II SA/Gd 2145/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-11-25

Skład orzekający: Sędzia NSA Zdzisław Kostka, Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, wybudowanego samowolnie w 1983 r. bez pozwolenia na budowę, jest zasadny, jeśli w momencie budowy nie istniał plan zagospodarowania przestrzennego, a plan ten został uchwalony po zakończeniu budowy i przeznacza teren pod uprawy leśne?
Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie jest zasadny, jeśli spełnione są dwie przesłanki: budowa niezgodna z przepisami obowiązującymi w okresie budowy (np. brak pozwolenia na budowę) oraz położenie obiektu na terenie, który zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczony pod zabudowę lub jest przeznaczony pod inny rodzaj zabudowy. Ocena zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego powinna być dokonana według stanu na dzień orzekania o rozbiórce, nawet jeśli plan został uchwalony po dacie budowy obiektu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, wybudowanego w 1983 r. przez E. P. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Działka, na której obiekt się znajdował, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, była przeznaczona pod uprawy leśne. E. P. twierdził, że obiekt istniał przed nabyciem przez niego działki i że plan zagospodarowania przestrzennego nie obowiązywał w dacie budowy. Organy administracji uznały, że obie przesłanki do nakazu rozbiórki zostały spełnione: budowa bez pozwolenia oraz niezgodność z aktualnym planem zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Protokolant Barbara Kroczak, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 18 maja 2001r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Sygn. akt IISA/Gd 2145/0 l Uzasadnienie Decyzją z dnia 26 marca 200 l r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał E. P. rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, wymiarach 6m x 6m. zlokalizowanego na działce nr 70 w S. W uzasadnieniu wskazano. E. P. wybudował w 1983 r. bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę na działce nr 70 w S. obiekt budowlany pełniący funkcję letniskową, o konstrukcji drewnianej, z dachem dwuspadowym kryty płytami falistymi eternitowymi, posadowiony na fundamentach punktowych drewnianych. wypełniony murem z pustaków betonowych, wyposażony w instalację elektryczną i wodno-kanalizacyjną. Działka nr [...] w S. zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z dnia 23 lutego 2001 r. stanowi grunt leśny. Właściciel obiektu przedłożył kopię pisma nr [...] z dnia 3 czerwca 1996 r. Urzędu Wojewódzkiego Wydział Ochrony Środowiska w G. wyrażającego zgodę na przeznaczenie działki nr [...] w S. na cele nieleśne w miejscowym planie zagospodarowania gminy K. W ocenie organu pismo te oznacza jedynie nie wnoszenie sprzeciwu w razie dokonywania zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy K. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 , 80 ust. 2 pkt 1 i 83 ust.l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) i art. 104 k.p.a. E. P. w odwołaniu od tej decyzji wniósł o jej uchylenie. Skarżący wskazał, że kupił działkę nr [...] we wsi S. w dniu 8 października 1990 r. Na działce tej stał domek letniskowy wybudowany w 1983 r., który został przez skarżącego zmodernizowany. E. P. przyznał. iż nie wystąpił w tym czasie o zatwierdzenie planu budowy domku i udzielenie zezwolenia na budowę, gdyż traktował ten obiekt jako tymczasowy nosząc się z zamiarem jego przebudowy, trudna sytuacja rodzinna i brak pracy uniemożliwiły jednak jej dokonanie. Decyzją z dnia 18 maja 2001r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. na podstawie art. 138 § l pkt 1 k.p.a., art. 80 ust. 2 pkt 2 i 83 ust. 2 i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 37 ust. 1 pkt I ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał. że zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, do obiektów powstałych samowolnie, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy nie stosuje się art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. lecz odpowiednio przepisy dotychczasowe - t.j. ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Na działce nr [...] w S. istnieje od 1983 r. obiekt budowlany pełniący funkcję letniskową, wybudowany bez pozwolenia na budowę, a działka ta zgodnie z miejscowym ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego gminy K. zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy z dnia 27 kwietnia 1990r. Nr [...] (Dz. Urz. Woj. Gd. Nr 16 z 15 czerwca 1990r. poz. 118) oraz zmianami do tego planu zatwierdzonymi uchwałą Rady Gminy K. dnia 18 grudnia 1992r. Nr [...] (Dz.U. Woj. Gd Nr 6 z 19 marca 1993r. poz. 35) przeznaczona jest pod uprawy leśne. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt l ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane wybudowanie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę i niezgodność obiektu z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, obligują organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki, orzeczenie w tym przedmiocie jest zatem prawidłowe. E. P. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego, a w szczególności art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. poprzez jego błędną wykładnię i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący stwierdził, że zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt l ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane jedynie obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Skarżący wskazał, iż plan zagospodarowania przestrzennego gminy K. został zatwierdzony dopiero 27 kwietnia 1990 r. a więc nie obowiązywał w dacie budowy obiektu. Zdaniem skarżącego brak w dacie budowy obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego świadczy o nieistnieniu. przewidzianej wart. 37 ust. 1 pkt l ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. przesłanki orzeczenia nakazu rozbiórki. Skarżący powołał się na treść pisma Urzędu Wojewódzkiego Wydział Ochrony Środowiska w G. wyrażającego zgodę na przeznaczenie działki nr [...] w S. na cele nieleśne z dnia 3 czerwca 1996 r. i wskazał. że płaci podatek od nieruchomości jako działki letniskowej. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). W myśl art. l § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przedmiotowy obiekt budowlany został zbudowany w 1983 r., w czasie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) wart. 103 ust. 2 wyłączyła stosowanie art. 48, przewidującego sankcję rozbiórki odnośnie obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. do obiektów. których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do obiektów takich stosuje się przepisy dotychczasowe - t.j. ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane stanowił. że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność PG11stwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążell, gdy terenowy organ administracji PG11stwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlan)' lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Przesłanką zobowiązującą właściwy organ administracji do nałożenia obowiązku rozbiórki było - wybudowanie obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy - oraz jego położenie na terenie, który zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Wybudowanie obiektu niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy jest pierwszą i niezależną od drugiej przesłanką nakazu rozbiórki. Zgodnie z obowiązującymi w okresie budowy obiektu w 1983 r. przepisami - art. 28 ust.1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, roboty budowlane rozpocząć można było jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. § 44 ust.1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48, ze zm.) przewidywał obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonania i rozbudowy budynków zarówno stałych jak i tymczasowych. Przedmiotowy obiekt wybudowano bez pozwolenia na budowę. Powyższa okoliczność wskazuje, że w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka nakazu rozbiórki jaką jest jego wybudowanie niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy. Sprzeczność z przepisami obowiązującymi w okresie budowy obiektu polega na jego wybudowaniu bez pozwolenia na budowę, a me sprzecznie z treścią planu zagospodarowania przestrzennego. Druga z przesłanek nakazu rozbiórki - niezgodność z planem zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z brzmieniem art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. winna być oceniana według stanu na dzień orzekania nakazu rozbiórki. Przepis ten mówi bowiem o położeniu obiektu na terenie, który zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Użycie przez ustawodawcę czasu teraźniejszego świadczy o obowiązku badania zgodności budowy z aktualnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Fakt, iż plan zagospodarowania przestrzennego wszedł w życie po dacie budowy obiektu nie ma zatem znaczenia rozstrzygnięcia sprawy. W wyroku z dnia 9 września 1993 r. sygn. III ARN 46/93 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał że zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę nie tylko teren przeznaczony w istniejącym planie na inne cele, ale także teren nie przeznaczony pod zabudowę ze względu na brak takich planów. (nie publ.) Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane orzeczenie nakazu rozbiórki jest zasadne także wówczas gdy obiekt został wzniesiony bez pozwolenia na budowę na terenie, dla którego nie było planu zagospodarowania przestrzennego, natomiast w momencie orzekania o rozbiórce, plan taki przeznaczył ten teren na inne. Miejscowy ogólny plan zagospodarowania przestrzennego Gminy K. zatwierdzony uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy z dnia 27 kwietnia 1990 r. Nr [...] ze zmianami zatwierdzonymi uchwałą Rady Gminy K. dnia 18 grudnia 1992r. Nr [...] stanowi, iż działka Nr [....] we wsi S. jest przeznaczona pod uprawy leśne (dowód: wypis z planu zagospodarowania przestrzennego k. 8 akt administracyjnych). Istnienie samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego o funkcji letniskowej narusza ustalenia obowiązującego w dacie wydania decyzji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W niniejszej sprawie zaistniała zatem przesłanka orzeczenia nakazu rozbiórki jaką jest sprzecznoś6 obiektu z treścią planu zagospodarowania przestrzennego Zarzut naruszenia przez organ administracji i art. 37 ust. I ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane jest zatem bezzasadny. Organ administracji dokonał prawidłowej wykładni art. 37 ust. I ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane i wobec zaistnienia obu przewidzianych w tym przepisie przesłanek właściwie orzekł na jego podstawie nakaz rozbiórki obiektu. Także pozostałe, podnoszone przez skarżącego. zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Fakt płacenia podatków od nieruchomości o przeznaczeniu rekreacyjnym oraz wyrażenie przez Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w G. zgody na przeznaczenie działki nr [..] w S. na cele nieleśne nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z art. 37 ust. l ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, orzekając o obowiązku rozbiórki obiektu wybudowanego niezgodnie z przepisami, organ administracji bada bowiem istnienie przesłanek art. 37 ust. l ustawy z zgodność z planem dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. w tym zagospodarowania przestrzennego. Fakt płacenia podatków od nieruchomości o przeznaczeniu rekreacyjnym oraz zgoda Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w G. na przeznaczenie działki nr [..] w S. na cele nieleśne, nie mają wpływu na ocenę sprzeczności budowy obiektu z treścią obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ administracji obowiązany był zbadać zaistnienie wynikających z ustawy przesłanek wydania nakazu rozbiórki. Ich wystąpienie skutkuje wydaniem decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki obiektu wybudowanego niezgodnie z prawem. Stwierdzenie, że wzniesienie określonego obiektu budowlanego nastąpiło bez wymaganego pozwolenia na budowę ż narusza ustalenia obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego obligowało organ administracji do nakazania jego rozbiórki. Wszelkie pozostałe podnoszone przez skarżącego okoliczności, nie mają, w świetle m1. 37 ust. l ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji. Organ administracji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie. W związku z powyższym. Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło