżąca nie wykonała nałożonego na nią obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi. W związku z powyższym należało uznać, iż sama skarżąca, poprzez nieprzedstawienie żądanych dokumentów, uniemożliwiła dokonanie pełnej i rzetelnej oceny swojej sytuacji finansowej i rodzinnej. Jak już wskazano bierność skarżącej skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Przypomnieć raz jeszcze należy, że to wnioskodawca ma obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania (czy to w całości, czy też w części). Owe wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że nie ma on jakichkolwiek realnych możliwości poniesienia tych kosztów, bądź też ich uiszczenie spowoduje uszczerbek zapewnieniu koniecznego utrzymania dla składającego wniosek i jego rodziny. Skarżąca tego nie uczyniła. W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skarżąca nie wykazała zasadności wniesionego żądania i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.