II SA/Gd 218/16
WyrokWSA w Gdańsku2017-03-23
Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Mariola Jaroszewska, Dorota Jadwiszczok
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów predysponowanych pod lokalizację siłowni wiatrowych może zostać uznana za nieważną z powodu istotnych naruszeń zasad i trybu jej sporządzania?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego została uznana za nieważną w całości z powodu istotnego naruszenia zasad sporządzania planu, w szczególności poprzez nieprawidłowe wyznaczenie linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu i różnych zasadach zagospodarowania, a także niezgodność z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego w zakresie ustalenia strefy ochronnej elektrowni wiatrowych i odległości od zabudowy mieszkalnej. Naruszenia te miały charakter istotny, uzasadniający stwierdzenie nieważności uchwały.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Wojewody oraz grupy mieszkańców na uchwałę Rady Gminy w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów predysponowanych pod lokalizację siłowni wiatrowych. Wojewoda zarzucił istotne naruszenie zasad i trybu sporządzania planu, w tym niezgodność z ustaleniami studium, nieprawidłowe wyznaczenie linii rozgraniczających oraz brak uzgodnień. Grupa mieszkańców podniosła zarzuty dotyczące naruszenia ich interesu prawnego i faktycznego w związku z planowaną lokalizacją siłowni wiatrowych. Sąd uznał część zarzutów za zasadne i stwierdził nieważność uchwały w całości.Rozstrzygnięcie
1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości,
2) odrzuca skargę M.T. R.,
3) zasądza od Gminy: na rzecz skarżących B. Z. i J. G. solidarnie kwotę 300 zł, na rzecz skarżącego R. S. kwotę 300 zł i na rzecz skarżącego P. S. kwotę 300 zł oraz solidarnie na rzecz skarżących B. Z., J. G. i P. S. kwotę 550 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania,
4) zwraca ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz M.T. R. kwotę 300 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skarg Wojewody, B Z., J. G., P. S., R. S. i M. T. R. na uchwałę Rady Gminy z dnia 26 czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów predysponowanych pod lokalizację siłowni wiatrowych w obrębie geodezyjnym S. i C. w gminie B. 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości, 2) odrzuca skargę M.T. R., 3) zasądza od Gminy: na rzecz skarżących B. Z. i J. G. solidarnie kwotę 300 zł (trzysta złotych), na rzecz skarżącego R. S. kwotę 300 zł (trzysta złotych) i na rzecz skarżącego P. S. kwotę 300 zł (trzysta złotych) oraz solidarnie na rzecz skarżących B. Z., J. G. i P. S. kwotę 550 zł (pięćset pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 4) zwraca ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz M.T. R. kwotę 300 zł (trzysta złotych).
Uchwałą z 26 czerwca 2012 r., nr XV/111/12, podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 roku, poz. 594 ze zm. – dalej w skrócie jako "u.s.g."), i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 roku, poz. 647 ze zm. – dalej w skrócie jako "ustawa" lub "u.p.z.p."), w związku z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2010 r., nr 130, poz. 871), Rada Gminy uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenów predysponowanych pod lokalizację siłowni wiatrowych w obrębie geodezyjnym S. i C. w gminie B. (zwany dalej "planem miejscowym" lub "uchwałą").
W skardze na powyższą uchwałę Wojewoda wniósł o stwierdzenie jej nieważności, zarzucając naruszenie przepisów art. 15 ust. 1, art. 17 pkt 7 lit. c i art. 20 ustawy oraz art. 16 ust. 7 i art. 23 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.) w związku z art. 28 ust. 1 ustawy. Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Gd 758/12.
W uzasadnieniu skargi Wojewoda stwierdził, że zaskarżona uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem zasad i trybu sporządzania planu miejscowego, co stosownie do treści art. 28 ust. 1 ustawy, uzasadnia wniosek o stwierdzenie jej nieważności w całości.
W szczególności zarzucono sprzeczność zapisów postanowień planu z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków rozwoju Gminy, przyjętego uchwałą Rady Gminy z 30 kwietnia 2001 r., nr XXIV/11/01 (zwanego dalej w skrócie "Studium"), w którym przewidziano, że szczegółowe rozmieszczenie punktowych terenów w obszarze nastąpi na etapie sporządzania planów miejscowych, zaś ostateczne usytuowanie, zasady i warunki budowy wież elektrowni wiatrowych, zostanie ustalone w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego sporządzonych dla terenów lokalizacji elektrowni wiatrowych, zgodnie z wytycznymi określonymi w rozdziale 3.6.8. "Energetyka wiatrowa".
Ponadto, Wojewoda zarzucił, że zaskarżona uchwała nie zawiera obowiązkowego wydzielenia liniami rozgraniczającymi terenów o różnym przeznaczeniu oraz wydzielenia liniami rozgraniczającymi terenów dla zabudowy przemysłowej. Zarówno tereny oznaczone w planie symbolem "EW/R", jak i symbolem "R" są bowiem terenami rolnymi. Siłownia wiatrowa jest natomiast obiektem produkcyjnym, niezwiązanym z produkcją rolną ani z przetwórstwem rolnym. Wraz z drogami i placami manewrowymi wymaga zatem usytuowania na terenie o innym przeznaczeniu niż rolnicze, wydzielonym od niego liniami rozgraniczającymi, które należy nanieść na rysunek planu zgodnie z zasadami sporządzania planów.
Organ nadzoru zarzucił, że w planie miejscowym brak jest postanowień odnoszących się do stref ochronnych dla dróg publicznych, wód powierzchniowych, lasów i terenów planowanych zalesień, mimo że – zgodnie z postanowieniami Studium - takie strefy winny zostać ustalone.
Wojewoda podniósł także zarzuty dotyczące ustalenia strefy ochronnej elektrowni wiatrowych oraz obszarów oddziaływań elektrowni wiatrowych. Wskazał, że brak prawnych regulacji w zakresie odległości 400 m między wiatrakiem a budynkiem mieszkalnym - nie zwalniał Gminy z obowiązku uzasadnienia przyjętej w planie odległości 400 m. Organ podkreślił, że każda siłownia wiatrowa ma swoją strefę ochronną oddziaływania, w której nie można lokalizować zabudowy przeznaczonej na pobyt stały ludzi. Wskazał, że brak w planie konkretnej lokalizacji wież stwarza w opisanej sytuacji dodatkowe zagrożenie polegające na możliwości wystąpienia uciążliwości poza granicą strefy i granicami planu, co jest niedopuszczalne.
Wojewoda stwierdził również, że w planie miejscowym brak jest ustaleń w zakresie ochrony ładu przestrzennego i krajobrazu kulturowego, które w przepisach art. 15 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy wskazane są jako elementy obowiązkowe zagospodarowania przestrzennego. Zarzucił również, że - wbrew treści Studium - tereny przeznaczone pod lokalizację farmy wiatrowej nie zostały wyznaczone w oparciu o wyniki monitoringu oraz z uwzględnieniem odległości od istniejących i proponowanych form ochrony przyrody, co potwierdza opinia Gminnej Komisji Urbanistyczno - Architektonicznej.
Wojewoda zarzucił nadto, że projekt planu nie był uzgodniony z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym w zakresie uwarunkowań i przebiegu trasy linii 110 kV, to jest w zakresie higieny radiacyjnej. Stanowi to istotne naruszenie art. 17 pkt 7 lit. c ustawy w brzmieniu sprzed 21 października 2010 r., odsyłającym do ww. przepisów szczególnych.
Ponadto, Wojewoda podniósł, że po wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu, wprowadzono do jego treści istotne zmiany, wymagające ponowienia czynności, zgodnie z art. 19 u.p.z.p., w następującym zakresie:
– w § 5 ust. 4 pkt 1 - w wyłożonym projekcie było 30% - Rada zmieniła na 20%,
– w § 6 ust. 4 pkt 1 - w wyłożonym projekcie było 30% -Rada zmieniła na 20%,
– w § 15 pkt 1 i 2 - w wyłożonym projekcie było 30%, Rada zmieniła na 1%.
Wojewoda zarzucił nadto, że do publicznego wglądu został wyłożony rysunek planu w innej skali niż projekt rysunku planu przedstawiony do uchwalenia Radzie. Nie zmniejsza tego naruszenia fakt uchwalania rysunku planu miejscowego w prawidłowej skali.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy - reprezentowana przez Wójta tej Gminy - wniosła o oddalenie skargi Wojewody.
Nie zgodziła się ze stanowiskiem, że plan nie jest zgodny z ustaleniami Studium. Wyjaśniła, że w studium oznaczono rejony potencjalnej lokalizacji wież elektrowni wiatrowych na terenie gminy i dopuszczono możliwość ustalenia szczegółowej lokalizacji elektrowni wiatrowej na etapie projektu budowlanego. Zatem Studium nie wymagało wskazania w szczegółowej lokalizacji wież elektrowni wiatrowych.
Zdaniem Rady, przeznaczenie poszczególnych terenów, w tym terenów przeznaczonych pod lokalizację elektrowni wiatrowych tj. terenów o symbolu EW/R, jak również linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu, zostały w planie jednoznacznie określone. Uprawy rolne oraz inwestycje z zakresu energetyki wiatrowej uzupełniają się i dają możliwość lepszego wykorzystania terenu.
