II SA/Gd 2157/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi: 1) "A", 2) "B", 3) "C", 4) "D", 5) "E", 6) "F", 7) "G", 8) "H" na uchwałę Rady Miasta z dnia 29 marca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie likwidacji Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej [...] Zakład Budżetowy w G. postanawia umorzyć postanowienie. Związki zawodowe działające w Przedsiębiorstwach Gospodarki Mieszkaniowej: "A", "B", "C", "D", "E", "F", "G", "H" wniosły w dniu 29 czerwca 2001 r. skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia 29 marca 2001 r. nr [...] w sprawie likwidacji zakładu budżetowego działającego pod nazwą "Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej [...] Zakład Budżetowy" w G. Skarżący zarzucili, że uchwalając zaskarżoną uchwałę nie powiadomiono ich o zamierzonej likwidacji zakładu budżetowego, co stanowi naruszenie art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. Nr 55, poz. 234 ze zm.). W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie. Następnie w piśmie procesowym z dnia 7 kwietnia 2004 r. wniósł o umorzenie postępowania, wskazując, że zgodnie z § 6 uchwały Rady Miasta z dnia 5 grudnia 2002 r. w sprawie wstrzymania likwidacji "I", "J", "K", "L" oraz połączenia tych zakładów budżetowych i "Ł" w jeden zakład budżetowy pod nazwą "M", zaskarżona uchwała utraciła moc. W związku z powyższym podniesiono, powołując się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż utrata mocy prawnej uchwały zaskarżonej do sądu administracyjnego przed wydaniem wyroku stanowi przesłankę do umorzenia postępowania. Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady Miasta z dnia 5 grudnia 2002 r. Nr [...] (opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa nr [...], poz. [...]) w sprawie wstrzymania likwidacji "I", "J", "K", "L" oraz połączenia tych zakładów budżetowych i "Ł" w jeden zakład budżetowy pod nazwą "M", zaskarżona uchwała utraciła moc z dniem 27 grudnia 2002 r. W związku z tym wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowano, że sąd administracyjny nie może orzec o nieważności bądź o niezgodności z prawem uchwały organu gminy stanowiącej akt normatywny, jeżeli uchwała ta została przez uprawniony organ uchylona lub utraciła moc prawną przed wydaniem wyroku. Uważano, że w takim wypadku istniały podstawy do umorzenia postępowania (wyrok NSA z dnia 24 marca 1992 r. SA/Wr 96/92, OSP 1993/7-8/149). Z kolei Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 14 września 1994 r. sygn. akt W 5/94 OTK nr 2 z 1994 r., poz. 44, dotyczącej powszechnie obowiązującej wykładni ustaw, stwierdził, że zmiana lub uchylenie podjętej przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej uchwały, dokonana po zaskarżeniu tej uchwały do sądu administracyjnego, nie czyni zbędnym wydania wyroku przez sąd administracyjny, jeżeli zaskarżona uchwała może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę. W obecnym stanie prawnym uchwały Trybunału Konstytucyjnego w sprawie powszechnie obowiązującej wykładni ustaw nie mają mocy powszechnie obowiązującej (art. 239 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), jednakże zachowują walor wypowiedzi o sposobie wykładni prawa. Mając to na uwadze stwierdzić należy, że z powołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wynika, że zmiana lub uchylenie uchwały podjętej przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej dokonana po zaskarżeniu tej uchwały do sądu administracyjnego czyni zbędnym wydanie przez sąd administracyjny wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała nie może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę. Stwierdzenie to należy przy tym rozciągnąć na sytuacje, w których wedle słów aktu normatywnego uchwała "utraciła moc", gdyż jest to równoważne z jej uchyleniem. Należy też uaktualnić występującą w powołanej uchwale wypowiedź o zbędności wydania wyroku. Takie sformułowanie było uzasadnione treścią stosowanego w czasie podejmowania tej uchwały do postępowania przed sądem administracyjnym art. 355 § 1 k.p.c. Obecnie należy mówić w takiej sytuacji o bezprzedmiotowości postępowania przed sądem administracyjnym. Przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym jest bowiem, jak wynika to z art. 1 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), kontrola działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach ze skarg na min. uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego, co sprawia, że brak zaskarżonego aktu czyni to postępowanie bezprzedmiotowym. W związku z powyższym można stwierdzić, że bezprzedmiotowe jest postępowanie w sprawie ze skargi na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego, która utraciła moc obowiązującą i nie może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego utratę mocy. Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, zauważyć należy, że w uchwale Rady Miasta z dnia 5 grudnia 2002 r. brak jest przepisów przejściowych, które stanowiłyby, że zaskarżona uchwała mimo utraty mocy może być nadal stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego utratę mocy. Postępowanie w sprawie zaskarżonej uchwały jest zatem bezprzedmiotowe. W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 161 § 1 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) umorzył postępowanie.