II SA/Gd 2144/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-04-08
Skład orzekający: Zdzisław Kostka, Małgorzata Gorzeń, Krzysztof Retyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posiadanie przez żołnierza zawodowego i jego małżonkę prawa użytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalno-gospodarczym, wykorzystywanym jako magazyn, stanowi podstawę do nakazania zwolnienia zajmowanej przez żołnierza stałej kwatery wojskowej na podstawie art. 41 ust. 4 i 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, uznając, że organy błędnie zastosowały przepisy art. 41 ust. 4 i 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Przepisy te dotyczą sytuacji, gdy żołnierz zawodowy i jego małżonek posiadają odrębne lokale mieszkalne, za które uiszczają czynsz regulowany. W niniejszej sprawie skarżący posiadał prawo użytkowania wieczystego nieruchomości wykorzystywanej jako magazyn, a nie lokal mieszkalny w rozumieniu przepisów ustawy, co wyklucza zastosowanie wskazanych przepisów jako podstawy do nakazania zwolnienia kwatery stałej.Stan faktyczny
Skarżący M. J. został zobowiązany do zwolnienia zajmowanej stałej kwatery wojskowej decyzją Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Organ uznał, że obowiązek ten wynika z faktu nabycia przez skarżącego i jego małżonkę prawa użytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Skarżący kwestionował tę decyzję, argumentując, że nabyta nieruchomość jest wykorzystywana jako magazyn w ramach działalności gospodarczej jego żony i nie stanowi lokalu mieszkalnego w rozumieniu przepisów ustawy. Ponadto podnosił, że przepisy ustawy z 1995 r. nie mają zastosowania do jego sytuacji, a organy nie rozpatrzyły wyczerpująco okoliczności sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ustalono, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą być wykonane. Zasądzono od Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącego kwotę 265,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Gorzeń asesor WSA Krzysztof Retyk (spr.) Protokolant Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Odział Rejonowy z dnia 23 maja 2001 r. NR [...] w przedmiocie zwolnienia osobnej kwatery stałej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy nr [...] z dnia 18 kwietnia 2001 r., 2. ustala, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą być wykonane, 3. zasądza od Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Odział Rejonowy na rzecz skarżącego kwotę 265, 00 zł (dwieście sześćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia 23 maja 2001 r., Nr [...], Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na podstawie art. 13 ust. 4 i 5 pkt 2 i art. 41 ust. 5 w związku z art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433, z póź. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowej Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 18 kwietnia 2001 r. Nr [...], którą nakazano skarżącemu M. J., wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami, zwolnienie zajmowanej osobnej kwatery stałej położonej przy ul. [...] w G.
Organy I i II instancji w uzasadnieniach decyzji wskazywały, iż w dniu 26 sierpnia 1992 r. małżonkowie H. i M. J. nabyli prawo użytkowania wieczystego działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym przy ul. [...] w W., a zatem skarżący ma obowiązek zwrócić przydzieloną mu w dniu 7 marca 1984 r. osobną kwaterę stałą nr [...] przy ul. [...] w G.
Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał również na art. 30 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (jednolity tekst Dz. U. Nr 5 z 1992 r., poz. 19), który obowiązywał w dniu nabycia przez skarżącego i jego małżonkę prawa użytkowania wieczystego działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym.
Zdaniem Organu II instancji przepis ten już pod rządami ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (jednolity tekst Dz. U. Nr 5 z 1992 r., poz. 19) nakazywał skarżącemu zwolnienie osobnej kwatery stałej.
Organ II instancji nie podzielił stanowiska skarżącego zawartego w odwołaniu od decyzji Organu I instancji, w którym to skarżący twierdził, iż kupił dom z przeznaczeniem na magazyn w związku z prowadzoną przez żonę działalnością gospodarczą.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji, zarzucając im naruszenie art. 2 Konstytucji R.P. w związku z art. 41 ust. 4 i art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433, z póź. zm.) a także art. 7 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący okoliczności sprawy.
Skarżący nie neguje tego, iż aktem notarialnym w dniu 23 sierpnia 1992 r. (Repertorium A – [...], później sprostowanym w dniu 3 grudnia 1992 r. Repertorium A – [...].) nabył prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] oraz budynek mieszkalny stanowiący odrębny od gruntu przedmiot własności wraz z udziałem wynoszącym połowę użytkowania wieczystego działki numer [...]. Jednakże budynek ten wykorzystywany był i jest do prowadzonej przez żonę skarżącego działalności gospodarczej jako magazyn i nigdy nie spełniał funkcji mieszkalnej.
Zdaniem skarżącego skoro nabył w/w nieruchomość w 1992 r. to nie mają do niego zastosowania przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433, z póź. zm.).
Nadto skarżący wskazał, iż Organy I i II instancji ograniczyły się do porównania treści aktu notarialnego z przepisami ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86? poz. 433, z póź. zm.) nie dokonując ustaleń w zakresie podnoszonych przez niego okoliczności. Skarżący wskazał, iż Organy uznały prawo skarżącego do ekwiwalentu za rezygnację z kwatery a później uchyliły się od zawarcia umowy. W konsekwencji może to doprowadzić do pozbawienia go kwatery lub ekwiwalentu.
