II SA/Gd 2157/99

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Teresy i Zenona S. na decyzję Wojewody P. z dnia 29 września 1999 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na budowę - oddala skargę. W dniu 15 listopada 1997 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w S. dokonał oględzin robót budowlanych prowadzonych przez Zenona i Teresę małżonków S., na działce nr 136 w miejscowości D. 24 Gmina Cz.-D. W toku tej kontroli wyjaśniono, że inwestorzy zgłosili w dniu 30 czerwca 1997 r. rozpoczęcie remontu budynku znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości. Małżonkowie S. poszerzyli zakres zgłoszonego remontu o dobudowę na granicy z działką nr 137, stanowiącą własność Edwarda S., wiatrołapu z łazienką o wymiarach 4,7 x 6,07 m i wysokości 2,7 m. Dobudowa ta realizowana była z cegły pełnej na betonowym fundamencie. W protokole oględzin sporządzonym z udziałem Teresy S. wskazano, że wykonywane roboty budowlane przekraczają zakres remontu i należy je wstrzymać do czasu uzyskania pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia 18 listopada 1997 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w S. wstrzymał wykonywanie robót budowlanych prowadzonych przez małżonków S. uznając, iż przekraczały one zakres zgłoszonego wcześniej remontu budynku mieszkalnego oraz wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Nie uwzględniając zażalenia Zenona S. Wojewoda S. w dniu 18 grudnia 1997 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie uznając, że prawidłowo zastosowano w tej sprawie przepis art. 50 prawa budowlanego. W ocenie organu odwoławczego dalsze postępowanie w tej sprawie winno być prowadzone na podstawie art. 51 prawa budowlanego. W dniu 26 kwietnia 1999 r. Zenon S. złożył w Starostwie Powiatowym w S. wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na dobudowę wiatrołapu i przybudówki do budynku mieszkalnego na działce nr 136 w D. Postanowieniem z 17 maja 1999 r. Starosta Powiatowy w S., na podstawie art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa, zawiesił to postępowanie do czasu rozpatrzenia odwołania Edwarda S. od wydanej w dniu 20 kwietnia 1999 r., na wniosek Zenona S., decyzji Wójta Gminy D.-K. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla rozbudowy przedmiotowego budynku na działce nr 136 w D. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w dniu 7 czerwca 1999 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D.-K. z 20 kwietnia 1999 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Po otrzymaniu tej decyzji Zenon S. w dniu 13 sierpnia 1999 r. złożył ponowny wniosek o wydanie pozwolenia dla tej samej rozbudowy /dobudowy/ budynku w D. 24. Uwzględniając ten wniosek Starosta Powiatowy w S. w dniu 18 sierpnia 1999 r. zatwierdził projekt budowlany i wydał Zenonowi S. pozwolenie na dobudowę wiatrołapu do przedmiotowego budynku. Decyzja ta nie zawiera uzasadnienia ograniczając się do wskazania jakie warunki należy zachować przy wykonywaniu robót budowlanych. Odwołanie od tej decyzji wniósł Edward S. zarzucając, że Zenon S. w warunkach samowoli budowlanej wszedł na teren jego nieruchomości, gdyż przekroczył granicę działki nr 139. Ponadto, sprawa przedmiotowej samowoli była już badana przez organy budowlane i Wojewoda S. w dniu 18 grudnia 1997 r. wydał ostateczne postanowienie o wstrzymaniu tych samych robót budowlanych, prowadzonych z naruszeniem prawa. Zenon S. nie tylko nie dostosował się do tego postanowienia lecz prowadząc nadal roboty budowlane próbuje je obecnie zalegalizować również z naruszeniem prawa. Wojewoda P. decyzją z dnia 29 września 1999 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji w sprawie pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy wskazał, że w świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie nie można jednoznacznie ustalić czy rozbudowa budynku prowadzona przez Zenona S. narusza własność odwołującego się. Z akt sprawy wynika natomiast, że pozwolenie na budowę dotyczy inwestycji już zrealizowanej, w sprawie której podejmowane były już rozstrzygnięcia organów budowlanych potwierdzające, iż inwestor realizował przedmiotową rozbudowę z naruszeniem prawa. Zakres i charakter prac opisanych w protokole oględzin z dnia 15 listopada 1997 r. jednoznacznie wskazuje, że wymagały one uzyskania pozwolenia na budowę, o jakim mowa w art. 28 prawa budowlanego. Budynek znajdujący się w miejscowości D. 24 stanowi współwłasność małżonków S. oraz Edwarda S. i zgodnie z art. 199 Kc wszelkie jego przebudowy, wykraczające poza zakres zwykłego zarządu, wymagają zgody współwłaścicieli. W świetle tych okoliczności dalsze postępowanie w sprawie winno być prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., gdyż sprawa należy do jego wyłącznej kompetencji. Teresa i Zenon S. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której zarzucili, że dla pozytywnego załatwienia sprawy ponieśli znaczne koszty i wyremontowali przedmiotowy obiekt w taki sposób, aby mógł mieć cechy mieszkania i trwale stał na gruncie. Edward S. nie remontuje swojej części budynku, co prowadzi do dewastacji całego obiektu. W ocenie skarżących, to wyłącznie złośliwość sąsiada nie pozwala na taką przebudowę obiektu, która pozwoliłaby na zamieszkanie w nim. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z przyczyn szczegółowo wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie, a w szczególności akt Kierownika Urzędu Rejonowego w S. wynika w sposób jednoznaczny, że skarżący w 1997 r., bez wymaganego prawem budowlanym /art. 28/ pozwolenia na budowę, przystąpili do rozbudowy i przebudowy budynku znajdującego się w miejscowości D. 24, stanowiącego przedmiot współwłasności ich oraz Edwarda S. Z ustaleń dokonanych podczas oględzin w dniu 15 listopada 1997 r. wynika, że małżonkowie S. zrealizowali na przedmiotowej działce wiatrołap z łazienką na betonowym fundamencie o wymiarach 4,7 x 6,07 m i wysokości 2,7 m2. Powyższe roboty budowlane, z naruszeniem prawa, skarżący zrealizowali w oparciu o zgłoszenie remontu. Opisane na wstępie uzasadnienia postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego w S., oparte na przepisie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414/ przesądziło, że podczas wykonywania tych prac doszło do naruszenia prawa budowlanego, które umożliwia legalizację wykonanych robót budowlanych. W takim przypadku, zgodnie z art. 50 ust. 1 prawa budowlanego, dalsze postępowanie w sprawie ewentualnej legalizacji dokonanej samowoli budowlanej, winien prowadzić ten sam organ nadzoru architektoniczno-budowlanego tj. Kierownik Urzędu Rejonowego w S. /por. art. 84 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 obowiązującego w 1997 r. prawa budowlanego/. Po zmianie prawa budowlanego w latach 1996-1997 oraz powołaniu z dniem 1 stycznia 1999 r. odrębnych organów nadzoru budowlanego tj. powiatowego i wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego, rozstrzygnięcia w sprawach, o jakich mowa w art. 50 i art. 51 prawa budowlanego, podejmuje w I instancji powiatowy inspektor nadzoru budowlanego /por. art. 83 ust. 1/. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że po wydaniu przez właściwy organ nadzoru budowlanego postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, gdy nie ma podstaw do zastosowania art. 48, dalsze postępowanie w sprawie ewentualnej legalizacji robót budowlanych, prowadzi wyłącznie powiatowy inspektor nadzoru budowlanego. Prawidłowo zatem Wojewoda P. uchylił wydane w 1999 r. przez Starostę Powiatowego w S., pozwolenia na budowę, które dotyczyło w istocie zrealizowanej już w warunkach samowoli rozbudowy istniejącego budynku. Z przyczyn wskazanych wyżej niedopuszczalne było wydanie takiego pozwolenia, co prowadzić musiało do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 par. 1 Kpa. Sąd podziela w całości stanowisko Wojewody P., że organem wyłącznie właściwym do zakończenia sprawy wszczętej wnioskiem Edwarda S. jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., którego rozstrzygnięcie winno być oparte o jeden z przepisów art. 51 prawa budowlanego. Wytknąć należy organowi I instancji zarówno naruszenie prawa polegające na wydaniu pozwolenia na budowę już zrealizowanej części obiektu jak i kontynuowanie tego postępowania na podstawie kolejnego, błędnego wniosku inwestora, w sytuacji, gdy przed Starostą Powiatowym w S. od dnia 26 kwietnia 1999 r. toczyło się już postępowanie o wydanie takiego pozwolenia, które zawieszono postanowieniem z 17 maja 1999 r. Wniosek Zenona S. z 13 sierpnia 1999 r. był więc w istocie prośbą o podjęcie zawieszonego postępowania, a nie nowym wnioskiem o pozwolenie na budowę. Na marginesie wskazać należy, że na wniosek Wojewody P. dalsze postępowanie w tej sprawie prowadzą właściwe organy nadzoru budowlanego, które niezależnie od naruszenia art. 50 ust. 4 prawa budowlanego zobowiązane są do rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 51 tego prawa. Z tych też przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ oddalił skargę.