Za bezzasadny Rada uznała zarzut braku ustalenia w planie miejscowym stref ochronnych dróg publicznych, wód powierzchniowych i terenów leśnych, bowiem zgodnie z przedmiotowym planem nie jest możliwa lokalizacja elektrowni wiatrowych w trasach przebiegu dróg publicznych (krajowych i powiatowych) stanowiących ciągi ruchu turystycznego wraz ze strefą ochronną przedpola widokowego, jak również nie jest możliwa lokalizacja elektrowni wiatrowych na terenach wód powierzchniowych wraz ze strefą ochronną, lasach i terenach planowanych zalesień wraz ze strefą ochronną od kompleksów leśnych. Ustalenia planu w sposób prawidłowy uwzględniają strefy ochronne, a brak dosłownego sformułowania nie oznacza, że strefy te nie zostały w planie uwzględnione.
Odpierając zarzut braku szczegółowości rysunku planu miejscowego, Rada stwierdziła, że jest to kwestia skali, w jakiej został sporządzony rysunek, oraz kwestia obiektów, które znajdują się na terenach objętych rysunkiem, a także elementów, które należy na rysunku umieścić zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Rysunek planu został sporządzony w skali 1:2000, a zatem zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego stref ochronnych elektrowni wiatrowych, Rada wskazała, że granice stref ochronnych terenu przeznaczonego pod budowę wież elektrowni wiatrowych są tożsame z granicami oznaczonych na rysunku planu terenów związanych z lokalizacją elektrowni wiatrowych objętych zakazem lokalizacji budynków mieszkalnych. W planie ustalono, że minimalna odległość elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych nie może być mniejsza niż 400 m. W granicach obszaru objętego planem nie występują obiekty stanowiące budynki mieszkalne ani też obszary stanowiące tereny zabudowy mieszkaniowej. Istniejąca i projektowana zabudowa oraz istniejące i projektowane tereny zabudowane i zurbanizowane występują poza granicami obszaru objętego planem.
Rada zaznaczyła, że obowiązujące przepisy prawa nie określają szerokości strefy ochronnej elektrowni wiatrowych. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że musi to być strefa o szerokości minimum 400 m od granicy planu z każdej strony, bez względu na rodzaj sąsiednich terenów i sposób ich zagospodarowania. Również zaskarżona uchwała nie określa, że szerokość strefy ochronnej w granicach objętych planem wynosi minimum 400 m. Ten parametr dotyczy odległości elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych (§ 5 ust. 2 pkt 7 uchwały) i jest parametrem o charakterze dodatkowym, który wraz z innymi parametrami (w tym dotyczącymi dopuszczalnych poziomów hałasu, dopuszczalnych wibracji czy promieniowania) będzie brany pod uwagę przy lokalizowaniu poszczególnych elektrowni wiatrowych.
Rada wyjaśniła również, że w przypadku większości obszaru przeznaczonego pod elektrownie wiatrowe odległość linii zabudowy od granicy obszaru objętego planem wynosi powyżej 400m. Jedynie w części północnej obszaru objętego planem odległość ta jest mniejsza, przy czym w tamtej części obszar objęty planem przylega do terenów leśnych, które nie są terenami akustycznie chronionymi. Rada podkreśliła przy tym, że projekt planu uzyskał pozytywne uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Ponadto inwestycja będzie wymagała oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Wbrew twierdzeniu Wojewody, "Studium ochrony krajobrazu województwa" nie zawiera jakichkolwiek wytycznych do ustaleń miejscowych planów. Zostało ono jedynie przywołane jedynie jako materiał planistyczny, który wykorzystano na potrzeby wprowadzenia zmian w Studium.
Za chybiony uznano zarzut braku uzyskania opinii Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, gdyż plan wymagał uzgodnienia z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnego, co nastąpiło w formie postanowienia z dnia 12 października 2011 r. bez zastrzeżeń.
Zdaniem Rady, rysunek planu koreluje z ustaleniami zawartymi w tekście uchwały. Zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 7 zaskarżonej uchwały, minimalna odległość elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych nie może być mniejsza niż 400 m. Na rysunku planu powyższa minimalna odległość została zachowana, co Rada uwidoczniła na załączonej do odpowiedzi na skargę mapie - "Stan użytkowania gruntów - grunty zabudowane i zurbanizowane w tym istniejące i projektowane budynki mieszkalne 1:50.000".
Rada wyjaśniła również, że w projekcie planu, który został wyłożony do publicznego wglądu, stawki procentowe były określone (§ 5 ust. 4, § 6 ust. 4 i § 15 projektu planu). Zmniejszenia opłat planistycznych dokonano na sesji Rady Gminy w trybie art. 19 ustawy, co nie wymagało ponowienia czynności planistycznych.
Odnośnie zarzutu wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu w niewłaściwej skali Rada stwierdziła, że rysunek planu został wykonany i wyłożony do publicznego wglądu w skali 1:2.000, a zatem zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy. Natomiast rysunek załączony do prognozy oddziaływania na środowisko został sporządzony w skali 1:9.000. Z obowiązujących przepisów prawa nie wynika obowiązek sporządzenia rysunku planu miejscowego i rysunku załączonego do prognozy oddziaływania na środowisko w tej samej skali.
Postanowieniem z 5 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 758/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek Stowarzyszenia "A. o dopuszczenie do udziału w tej sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Zażalenie Stowarzyszenia na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II OZ 1068/13.
Skargę na tę samą uchwałę Rady Gminy wniosły również osoby fizyczne, które w treści skargi określiły, że występują jako podmiot określony w art. 101 ust. 2a u.s.g., tj. jako Grupa mieszkańców gminy reprezentowana przez A. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Gd 478/13. Postanowieniem z 10 października 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 478/13, zarządzono połączenie tej sprawy ze sprawą ze skargi Wojewody na tę samą uchwałę, która zarejestrowana została pod sygnaturą akt II SA/Gd 758/12, do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i dalsze prowadzenie połączonych spraw pod sygnaturą akt II SA/Gd 758/12.
W skardze Grupy mieszkańców domagano się uchylenia zaskarżonej uchwały wraz ze stwierdzeniem jej niezgodności z prawem.
Przed wniesieniem skargi Grupa mieszkańców, którzy udzielili pełnomocnictwa do ich reprezentowania Stowarzyszeniu "A., wezwała Radę Gminy pismem z dnia 8 kwietnia 2013 r. (w piśmie błędnie określono rok wpisując 2012) do uchylenia szeregu uchwał, w tym uchwały nr XV/111/12. W wezwaniu oznaczone zostały imiennie osoby - właściciele działek położonych w gminach T. i B., którzy upoważnili Stowarzyszenie do występowania w ich imieniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku reprezentujące Grupę mieszkańców Stowarzyszenie "A. wyjaśniło, że występuje w imieniu i z upoważnienia wymienionych w niej osób. Stowarzyszenie wskazało na naruszenie interesu prawnego osób, które udzieliły mu pełnomocnictwa odnośnie szeregu uchwał, przy czym w odniesieniu do zaskarżonej uchwały powołało się na interes prawny dwóch osób – R. S. i G. B. - właścicieli działek znajdujących się na terenie objętym zaskarżonym planem miejscowym. Stowarzyszenie wyjaśniło, że w wyniku realizacji ustaleń planu miejscowego, na przedmiotowe działki zostaną wprowadzone uciążliwości związane z funkcjonowaniem elektrowni wiatrowych. Zgody na wprowadzenie tych uciążliwości R.S. i G. B. nie wydali, tymczasem ustalenia planu miejscowego nie wyłączają z uciążliwości ich działek. Sama natomiast Grupa mieszkańców, jak stwierdziło w skardze reprezentujące ją Stowarzyszenie, działa w interesie społecznym rozumianym jako ochrona środowiska, życia człowieka (w tym zdrowia) oraz walorów krajobrazowych, przyrodniczych i kulturowych gminy. Według Stowarzyszenia przedmiotowa uchwała dotyczy skumulowanego przedsięwzięcia w postaci parku elektrowni wiatrowych mającego powstać na obszarach sąsiadujących ze sobą gmin T. i B. Elektrownie te będą położone blisko siebie i razem tworzyć będą kompleks o powierzchni 21,2 km2, na którym posadowione będą 82 wiatraki. Inwestycja ta - pod nazwą [..], wywierać będą skumulowany wpływ na krajobraz, znacznie większy niż wpływ poszczególnych inwestycji objętych planami, wskutek czego dojdzie do znacznego naruszenia powszechnego prawa do korzystania ze środowiska przysługującemu właścicielom działek położonych w promieniu kilku kilometrów od elektrowni wiatrowych.
W odpowiedzi na tę skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie.
W uzasadnieniu Rada stwierdziła, że w skardze brak jest jednoznacznego określenia kręgu podmiotów będących skarżącymi w niniejszej sprawie, bowiem treść skargi dotyczy różnych uchwał. Rada przyjęła zatem, że skarżącymi w tej sprawie są te osoby, co do których w skardze wykazywano posiadanie interesu prawnego tj. R. S. i G. B., a także M. T. R., co do której Stowarzyszenie w skardze wskazywało, że występuje w jej imieniu kwestionując zaskarżoną uchwałę.