Postanowieniem z dnia 9 października 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Gdańsku wstrzymał wykonanie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji.
W odpowiedzi na skargę Organ II instancji wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów procesu.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Organ II instancji powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wskazał, iż wywody skarżącego, dotyczące prowadzonej działalności gospodarczej przez jego żonę, nie mają znaczenia w sprawie albowiem skarżący kupił dom, a tym samym spełnione są przesłanki z art. 41 ust. 5 w związku z art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433, z póź. zm.).
Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając zaskarżonym decyzjom naruszenie prawa materialnego tj. art. 41 ust. 5 w zw. z ust. 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433, z póź. zm.) polegającym na przyjęciu, że na skarżącym ciążył obowiązek zwolnienia przydzielonej kwatery stałej z powodu posiadania przez niego i małżonkę odrębnych lokali mieszkalnych.
Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej przepisy art. 41 ust. 4 w zw. z ust. 5 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433, z póź. zm.) nie miały zastosowania do przedmiotowej sprawy albowiem skarżący i jego żona nie zajmują odrębnych lokali mieszkalnych.
Pełnomocnik skarżącego wskazał również, iż wprawdzie skarżący posiada kwaterę stałą i prawo użytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalno - gospodarczym to jednak skarżący i jego żona nie zajmują lokali mieszkalnych w rozumieniu przepisu art. 21 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433, z póź. zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Sąd nie będąc związany, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, z póź. zm.), zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną uchylił zaskarżoną decyzję Organu II instancji oraz decyzję Organu I instancji.
Sąd stwierdził, iż uchylone decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym podciągnięciu ustalonego stanu faktycznego pod przepis prawny art. 41 ust. 5 w związku z ust. 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433, z póź. zm.).
Zdaniem Sądu stan faktyczny podany w hipotezie normy prawnej art. 41 ust. 5 w związku z ust. 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433, z póź. zm.) nie odpowiada w swych istotnych elementach ustalonemu stanowi faktycznemu sprawy.
Tym samym przepisy te nie mogą stanowić podstawy materialnoprawnej decyzji Organów I i II instancji nakazujących, na podstawie art. 42 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433, z póź. zm.), skarżącemu zwolnienie osobnej kwatery stałej.
W pierwszej kolejności, należy wskazać, iż zgodnie z art 41 ust. 5 w związku z ust. 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433, z póź. zm.) (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji) " 4. W wypadku gdy żołnierz zawodowy i jego małżonek posiadają odrębne lokale mieszkalne w garnizonie, w którym żołnierz pełni służbę, i za jeden z tych lokali uiszczają czynsz regulowani, są obowiązani przekazać ten lokal do dyspozycji właściciela (zarządcy) nieruchomości. 5. W stosunku do osób, o których mowa w art. 23 ust. 1 lub 2, przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio, niezależnie od miejscowości, w której posiadają lokal."
Sąd uznał, iż przepis ten jest skierowany: do żołnierza zawodowego, emeryta, rencisty oraz ich małżonków w przypadku, gdy posiadają odrębne lokale mieszkalne, przy czym za jeden z tych lokali uiszczają czynsz regulowany i na nich nakłada obowiązek przekazania lokalu mieszkalnego do dyspozycji zarządcy nieruchomości.
Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, iż norma prawna art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433, z póź. zm.) nie dotyczy kwatery stałej lecz ma zastosowanie do lokali mieszkalnych. Przepis ten jednoznacznie mówi o opłaceniu czynszu regulowanego za lokal mieszkalny a nie za kwaterę stałą. Zgodnie bowiem z art. 21 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433, z póź. zm.) " 1. Na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych, pełniących czynną służbę wojskową jako służbę stałą, są przeznaczone osobne kwatery stałe, zwane dalej kwaterami. 2. Kwaterą jest samodzielny lokal mieszkalny w rozumieniu przepisów o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkalnych. 3. Kwatera zasiedlona przez osobę inną niż określona w art. 24 ust. 1 stanowi lokal mieszkalny w rozumieniu niniejszej ustawy."
Nadto, w myśl art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433, z póź. zm.), osoby które zajmują osobna kwaterę stałą uiszczają czynsz i opłaty za świadczenia uzyskiwane od wynajmującego w wysokościach, terminach i na zasadach obowiązujących dla lokali mieszkalnych stanowiących własność Skarbu Państwa.
Zdaniem Sądu wynika z tego, że art. 41 ust. 5 w związku z ust 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433, z póź. zm.) nie ma zastosowania do prawa użytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalno - gospodarczym, albowiem przepis ten ma zastosowanie do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji innego zarządcy niż Wojskowa Agencja Mieszkaniowa, za który jest płacony czynsz regulowany. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z póź. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach Sąd orzekł zgodnie z art. 200 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z póź. zm.).
Natomiast na podstawie art. 152 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z póź. zm.) Sąd wstrzymał wykonanie decyzji Organu I i II.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło