II SA/Gd 214/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi C. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 lutego 2006 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 9 listopada 2001 r., nr [...] w części rozstrzygającej o dacie początkowej przyznania C. J. zasiłku pielęgnacyjnego. Decyzją z dnia 9 listopada 2005 r. Nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej z upoważnienia Wójta Gminy na podstawie art. 16 ust. 1, 2, 3 i 4, art. 20, art. 24, art. 26 ust. 1 i 2, art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) oraz art. 104 i art. 130 § 4 kpa przyznano C. J. świadczenie w formie zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 144 zł miesięcznie na okres od dnia 1 listopada 2005 r. bezterminowo. W uzasadnieniu wskazano, iż C. J. spełnia przesłanki określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Odwołanie od powyższej decyzji złożył C. J. domagając się wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego od września 2005 r. oraz kwestionując zasadność potrącania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych podatku od osób niepracujących. Decyzją z dnia 13 lutego 2006 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż z akt sprawy wynika, że C. J. do dnia 31 sierpnia 2005 r. pobierał zasiłek pielęgnacyjny z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jak wynika z pisma Inspektoratu ZUS w lipcu 2005 r. odwołujący został pouczony o zmianie organu przyznającego i wypłacającego zasiłki pielęgnacyjne i konieczności złożenia wniosku o ten zasiłek na stosownym druku oraz fakcie, iż ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych nastąpi od miesiąca w którym zostanie złożony wniosek. Organ ten ponadto wyjaśnił odwołującemu zasady obliczania wysokości renty do wypłaty uprawnionemu. Odwołujący się złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w dniu 8 listopada 2005 r. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości istnienia kontynuacji dawniej otrzymywanego świadczenia. Skargę na powyższą decyzję wniósł C. J. domagając się wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego również za miesiące wrzesień i październik 2005 r. Wskazał, że z uwagi na chorobę wniosek do organu I instancji złożył w listopadzie 2005 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzje organów obu instancji naruszają prawo. Zgodnie z treścią art. 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 225 ze zm.) zasiłek pielęgnacyjny, który jest świadczeniem rodzinnym (art. 2 pkt 2 ustawy) przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji (ust. 1); zasiłek pielęgnacyjny przysługuje: 1) niepełnosprawnemu dziecku; 2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) osobie, która ukończyła 75 lat (ust. 2); zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia (ust. 3). Zgodnie zaś z art. 24 ust. 2 powołanej wyżej ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący C. J. otrzymywał do dnia 31 sierpnia 2005 r. zasiłek pielęgnacyjny przyznany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział. Świadczenie przyznane zostało na podstawie orzeczenia obwodowej komisji lekarskiej ds. inwalidztwa i zatrudnienia w Gdańsku z dnia 2 października 1964 r., zaliczającego skarżącego do drugiej grupy inwalidów, uznającego, z uwagi na trwałą utratę zdolność do zatrudnienia oraz uznającego, że inwalidztwo skarżącego istnieje od dzieciństwa. Wskazać należy, że przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych tj. przed dniem 1 maja 2004 r., zasady przyznawania i wypłacania zasiłków pielęgnacyjnych regulowały przepisy ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (Dz. U. z 1998 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.). Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 8 tejże ustawy, organem właściwym do ustalenia oraz wypłacenia zasiłku pielęgnacyjnego skarżącemu był oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W związku z wejściem w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych nastąpiła zmiana organu ustalającego uprawnienia do zasiłku pielęgnacyjnego i realizującego wypłatę tego świadczenia przy zachowaniu tożsamości przesłanek warunkujących jego przyznanie. Podstawę przyznania zasiłku pielęgnacyjnego od dnia 1 maja 2004 r. stanowi przepis art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który określa przesłanki materialnoprawne, których spełnienie jest podstawą do otrzymania tego świadczenia, które ma charakter świadczenia obowiązkowego. Ponieważ powyższy przepis nie określa, od jakiego momentu wypłacany jest zasiłek pielęgnacyjny, zastosowanie ma zasada określona w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w myśl której prawo do świadczeń ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W ocenie Sądu okoliczność, że świadczenie rodzinne w postaci zasiłku pielęgnacyjnego ma charakter obligatoryjny, gdy osoba uprawniona do jego otrzymania spełnia przesłanki jego przyznania, to fakt, że skarżący złożył wniosek do organu I instancji w listopadzie 2005 r. nie ma znaczenia dla kwestii momentu rozpoczęcia wypłaty skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego, ponieważ orzeczenie, którym legitymuje się skarżący potwierdza istnienie ciągłości w zakresie stanu niepełnosprawności, który stanowił przesłankę przyznania zasiłku pielęgnacyjnego we wcześniejszym okresie. Ponieważ w okresie posiadania przez skarżącego orzeczenia o zaliczeniu do drugiej grupy inwalidów nastąpiła jedynie zmiana organu wypłacającego zasiłek pielęgnacyjny, przez cały ten okres jest to jedna sprawa i złożenie przez skarżącego w dniu 8 listopada 2005 r. wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego nie wszczęło postępowania w odrębnej sprawie. Przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych miałby tylko jednorazowe zastosowanie, tj. w momencie rozpoczęcia przez skarżącego po raz pierwszy starań o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. W ocenie Sądu zatem w zaistniałej sytuacji nastąpiła – wprawdzie na wniosek – kontynuacja świadczenia, a zatem początek terminu wypłaty ponownie przyznanego zasiłku powinien przypadać na miesiąc wrzesień 2005 r. Błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu przez organy obu instancji, że skarżący nie występował wcześniej z wnioskiem o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, stanowił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organów będzie prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, co winno znaleźć odzwierciedlenie w treści decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.