Zdaniem Rady, opisane w skardze okoliczności nie stanowią naruszenia interesu prawnego skarżących, w imieniu i z upoważnienia których skargę wniosło Stowarzyszenie, w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Okoliczności te mogą być rozpatrywane co najwyżej w kontekście interesu faktycznego, który nie daje podstaw do wniesienia skargi na podstawie powyższego przepisu. Rzekome uciążliwości związane z funkcjonowaniem elektrowni wiatrowych miałyby dopiero zostać wprowadzone na działki skarżących w wyniku realizacji ustaleń planu. Skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego zaskarżoną uchwałą. Skarżąca M. T. R. nie tylko nie podjęła próby wykazania swojego interesu prawnego, ale nie wskazała nawet na czym - jej zdaniem - interes ten polega. Interesu prawnego skarżącej nie uzasadnia położenie żadnej z działek wskazanych w skardze. Oceniając natomiast interes prawny skarżących R. S. i G. B., Rada stwierdziła, że dotychczasowy sposób użytkowania działek nr [..] i nr [..], których właścicielem jest R. S., określony w ewidencji gruntów i budynków, to w przeważającej części użytki rolne. Również dotychczasowy sposób użytkowania działki nr [..], której właścicielem jest G. B., określony w ewidencji gruntów i budynków, to użytki rolne. Lokalizacja elektrowni wiatrowych w sąsiedztwie terenów rolniczych, w tym położonych w strefie ochronnej lokalizacji wież elektrowni wiatrowych, w której obowiązuje zakaz lokalizacji budynków mieszkalnych, zdaniem Rady, w żaden sposób nie ogranicza rolniczego oraz leśnego sposobu użytkowania tych działek i w pełni umożliwia dalsze wykorzystanie terenu pod uprawy jako grunty orne i pastwiska. Plan miejscowy nie narusza zatem ich interesu prawnego. Zdaniem Rady, nie budzi przy tym wątpliwości, że interesu prawnego w tej sprawie nie mają również pozostałe osoby, tworzące Grupę mieszkańców, ponieważ stanowiące ich własność działki położone są poza obszarem objętym planem, często w znacznej odległości, a zapisy planu nie mają żadnego wpływu na przeznaczenie i sposób zagospodarowania tych działek oraz prawa i obowiązki ich właścicieli.
Odnosząc się do zakresu zaskarżenia Rada stwierdziła, że strona skarżąca nie może domagać się całościowej i abstrakcyjnej kontroli legalności uchwały, w oderwaniu od własnego interesu prawnego. Uprawnienia takiego nie daje art. 101 ust. 1 u.s.g., co znajduje potwierdzenie w jednolitej linii orzecznictwa sądów administracyjnych. Tymczasem do tego właśnie zmierza skarga Grupy mieszkańców, w której nie starano się nawet wykazać jaki jest związek poszczególnych zarzutów z interesem prawnym skarżących.
W piśmie z dnia 23 stycznia 2014 r. Stowarzyszenie "A. wyjaśniło, że skarga została złożona w imieniu i z upoważnienia Grupy mieszkańców liczącej 17 osób, które udzieliły Stowarzyszeniu stosownych pełnomocnictw. Grupę mieszkańców stanowią wskazani w skardze: A.A.-Z.Z.
Zdaniem Stowarzyszenia fakt, że część z nieruchomości członków Grupy nie leży w granicach opracowania skarżonego planu nie uprawnia do przyjęcia tezy, że zaskarżona uchwała w niczym nie zmienia ich sytuacji prawnej. Zaskarżona uchwała oraz pozostałe uchwały Rad Gmin T. i B., które przeznaczają tereny pod budowę elektrowni wiatrowych, naruszają prawo własności członków Grupy, ponieważ zaplanowane w nich elektrownie wiatrowe będą tworzyć stałe immisje (wstrząsy i drgania gruntu, fale dźwiękowe słyszalne i niesłyszalne /infradźwięki/, pył, zawirowania powietrza, efekt migotania cienia /stroboskopowy/, rzucanie kawałkami lodu, fale elektromagnetyczne), które oddziaływać będą na nieruchomości skarżących, obniżając ich wartość i utrudniając lub uniemożliwiając korzystanie z nich w dotychczasowy sposób (uprawy rolne), a także uniemożliwiając lub utrudniając rozwój na tych terenach np. turystyki. Immisje te będą zwielokrotnione z uwagi na skumulowane oddziaływanie wszystkich elektrowni wiatrowych.
Stowarzyszenie zwróciło również uwagę, że istnieje potencjalna możliwość zlokalizowania na gruntach skarżących (również znajdujących się poza granicami planów) przyłączy elektroenergetycznych niezbędnych do połączenia elektrowni wiatrowych z siecią elektroenergetyczną. Budowa takich urządzeń, nawet przez podmiot prywatny, jest celem publicznym, zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm.) – w skrócie zwanej "u.g.n.". Zatem w związku z budową takich urządzeń może dojść do wywłaszczenia nieruchomości bądź też do ograniczenia własności nieruchomości zgodnie z art. 112 ust. 1 lub art. 124 u.g.n.
Zdaniem Stowarzyszenia, realizacja elektrowni wiatrowych spowoduje degradację wartości przyrodniczo-krajobrazowych oraz spadek liczby turystów zainteresowanych wypoczynkiem w warunkach oderwanych od przemysłu, aglomeracji. Stowarzyszenie wskazało także na naruszenie art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku - Kodeks cywilny (Dz. U. nr 2014, poz. 121) – w skrócie "k.c.", w związku z art. 61 ust. 3 pkt 4 ustawy, poprzez uniemożliwienie zabudowy zagrodowej na terenie rolnym w stosunku do własności położonej w strefie oznaczonej literą R. Stwierdziło też, że zatajenie w planie miejscowym wskazywanych przez nie zagrożeń związanych z elektrowniami wiatrowymi narusza prawo do odszkodowania, wynikające z art. 36 i art. 37 ustawy.
Reasumując, Stowarzyszenie stwierdziło, że członkowie Grupy mieszkańców opierają swój interes prawny na normach prawa określonych w art. 140 i art. 144 k.c., art. 112 ustawy - Prawo ochrony środowiska, art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. nr 173, poz. 1807 ze zm.), art. 20, art. 21 ust. 1, art. 31, art. 64 ust. 2 i 3, art. 74 ust. 1 i 2 oraz art. 68 ust. 1 Konstytucji RP, art. 1 ust. 2, art. 36 i art. 37 ustawy, art. 112 i art. 124 u.g.n.
Do ww. pisma procesowego dołączono opinię na temat zagrożeń związanych z funkcjonowaniem elektrowni wiatrowych: rzutów fragmentami oblodzenia wirników, awarii i związanym z tym niebezpieczeństwem oderwania się fragmentów wirników oraz rozprzestrzeniania się pożarów.
W piśmie z dnia 24 lutego 2014 r. Rada Gminy wyjaśniła, że w podanym do publicznej wiadomości terminie i miejscu wymagana dokumentacja, w tym projekt planu, została wyłożona do publicznego wglądu. Dokumentacja zawierała projekt planu udostępniony do publicznego wglądu skompletowany w następującej formie: tekst planu - w formacie A4, rysunek planu - obszar planu w oryginalnej skali 1:2.000 w sekcjach w formacie A3, rysunek planu poglądowy całości obszaru planu
- w pomniejszonej skali w formacie A1. Rada wyjaśniła również, że projekt planu, który był przedmiotem wyłożenia do publicznego wglądu, nie stanowi elementu dokumentacji prac planistycznych, o której mowa w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z uwagi na powyższe, w Gminie nie zachował się rysunek planu, który był wyłożony do publicznego wglądu.
Do pisma tego Rada załączyła ponownie wydrukowane – część tekstową projektu planu miejscowego, sekcje rysunku planu miejscowego w skali 1:2.000 oraz rysunek poglądowy planu, oświadczając, że takie same dokumenty zostały wyłożone do publicznego wglądu jako projekt planu.
W załączniku do protokołu rozprawy z dnia 19 marca 2014 r. Rada wyjaśniła, że urbanista M. B. posiadał w toku całej procedury planistycznej stosowne uprawnienia do sporządzenia projektu planu, jako urbanista wpisany na listę urbanistów prowadzoną przez Izbę Urbanistów pod numerem [..]. Stwierdziła także, że w dyskusji publicznej w trakcie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu uczestniczył projektant planu mgr inż. arch. M. B., który potwierdza, że udostępniona do publicznego wglądu dokumentacja zawierała rysunek planu w skali 1:2.000.
Na rozprawie w dniu 19 marca 2014 r. pełnomocnik Grupy mieszkańców powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA 1670/99, i podkreślił, że szczególnie infrastruktura przesyłowa związana z powstaniem elektrowni będzie sytuowana również poza obszarem planu. Zwrócił również uwagę na finansowanie planu z darowizn oraz na to, że tekst planu wyłożony do publicznego wglądu różnił się od tego tekstu, który został uchwalony. Podkreślił przy tym, że podczas wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu okazywany był jedynie tzw. "rysunek poglądowy", który miał mylnie wskazaną skalę. Rysunek poglądowy został wyłożony w ten sposób, że były to cztery kartki formatu A3 sklejone taśmą, co potwierdził także obecny na rozprawie członek zarządu Stowarzyszenia K. S. Podkreślił on, że informacje zawarte na tzw. "mapie poglądowej planu" wyłożonej do publicznego wglądu były nieczytelne, nie dało się zlokalizować na niej poszczególnych nieruchomości.
W załączniku do protokołu rozprawy z dnia 26 marca 2014 r. Rada - wnosząc o oddalenie obu skarg - wyjaśniła, że przy ustaleniu w projekcie planu miejscowego granic terenów, na których dopuszcza się budowę elektrowni wiatrowych, uwzględniono wszystkie czynniki, które powinny być wzięte pod uwagę przy określaniu lokalizacji tego typu inwestycji. Położenie terenów przeznaczonych pod budowę wież elektrowni wiatrowych determinuje położenie i zasięg strefy ochronnej wokół terenu inwestycji. Dla potrzeb ustalenia granic terenów, na których dopuszcza się budowę elektrowni wiatrowych, oraz na których obowiązuje zakaz lokalizacji budynków mieszkalnych (granic strefy ochronnej wokół elektrowni wiatrowych), sporządzono materiały planistyczne, o których mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, i wykorzystano materiały planistyczne, o których mowa w § 10 ust. 2 powyższego rozporządzenia. Wykaz sporządzonych i wykorzystanych na potrzeby projektu planu materiałów planistycznych zawiera dokumentacja formalno-prawna planu (w załączniku nr 6a i nr 7). Dokonany w planie sposób ustalenia strefy ochronnej wynikał z dokonanej przez sporządzającego plan urbanistę M. B. analizy i wniosków z ww. opracowań oraz z tzw. "dobrej praktyki w zagospodarowaniu przestrzennym", w tym ze wskazanych w tym piśmie materiałów planistycznych, w tym dokumentu zatytułowanego: Rejon opracowania – ochrona akustyczna – 1:25.000.
Rada wyjaśniła także, iż dla potrzeb ustalenia w planie granic strefy ochronnej wokół elektrowni wiatrowych:
1) w tekście planu (§ 4 ust. 7) określono, że granice lokalizacji wież elektrowni wiatrowych jako terenu przeznaczonego pod budowę urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW - zgodnie z rysunkiem planu, tożsame są z liniami rozgraniczającymi terenów 01.EW/R, 02.EW/R oraz granice ich stref ochronnych, tożsame są z granicami - oznaczonych na rysunku planu - terenów związanych z lokalizacją elektrowni wiatrowych objętych zakazem lokalizacji budynków mieszkalnych;
2) na rysunku planu zastosowano oznaczenia graficzne granic i oznaczeń obiektów i terenów (stanowiące ustalenia planu), w tym oznaczono tereny związane z lokalizacją elektrowni wiatrowych objęte zakazem lokalizacji budynków mieszkalnych (ukośne linie fioletowe).
Ponadto wskazała, że przy ustalaniu w projekcie planu granic stref ochronnych terenów przeznaczonych pod lokalizację wież elektrowni wiatrowych wzięto pod uwagę w szczególności zapisy Studium i przepisy odrębne odnoszące się do przedmiotu i obszaru objętego planem. W obowiązującym Studium obszar, który w projekcie planu położony jest w granicach strefy ochronnej terenów lokalizacji wież elektrowni wiatrowych, został wyznaczony na rysunku Studium jako "tereny rolnicze związane z lokalizacją elektrowni wiatrowych - wyłączone z zabudowy mieszkaniowej". Projekt planu jest zgodny ze Studium, w tym w zakresie sposobu ustalenia strefy ochronnej. Skarżący nie wskazali ustaleń Studium, które zostałyby naruszone zapisami planu dotyczącymi sposobu ustalenia strefy ochronnej.
Rada wskazała dodatkowo, że dopuszczalny zasięg oddziaływania zespołu elektrowni wiatrowych na środowisko w zakresie hałasu dla form użytkowania, określonych w rozporządzeniu właściwego ministra w sprawie dopuszczalnego poziomu hałasu w środowisku (m. in. dla terenów istniejącej i projektowanej w rejonie opracowania zabudowy mieszkaniowej, którą przeanalizowano na podstawie ww. materiałów), winien być zgodny z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Brak jest natomiast w prawie polskim i w prawie europejskim określenia w jednostkach miary (np. metrach, kilometrach itd.) minimalnej odległości elektrowni wiatrowych od zabudowy mieszkalnej lub innego rodzaju obiektów. Ponadto, w toku czynności w ramach procedury planistycznej wszystkie właściwe organy i instytucje, stosownie do swych kompetencji, uzgodniły i pozytywnie zaopiniowały projekt planu, z uwzględnieniem potencjalnego wpływu na środowisko przyrodnicze i zdrowie ludzi oraz wpływu na środowisko kulturowe i krajobraz.
Rada podkreśliła również, że do zaskarżonego planu nie znajdują zastosowania art. 10 ust. 2a ani art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy, które zostały wprowadzone przepisami ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2010 r., nr 155, poz. 1043).
Zdaniem Rady, przy wyłożeniu projektu planu Wójt Gminy dołożył ponadprzeciętnej staranności, zapewniając osobom zainteresowanym możliwość zapoznania się z projektem rysunku planu zarówno w skali 1:2000, jak i w skali 1:4000 (rysunek poglądowy), a zatem w formie, którą (z uwagi na bardzo duże rozmiary rysunku planu w skali 1:2000) znacznie łatwiej jest się posługiwać, szczególnie jeśli osoba zainteresowana chce zapoznać się z całym obszarem objętym planem. Wyłożenie do publicznego wglądu dodatkowego rysunku poglądowego o charakterze pomocniczym nie stanowi naruszenia jakichkolwiek zasad wykładania projektu planu, a przede wszystkim nie stanowi naruszenia jakichkolwiek przepisów prawa. Zgodnie z art. 16 ust. 1 zdanie drugie ustawy w przypadku planów miejscowych, które sporządza się wyłącznie w celu przeznaczenia gruntów do zalesienia lub wprowadzenia zakazu zabudowy, dopuszcza się stosowanie map w skali 1:5000. Oznacza to, że ustawodawca dla zobrazowania rozgraniczenia w obrębie nieruchomości działek gruntu, dla których wprowadzono zakaz zabudowy, uznaje za wystarczającą dokładność treści mapy i jej czytelność nawet w skali 1:5000. Potwierdza to celowość i przydatność wyłożenia do publicznego wglądu, jako pomocniczego, rysunku poglądowego w skali 1:4000, obok rysunku planu w skali 1:2000.
Wyrokiem z 9 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, podzielając część zarzutów skargi Wojewody. Jednocześnie oddalił skargę Grupy mieszkańców, przyjmując że została ona wniesiona w trybie art. 101 ust. 2a w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. Przyjął, że w skład grupy weszły osoby wymienione w piśmie z 16 maja 2013 r.
Sąd ocenił, że strona skarżąca w niniejszej sprawie nie wykazała, że określony w zaskarżonej uchwale sposób zagospodarowania terenu będzie wywierał wpływ na uprawnienia lub obowiązki wszystkich członków Grupy mieszkańców, w szczególności nie wykazała, że będzie on miał znaczenie dla tych członków Grupy, którzy posiadają nieruchomości w sąsiedztwie granic planu, często w znacznej odległości od jego granic.
Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wnieśli "Grupa mieszkańców reprezentowana przez Stowarzyszenie "A." oraz Gmina B.
W wyroku z 26 stycznia 2016 r. w sprawie II OSK 3040/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu tego wyroku NSA stwierdził, że rozpoznanie przez WSA w Gdańsku skargi podmiotu oznaczonego jako "Grupa mieszkańców gminy reprezentowanych przez Stowarzyszenie A." oznaczało dopuszczenie się przez orzekający w sprawie Sąd nieważności postępowania. Powołując się na art. 101 ust. 2a u.s.g., NSA wskazał, że z przepisu tego, że skargę na uchwałę organu gminy wnosi się w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców, którzy na to wyrażą pisemną zgodę, nie można wywodzić, że podmiotem skarżącym uchwałę jest bliżej nieokreślona grupa mieszkańców gminy, a podstawą jej wniesienia jest naruszenie jakiegoś grupowego interesu tych mieszkańców. W ocenie NSA wniesienie skargi, z wykorzystaniem konstrukcji zawartej w art. 101 ust. 2a u.s.g., nie kreuje w istocie szczególnego podmiotu, mogącego być skarżącym, w postaci bliżej nieokreślonej grupy mieszkańców, którzy udzielili na wniesienie skargi do sądu administracyjnego innemu podmiotowi swej zgody na piśmie. Jednocześnie, NSA podzielił stanowisko wyrażane w judykaturze, wedle którego skarga złożona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. W konsekwencji, zbadanie legitymacji skargowej podmiotu wnoszącego skargę w powyższym trybie wymagać będzie w pierwszej kolejności prawidłowej identyfikacji i określenia strony skarżącej. Pamiętać przy tym należy, że brak zdolności sądowej jednej ze stron, stanowi obligatoryjną podstawę do odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a).
Jak wskazał NSA, wskazana przez WSA w Gdańsku w sentencji zaskarżonego wyroku strona skarżąca –"Grupa mieszkańców gminy reprezentowana przez A.", nie ma zdolności sądowej, według art. 25 P.p.s.a. Skoro skargę wniesiono m. in. na podstawie art. 101 ust. 2a u.s.g., tj. wniesiono ją reprezentując "Grupę mieszkańców gminy", to znaczy, że stronami skarżącymi winno się uczynić wszystkich wyrażających na to zgodę mieszkańców, jako osoby fizyczne, które z mocy art. 25 § 1 P.p.s.a. posiadają zdolność sądową. NSA jednocześnie nie podzielił tych motywów zaskarżonego wyroku, w których wskazano, że jeżeli mieszkańcy gminy decydują się wnieść skargę do sądu administracyjnego na oznaczoną konkretnie uchwałę w trybie art. 101 ust. 2a w zw. z art. 101 ust. 1 Usg jako grupa mieszkańców, muszą się liczyć z koniecznością wykazania interesu prawnego (uprawnienia) oraz jego naruszenia tą właśnie uchwałą w odniesieniu do grupy jako całości. Pogląd taki, jak stwierdził Sad kasacyjny, nie znajduje wsparcia w wykładni gramatycznej ani systemowej przepisów art. 101 ust. 2a w zw. z ust. 1 u.s.g.
Za skarżących, jak stwierdził Naczelny sąd Administracyjny, należało potraktować zatem wszystkie osoby fizyczne, które zostały wskazane w skardze, jako udzielające zgody na wniesienie skargi w ich imieniu. Wspólne wniesienie takiej skargi, jakie zachodzi we wskazanym wyżej sposobie, uzasadnienie swe wywodzi także z treści art. 51 P.p.s.a., umożliwiającego występowanie w jednej sprawie w roli skarżących przez kilku uprawnionych. W takiej zaś sytuacji WSA w Gdańsku wadliwie rozpoznał skargę Grupy mieszkańców, akceptując jednocześnie fakt jej wadliwej reprezentacji przez Stowarzyszenie "A., które miało reprezentować osoby tworzące powyższą grupę, samo zaś udzieliło pełnomocnictwa wskazanemu przez siebie adwokatowi, wbrew przepisowi art. 101 ust. 2a u.s.g. NSA zalecił, by ponownie rozpoznając sprawę, rozpoznać skargi wszystkich osób fizycznych wchodzących w skład Grupy mieszkańców.
Mając na względzie powyższe wskazania zawarte w cytowanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając po raz kolejny skargę zgłoszoną przez "Grupę mieszkańców", zarejestrowaną pod sygn. akt II SA/Gd 218/16, za skarżących uznał wszystkie osoby fizyczne, które zostały wskazane w skardze, jako udzielające zgody na wniesienie skargi w ich imieniu. W konsekwencji, wszystkie ww. osoby wezwał do uiszczenia wpisów sądowych od skargi, a także do uzupełnienia braków formalnych, poprzez jej podpisanie, bądź nadesłanie odpisu skargi z 16 maja 2013 r., zawierającego własnoręczny, oryginalny podpis, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
W postanowieniu z 13 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. oraz 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a., odrzucił skargi: A.A.-W.W. Postanowieniem z 13 października 2016 r. odrzucona została również skarga K. R.
W konsekwencji, przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie należało uczynić skargi wniesione przez B. Z. – G., J. G., R. S., P. S., M. T.R. Z treści znajdujących się w aktach pism wynikało, że spośród wskazanych wyżej osób tylko R. S. i P. S. są właścicielami nieruchomości znajdujących się w granicach objętych postanowieniami niniejszego planu.
Na rozprawie w dniu 15 marca 2017 r. B. Z. – G. i J. G. podnieśli, że są również właścicielami działek położonych w obszarze planu – nr [..] i [..], obr. C., umiejscowionych w obszarze o symbolu 02.EW/R. Na okoliczność powyższą przedłożyli wydruk komputerowy z Systemu Dostępu do Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych, z którego wynika, że skarżący są współwłaścicielami położonej na obszarze planu działki nr [..]. Skarżący przedłożyli także wypis z planu zagospodarowania przestrzennego dla działek nr [..] i [..] położonych w obrębie C., podpisany przez Wójta Gminy.
Również skarżący P. S. oświadczył, że jest właścicielem działek o nr [..] i [..]. Okazał na rysunku zaskarżonego planu położenie działki [..], która jest umiejscowiona w obszarze planu w jednostce planistycznej 11.R, w sąsiedztwie jednostki o symbolu 02.EWR/R.
W konsekwencji, przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie pozostały skargi wniesione przez B. Z. – G.(współwłaścicielka działek o nr: [..]-[..] obr. C., pozostającymi poza granicami niniejszego planu oraz działek o nr [..] i [..], znajdujących się w granicach kontrolowanego planu w jednostce planistycznej 02.EW/R), J. G. (współwłaściciel działek o nr: [..]-[..] obr. C., pozostającymi poza granicami niniejszego planu oraz działek o nr [..] i [..], znajdujących się w granicach kontrolowanego planu w jednostce planistycznej 02.EW/R), R. S. (właściciel działek o nr [..] i [..] w C., objętych postanowieniami niniejszego planu), P. S. (właściciel działek o nr: [..]-[..], obręb T., pozostających poza granicami niniejszego planu oraz działki nr [.], znajdującej się w obszarze objętym kontrolowanym planem w jednostce planistycznej 11.R), M. T.R. (właścicielka działek nr: [..]-[..], obr. T., [..], [..] obr. T., [..], [..] obr. N., [..] obr. T., pozostających poza granicami niniejszego planu). W postępowaniu sądowoadministracyjnym R. S. występował osobiście, B. Z. – G., J. G. oraz P. S. reprezentowani byli przez adwokata M. S., zaś M. T. R. – przez pełnomocnika W. W. R. Tym samym sąd uwzględnił wskazanie zawarte w ww. wyroku NSA odnośnie do wadliwej reprezentacji skarżących przez Stowarzyszenie "A." w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Odnośnie do skargi złożonej przez osobę, będącą właścicielem nieruchomości, znajdujących się poza granicami przedmiotowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. M. T. R.wskazać należy, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Takim przepisem szczególnym w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. jest art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga na uchwałę w przedmiocie planu ma swoją podstawę we wskazanym wyżej art. 101 ust. 1 u.s.g.
Skuteczne wniesienie skargi w trybie przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g., umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje wtedy, gdy spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki warunkujące dopuszczalność skargi:
1. zaskarżona uchwała jest uchwałą z zakresu administracji publicznej,
2. skarżący uprzednio wezwał organ uchwałodawczy gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia,
3. zachowany został termin do wniesienia skargi wynikający z art. 53 § 2 p.p.s.a.,
4. skarżący wykazał swój interes prawny we wniesieniu skargi i jego naruszenie unormowaniami zaskarżonej uchwały.
W niniejszej sprawie trzy pierwsze warunki dopuszczalności skargi zostały spełnione. Natomiast, dokonując oceny naruszenia interesu prawnego skarżącej M. T. R. w pierwszej kolejności należało wyjaśnić, że w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, które tutejszy sąd w pełni podziela, przyjmuje się, że podmiot skarżący uchwałę organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną sytuacją a zaskarżoną uchwałą. Związek ten polega na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie, albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej. Reprezentując swój zindywidualizowany interes skarżący musi też wykazać, że interes ten jest konkretny, realny i aktualny (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2012 r., II OSK 2105/12, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący winien udowodnić, że zaskarżona uchwała, naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., OSK 1437/04; wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 czerwca 2005 r., II SA/Wa 1928/04, wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r. OSK 476/04, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że interes prawny skarżącego, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Podnosi się przy tym, że interes ten musi być bezpośredni i realny w tym znaczeniu, że można go wywodzić wyłącznie z własnej określonej przez prawo materialne sytuacji prawnej.
Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że w rozpatrywanej sprawie skarżąca M. T. R. powinna wykazać, że zaskarżoną uchwałą posiadany przez nią interes prawny lub uprawnienie został naruszony, przy czym naruszenie to winno mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach. Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Niemożność wykazania posiadania interesu prawnego lub uprawnienia i faktu jego naruszenia prowadzi natomiast do wniosku, że wnoszący skargę nie ma legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały.
W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał, że skarżąca nie zdołała wykazać, że zaskarżona uchwała narusza jej własny, indywidualny interes prawny.
Sytuacja faktyczna i prawna skarżącej wskazuje na to, że jest ona właścicielką działek nr: [..]-[..], obr. T., [..], [..] obr. T., [..], [..] obr. N., [..] obr. T., pozostających poza granicami niniejszego planu. W jej ocenie, naruszenie jej interesu wiąże się z naruszeniem przysługującego jej prawa własności na skutek stałych immisji (wstrząsy, drgania, hałas, efekt migotania cienia, fale elektromagnetyczne) tworzonych przez zaplanowane elektrownie wiatrowe
Należy zauważyć, że z dyspozycji art. 101 ust. 1 u.s.g. wynika, że skargę na uchwałę organu gminy może wnieść tylko ten, kto zgodnie z normą prawa materialnego ma interes prawny lub uprawnienie. Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Interes prawny i uprawnienie powinny wynikać z przepisów prawa materialnego, te bowiem przepisy są źródłem uprawnień i interesów prawnych (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1992 r., I SA 1355/91, Wspólnota 1992, nr 18, s. 17).
Zastosowanie w art. 101 u.s.g. konstrukcji interesu prawnego, znajdującego umocowanie w prawie materialnym, analogicznej do konstrukcji interesu prawnego przyjętego w art. 28 k.p.a., stwarza podstawę do sprecyzowania cech (właściwości) tego interesu na podstawie ustaleń poczynionych w doktrynie procesu administracyjnego. Oczywiście, przenoszenie tych cech na grunt art. 101 u.s.g. powinno odbywać się na zasadzie "odpowiedniości", ze względu na odmienną sytuację, z jaką mamy tutaj do czynienia. O ile w art. 28 k.p.a. chodzi o interes prawny, wyrażający się w bezpośrednim oddziaływaniu na sytuację prawną określonego podmiotu decyzji wydanej w wyniku prowadzonego postępowania, o tyle tutaj istotą rzeczy jest naruszenie istniejącego interesu prawnego (uprawnienia) w wyniku uchwały (zarządzenia) podjętej przez organ gminy.
W ocenie Sądu wskazana przez skarżącą M. T. R. argumentacja nie potwierdziła, ażeby doszło do naruszenia jej interesu prawnego postanowieniami kwestionowanej uchwały.
Przede wszystkim wskazać należy, że w niniejszym stanie faktycznym skarżąca ta dąży do wyeliminowania z porządku prawnego zapisów planu, które nie odnoszą się do jej nieruchomości. W tej sytuacji, powoływanie się na naruszenie prawa własności na skutek immisji nie może zostać uwzględnione. W kontekście brzmienia art. 101 ust. 1 u.s.g. i wymogu materialnoprawnie ugruntowanego interesu prawnego bądź uprawnienia skarżąca nie legitymuje się uprawnieniem, które kształtowałoby interes umożliwiający skuteczne zakwestionowanie zaskarżonej uchwały. Nie ma uprawnienia rzeczowego do nieruchomości, która znajdowałaby się na terenie objętym planem, a jej twierdzenia o wystąpieniu immisji w zakresie hałasu, drgań, efektu migotania cienia, oddziaływania elektromagnetycznego nie potwierdzają się, mając charakter wyłącznie hipotetycznych spekulacji, kształtujących co najwyżej interes faktyczny nie podlegający ochronie w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g
Należy podkreślić, że dopiero wykazanie interesu prawnego lub uprawnienia i jego naruszenia można uznać za przesłankę dopuszczalności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. uzasadniającą jej merytoryczne rozpoznanie. Skarga wniesiona przez M. T. R. nie spełnia tych warunków. W konsekwencji, skutkowało to odrzuceniem jej skargi, na podstawie wyżej cytowanego art. 58 ust. 5a P.p.s.a. Jednocześnie, sąd orzekł o zwrocie od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpisu w kwocie 300 zł na rzecz tej skarżącej, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zgodnie, z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.
Biorąc jednocześnie pod uwagę fakt, że pozostały do rozpatrzenia skargi wniesione przez P. S., R. S. oraz J. G. i B. Z. – G., a także Wojewodę - Sąd nie został zwolniony od dokonania pełnej oceny legalności zaskarżonego aktu, w tym od badania prawidłowości zasad i trybu sporządzenia planu.
Przechodząc zatem do oceny merytorycznej zgłoszonych skarg wskazać należy, że są one częściowo uzasadnione. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego należy do zadań własnych gminy.
Kontrola sądu administracyjnego w tym przedmiocie nie może więc dotyczyć celowości czy słuszności dokonywanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozstrzygnięć, lecz ogranicza się jedynie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a zwłaszcza przestrzegania zasad planowania oraz określonej ustawą procedury planistycznej. Stosownie bowiem do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej wyłącznie pod względem zgodności z prawem.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie są skargi na tę samą uchwałę, przy czym oparte na dwóch różnych podstawach prawnych (w odniesieniu do Wojewody i pozostałych skarżących). Skargi powyższe okazały się zasadne, o czym przesądziła trafność zarzutu dotyczącego istotnego naruszenia procedury uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz istotnego naruszenia zasad jego sporządzania.
Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 u.p.z.p. istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Pojęcie "zasad sporządzania" należy wiązać z merytorycznym opracowaniem aktu planistycznego, a więc z zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna, załączniki), na którą wskazuje się w art. 15 ust. 2 i 3 u.p.z.p., zaś "istotne" naruszenie zasad, trybu oraz właściwości organów przy sporządzaniu planów sprawia, że nie każde naruszenie prowadzić może do stwierdzenia nieważności uchwały w całości lub w części, lecz tylko takie naruszenie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, w których przyjęte rozwiązania planistyczne są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono trybu sporządzenia aktu planistycznego. Ocena zaistnienia tej przesłanki wymaga rozważań w każdym indywidualnym przypadku, uwzględniających przede wszystkim, że celem regulacji jest zagwarantowanie praw podmiotów, które mogą zostać naruszone w wyniku sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Rozważając zatem ponownie zasadność skarg należy podkreślić, że kryterium legalności uchwały rady gminy stanowi jej zgodność z prawem.
Zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Badając zarzuty skargi Wojewody, Sąd uznał, że nieprawidłowo w części graficznej planu wyznaczono linie zabudowy co do zasady w liniach rozgraniczających tereny EW/R i R. Określone w ustaleniach planu (w tym na rysunku planu) linie rozgraniczające powinny bowiem wyznaczać granice terenów o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Tymczasem z § 3 ust. 2 pkt 5 uchwały wynika, że linie zabudowy określone w ustaleniach zaskarżonego planu (w tym na rysunku planu) są to nieprzekraczalne granice usytuowania lica budowli lub ścian zewnętrznych budynków; równocześnie dla elektrowni wiatrowych linia ta dotyczy wieży elektrowni wiatrowej nie dotyczy natomiast fundamentu oraz urządzeń i instalacji technologicznych (w tym m. in. wirnika z łopatami). W uchwale dopuszczono zatem możliwość przekroczenia linii zabudowy, zwłaszcza przez elektrownie wiatrowe. Co za tym idzie Rada - ustalając linie zabudowy pokrywające się z liniami rozgraniczającymi tereny o różnym przeznaczeniu i różnych zasadach zagospodarowania, nie wyznaczyła wyraźnych granic między tymi terenami. Faktycznie bowiem dopuszczono przenikanie zagospodarowania z obszaru o symbolu EW/R na różniący się od niego teren oznaczony symbolem R. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem, wraz z uzasadnieniem. W uzasadnieniu przedstawia się w szczególności sposób realizacji wymogów wynikających z art. 1 ust. 2-4 (a więc m. in. wartości podlegających uwzględnieniu w toku procedury planistycznej oraz przesłanek wyważenia interesu publicznego i prywatnego). Biorąc pod uwagę opisane wyżej uchybienie związane z brakiem prawidłowego wyznaczenia linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu i różnych zasadach zagospodarowania, stanowiące o naruszeniu art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy oraz § 4 pkt 1 i § 7 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podniesiony zarzut w tym zakresie uznać należy za zasadny.
Za zasadne Sąd uznał również stanowisko dotyczące niezgodności postanowień planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 9 u.p.z.p. studium określa politykę przestrzenną gminy, w tym lokalne zasady zagospodarowania przestrzennego. Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Oznacza to, że zapisy planu nie mogą doprowadzić do modyfikacji kierunków zagospodarowania przestrzennego przewidzianego w studium lub też tego zagospodarowania wykluczyć. W ocenie Sądu, zaskarżony plan częściowo nie spełnia tak rozumianego wymogu zgodności z ustaleniami studium.
Zaskarżona uchwała była procedowana w oparciu o Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy B., które zostało przyjęte uchwałą nr XXIV/11/01 Rady Gminy B. z dnia 30 kwietnia 2001 r., zmienionego uchwałą z dnia 22 czerwca 2010 r. W studium tym zostały określone wytyczne do ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego sporządzanych dla potrzeb lokalizacji elektrowni wiatrowych, a w szczególności:
- objęcia ochroną przed oddziaływaniem zespołu elektrowni wiatrowych na środowisko w zakresie hałasu (wyznaczenia tzw. "obszaru oddziaływania akustycznego elektrowni wiatrowych") form użytkowania określonych w rozporządzeniu właściwego ministra w sprawie dopuszczalnego poziomu hałasu w środowisku,
- ustalenia, że strefa oddziaływania zespołu elektrowni wiatrowych na środowisko w zakresie hałasu (granice tzw. "obszaru oddziaływania akustycznego elektrowni wiatrowych") dla form użytkowania określonych w rozporządzeniu właściwego ministra w sprawie dopuszczalnego poziomu hałasu w środowisku, winna zawierać się w granicach obszaru objętego planem,
- ustalenia w nich zakazu lokalizacji budynków mieszkalnych w granicach strefy oddziaływania zespołu elektrowni wiatrowych na środowisko w zakresie hałasu (tzw. strefa "obszaru oddziaływania akustycznego elektrowni wiatrowych"),
- ustalenia minimalnej odległości elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych nie mniejszej niż 400 m.
Wytyczna dotycząca ustalenia w planie minimalnej odległości wynoszącej 400 m oznacza, że taki parametr powinien zostać określony w planie dla przyszłej zabudowy w postaci elektrowni wiatrowej. Jednakże studium wytyczyło także wymogi dla ustalania przeznaczenia terenu poprzez wyznaczenie strefy oddziaływania elektrowni wiatrowej jako obszaru oddziaływania akustycznego elektrowni wiatrowych, z zakazem lokalizacji budynków mieszkalnych, która to strefa powinna zawierać się w granicach terenu przeznaczonego pod lokalizację elektrowni wiatrowych. Z tego zapisu studium wynika zatem bezspornie, że - pomimo iż obowiązek wprowadzenia w planie strefy ochronnej elektrowni związanej z ograniczeniami w zabudowie sformułowany został na gruncie ustawowym w treści art. 15 ust. 3a ustawy, który wszedł w życie po uchwaleniu przedmiotowego planu - uchwalając plan Rada powinna była wziąć pod uwagę akustyczne oddziaływanie elektrowni wiatrowych i mając je na uwadze ustalić obszar tego oddziaływania, a następnie w obszarze tym wprowadzić zakaz lokalizacji budynków mieszkalnych. Obowiązek taki wynikał z treści art. 9 ust. 4 u.p.z.p., który przesądza o wiążącym charakterze zapisów studium przy sporządzaniu miejscowych planów.
W planie w § 4 ust. 2 pkt 4 postanowiono, że dopuszczalny zasięg oddziaływania zespołu elektrowni wiatrowych na środowisko w zakresie hałasu dla form użytkowania, określonych w rozporządzeniu właściwego ministra w sprawie dopuszczalnego poziomu hałasu w środowisku, winien być zgodny z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, co należy udokumentować przed uzyskaniem pozwolenia na budowę.
Z kolei w § 4 ust. 7 postanowiono, że ustala się granice lokalizacji wież elektrowni wiatrowych jako terenu przeznaczonego pod budowę urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW - zgodnie z rysunkiem planu, tożsame z liniami rozgraniczającymi terenów 01.EW/R, 02.EW/R 03/EW/R oraz granice ich stref ochronnych, tożsame z granicami - oznaczonymi na rysunku planu - terenów związanych z lokalizacją elektrowni wiatrowych objętych zakazem lokalizacji budynków mieszkalnych. Z części graficznej planu miejscowego wynika, że strefy ochronne wież wiatrowych, tożsame z granicami - oznaczonych na rysunku planu - terenów związanych z lokalizacją elektrowni wiatrowych objętych zakazem lokalizacji budynków mieszkalnych (tj. budynków przeznaczonych na mieszkania w budynku wielorodzinnym, budynku jednorodzinnym oraz w zabudowie zagrodowej - vide § 3 ust. 2 pkt 6 uchwały), znajdują się na całym obszarze uchwalonego planu (w tym na wszystkich terenach oznaczonych symbolem R). Należy przy tym zauważyć, że od granic obszarów przeznaczonych pod budowę wież wiatrowych (EW/R) do granic planu odległości są bardzo różne, od ok. 80 m w części północnej planu do ponad 600 m w części wschodniej planu. Gdyby zatem uznać, że strefa ochronna elektrowni wiatrowych winna mieć 400 m szerokości, to – jak wynika z części graficznej planu - parametr ten nie jest spełniony na całym jego obszarze. Rada Gminy sama przyznała w odpowiedzi na skargę, że w przypadku większości terenu przeznaczonego pod elektrownie wiatrowe odległość linii zabudowy od obszaru objętego planem wynosi powyżej 400 m, a jedynie w odniesieniu do niewielkiej części obszaru objętego planem w jego północnej części odległość ta jest mniejsza. Okoliczność naruszenia parametru dotyczącego zachowania odległości terenów związanych z lokalizacją wież wiatrowych od terenów przeznaczonych pod lokalizację budynków mieszkalnych, przewidzianego w treści Studium, jest zatem bezsporna. Miejscowy plan narusza zatem ustalenia Studium w tym zakresie, a w konsekwencji zarzut skargi dotyczący niezgodności postanowień planu z zapisami Studium okazał się uzasadniony, co oznacza naruszenie art. 9 ust. 4 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. i stanowi istotne naruszenie zasad sporządzenia planu, o których mowa w art. 28 ust. 1 u.p.z.p.
Sąd ocenia natomiast jako nietrafne pozostałe zarzuty skargi Wojewody.
Nie jest zasadny zarzut dotyczący sprzeczności przedmiotowego planu z ustaleniami studium poprzez brak wskazania w planie konkretnych miejsc dopuszczalnej lokalizacji poszczególnych wież siłowni wiatrowych. Analiza studium, w szczególności w zakresie wytycznych do ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego odnoszących się do parków wiatrowych (Rozdział 3.6.8 "Energetyka wiatrowa") pozwala przyjąć, że badana uchwała jest w tym zakresie zgodna z ustaleniami studium. Określone na rysunku studium rejony potencjalnej lokalizacji wież elektrowni wiatrowych stanowią jedynie oznaczenie informacyjne. Wprawdzie stwierdza się w studium, że szczegółowe rozmieszczenie punktowych terenów w obszarze nastąpi na etapie sporządzenia planów miejscowych, nie wynika jednak z tego konieczność ustalenia w planie miejsc poszczególnych wież. Ponadto w studium w wytycznych dla ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego sporządzanych dla potrzeb lokalizacji elektrowni wiatrowych (str. 112 studium) dopuszczono ustalenie szczegółowej lokalizacji poszczególnych wież wiatrowych oraz towarzyszącej infrastruktury, wchodzących w skład projektowanego parku wiatrowego, na etapie projektu budowlanego. Zasadne jest tym samym wyjaśnienie pełnomocnika rady, że plan określa jedynie potencjalne tereny lokalizacji siłowni wiatrowych. Szczegółowa lokalizacja nie może być utożsamiana ze wskazaniem punktowego umiejscowienia poszczególnych wież.
Chybiony jest także zarzut, że w kontrolowanym planie nie wyznaczono "stref ochronnych" dla dróg publicznych, wód powierzchniowych, lasów i terenów planowanych zalesień. Przede wszystkim taki obowiązek nie wynika ze studium, nie został zawarty wśród wytycznych do miejscowych planów sporządzanych dla potrzeb lokalizacji elektrowni wiatrowych. Niemniej zalecenia studium, z których wojewoda wywodzi konieczność wyznaczenia wymienionych stref ochronnych, odnoszą się do takich uwarunkowań przestrzennych lokalizacji elektrowni wiatrowych, których skutkiem jest ograniczenie obszarowe polegające na wyłączeniu z możliwości lokalizacji tych elektrowni. Tak więc skoro według planu miejscowego nie jest możliwa lokalizacja elektrowni wiatrowej w trasach przebiegu dróg publicznych, na terenach lasów planowanych zalesień oraz wód powierzchniowych, co wynika z rysunku planu, a także z treści postanowień § 4 ust. 2 pkt 1 i 2 zaskarżonej uchwały, gdzie mowa jest między innymi o granicach lokalizacji wież elektrowni z odwołaniem się do rysunku planu oraz linii rozgraniczających tereny 01.EW/R i 02 EW/R oraz granicami ich stref ochronnych, nie można mówić o sprzeczności w tym zakresie ze studium.
Trzeba też zauważyć, że w planie ustalono obowiązujące zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego dla całego obszaru objętego planem (Rozdział 2, § 4 ust. 2 pkt 2 zaskarżonej uchwały), przewidujące, że w granicach obszaru objętego planem obowiązuje zakaz przeznaczania gruntów rolnych do zalesienia, poza granicami terenów, dla których ustalono w planie przeznaczenie terenu: lasy (ZL). Także ograniczenia w zainwestowaniu w odniesieniu do dróg publicznych zostały w kontrolowanym planie szczegółowo zapisane w Rozdziale 4 uchwały zatytułowanym "Ustalenia zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji infrastruktury technicznej". Zalecenie studium, aby uwzględnić w tworzonym planie trasy przebiegu dróg publicznych stanowiących ciągi ruchu turystycznego wraz ze strefą ochronną przedpola widokowego zostało w kontrolowanej uchwale uwzględnione np. poprzez zakaz lokalizacji obiektów i podejmowania przedsięwzięć mogących degradować walory przyrodnicze i krajobrazowe Parku "[..]" (§ 4 ust. 2 pkt 10 zaskarżonej uchwały).
Niemniej zważywszy na charakter studium, które nie jest przepisem prawa miejscowego, lecz aktem kierownictwa wewnętrznego, jego ogólne zalecenia powinny być realizowane w planie w taki sposób, by można było ocenić zgodność planu ze studium. Wspomniane wytyczne do planów zawarte w studium jednoznacznie wskazują jedynie na obowiązek wyznaczenia strefy ochronnej akustycznej oraz strefy odległości elektrowni wiatrowej od zabudowań (minimalnej, 400 m) i w tym właśnie zakresie, jak już o tym była mowa, plan nie realizuje zaleceń studium, co oznacza brak zgodności uchwały ze studium.
Następnie za chybiony sąd orzekający ponownie uznał zarzut organu nadzoru dotyczący braku w planie ustaleń w zakresie ochrony ładu przestrzennego oraz krajobrazu kulturowego. Zaskarżona uchwała zawiera szereg postanowień związanych z wymogami zachowania ładu przestrzennego (np. zakaz zabudowy terenów rolnych, zakaz zalesiania) oraz z wymogami ochrony krajobrazu kulturowego np. poprzez zakaz lokalizacji obiektów i podejmowania przedsięwzięć mogących degradować walory przyrodnicze i krajobrazowe w otulinie Parku Krajobrazowego "[..]". Wyznaczona też została strefa częściowej ochrony archeologiczno-konserwatorskiej oraz ograniczonej ochrony archeologiczno-konserwatorskiej, w związku z ujęciem stanowisk archeologicznych w wojewódzkiej ewidencji zabytków (zob. Rozdział 2, § 4 ust. 3 uchwały). Wojewoda zarzuca brak postanowień kształtujących ład przestrzenny, mimo że jak sam przyznaje, zaskarżona uchwała zawiera takie postanowienia. Sąd orzekający w niniejszym składzie stoi na stanowisku, że postanowienia dopuszczające typ zabudowy bądź zakazujące jakiejś zabudowy mieszczą się wśród zasad kształtujących ład przestrzenny, skoro niniejszy plan obejmuje przestrzeń niezabudowaną.
Niezasadny okazał się także zawarty w skardze zarzut braku uzgodnień projektu przedmiotowego planu z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym w zakresie uwarunkowań i przebiegu trasy linii 110 kV (dotyczący higieny radiacyjnej). Jak wynika z treści uchwały, na obszarze objętym planem dopuszczono lokalizację linii elektroenergetycznych WN (110 kv), jak o tym mowa w § 6 ust. 1 pkt 5, § 7 ust. 1 pkt 3. W § 12 ust. 2 ustalono zaś minimalne odległości elektrowni wiatrowych zlokalizowanych w pobliżu tras istniejących i projektowanych linii 110 kv od tej linii elektroenergetycznej. Niemniej brak takiego uzgodnienia (co jest niesporne), nie narusza prawa, bowiem nie było ono wymagane, jak słusznie twierdzi się w odpowiedzi na skargę. Pozostaje w istocie niesporne, że w aktach planistycznych znajduje się pozytywna opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 3 sierpnia 2010 r. nr [..] dotycząca proponowanego zakresu i stopnia szczegółowości informacji wymaganych w prognozie oddziaływania na środowisko, wydana na podstawie art. 53 i art. 58 pkt 3 ustawy środowiskowej oraz postanowienie z dnia 25 sierpnia 2011 r. pozytywnie uzgadniające przedłożony projekt planu miejscowego, podjęte na podstawie art. 17 pkt 7c i art. 24 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 4 ust. 2 wspomnianej ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków, art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., nr 212, poz. 1263), w związku z art. 54 ust. 1 i 3 i art. 58 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. nr 199, poz. 1227, ze zm.). Nowela z dnia 25 czerwca 2010 r. weszła w życie z dniem 21 października 2010 r., a jej przepis art. 4 ust. 2 przewiduje, że do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu lub studium, a postępowanie nie zostało zakończone do dnia wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to w niniejszej sprawie, że w szczególności w zakresie kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej w procedurze planistycznej stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z przepisem art. 58 ust. 1 pkt 3 ustawy środowiskowej (w stanie prawnym aktualnym z daty podjęcia procedury planistycznej) organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej właściwym w sprawach opiniowania i uzgadniania w ramach strategicznych ocen oddziaływania na środowisko jest państwowy powiatowy inspektor sanitarny - w przypadku miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania wewnętrznego gmin.
Niewątpliwie zatem w zakresie wynikającym z ustawy środowiskowej zarówno Prognoza oddziaływania na środowisko sporządzona na etapie kontrolowanego planu jak i projekt niniejszego planu zostały zaopiniowane i uzgodnione przez właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.
Wojewoda zarzucił również brak powtórnego wyłożenia projektu planu wskutek zmian dotyczących wysokości opłaty stawki procentowej. Stosownie do treści art. 19 ust. 1 u.p.z.p., jeżeli rada gminy stwierdzi konieczność dokonania zmian w przedstawionym do uchwalenia projekcie planu miejscowego, w tym także w wyniku uwzględnienia uwag do projektu planu - czynności, o których mowa w art. 17, ponawia się w zakresie niezbędnym do dokonania tych zmian. Zgodnie z ust. 2 przedmiotem ponowionych czynności może być jedynie część projektu planu objęta zmianą. Jak wynika z treści przytoczonego przepisu ponowienie czynności odbywa się jedynie w "niezbędnym zakresie". Zarzut ten również jest bezzasadny. Niesporne jest, że obniżenie stawki planistycznej nie nastąpiło wskutek uwzględnienia uwag po wyłożeniu projektu planu, lecz z inicjatywy rady gminy. W tym względzie sąd uwzględnił stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z dnia 19 października 2015 r., wydanym w analogicznej sprawie dotyczącej uchwały Rady Gminy z dnia 26 czerwca 2012 r. nr XV/113/12 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów predysponowanych pod lokalizację siłowni wiatrowych w południowej części obrębu geodezyjnego C. w gminie B., według którego kryterium dla ponowienia określonych czynności powinien być stopień modyfikacji treści projektu uchwały w stosunku do projektu uchwały sprzed uwzględnienia uwag (str. 21 uzasadnienia wyroku NSA z 19 października 2015 r., sygn. akt II OSK 279/14, według numeracji w aktach niniejszej sprawy). Uwzględniając charakter dokonanej zmiany, polegającej na obniżeniu stawek planistycznych uznał NSA, że brak czynności polegającej na ponowieniu wyłożenia planu nie stanowił istotnego naruszenia trybu uchwalania planu, po myśli art. 28 ust. 1 u.p.z.p.
Wiążąca jest również orzekający obecnie sąd wojewódzki ocena zawarta we wskazanym wyżej wyroku NSA co do tego, że w prognozie oddziaływania na środowisko sporządzonej w toku prac planistycznych zawarto ocenę wpływu skumulowanego przedsięwzięć związanych z lokalizacją parków wiatrowych, odnosząc się do ustaleń zawartych w zmienionym studium. Zakres i stopień szczegółowości informacji wymaganych w prognozie oddziaływania na środowisko został uzgodniony z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska oraz Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym. Istotne jest również, że w aktach administracyjnych znajduje się postanowienie RDOŚ z dnia 22 sierpnia 2011 r. pozytywnie uzgadniające projekt planu.
Mimo tego, że większość zarzutów skargi nie została uwzględniona, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ocenił, że Rada Gminy B. podjęła w dniu 26 czerwca 2012 r. uchwałę w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów predysponowanych pod lokalizację siłowni wiatrowych w obrębie geodezyjnym S. i C. w gminie B. z istotnym naruszeniem zasad sporządzania planu miejscowego. Uzasadnia to stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, która to nieważność wywołuje skutki także w stosunku do skarg wniesionych przez B. Z. – G., J. G., P. S. i R. S., skutkując uwzględnieniem wszystkich skarg, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Stwierdzenie – w sprawie ze skargi jednego podmiotu – zaistnienia przesłanek stwierdzenia nieważności konkretnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z uwagi na naruszenie zasad jego sporządzania (co zaistniało w niniejszym stanie faktycznym), daje podstawę do uwzględnienia skargi innych podmiotów, których interes prawny został naruszony, na ten sam plan (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2016 r., II OSK 2083/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na podstawie art. 200 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zasądził od Gminy B. solidarnie na rzecz B. Z. – G. i J.G. kwotę 300 zł tytułem zwrotu wpisu od skargi oraz – z tego samego tytułu - na rzecz R. S. – kwotę 300 zł, a także na rzecz P. S. – kwotę 300 zł. Z kolei, w oparciu o art. 205 § 2 P.p.s.a. sąd zasądził na rzecz skarżących B. Z. – G., J. G., R. S., P. S. solidarnie kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. W odniesieniu do poniesionych przez skarżących kosztów zastępstwa procesowego Sąd uznał, że zwrot ten przysługuje skarżącym w wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu jednego pełnomocnika. Takie stanowisko zaprezentowano między innymi w postanowieniach z 10 września 2014 r. (I OZ 713/14), z 20 listopada 2014 r. (I OZ 1035/14) i 15 maja 2015 r. (I OZ 106/15) dostępnych na https://cbois.nsa.gov.pl. Wskazano w nich, że dla określenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego nieistotny jest fakt, że występuje w niej dwoje skarżących, lecz to, że w ich imieniu działa jeden pełnomocnik z wyboru. Ten ostatni pogląd wzmacnia także stanowisko Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 30 stycznia 2007 r. III CZP 130/06 potwierdzającej aktualność uchwały własnej z dnia 20 grudnia 1963 r. III PO 17/63 (OSNCP 1964, nr 6, poz. 107) wywiódł, że współuczestnikom procesu zastąpionym przez jednego adwokata, w razie wygrania przez nich sprawy, sąd przyznaje zwrot kosztów procesu z tytułu poniesionych przez nich wydatków na opłacenie pełnomocnika procesowego w wysokości jednego wynagrodzenia i pomimo że uchwała ta odnosiła się do tzw. współuczestnictwa materialnego uregulowanego w procedurze cywilnej w art. 72 § 1 pkt 1 kpc, gdyż w takiej sprawie zwrócono się z pytaniem prawnym, to z jej uzasadnienia wynika reguła mająca zastosowanie do każdego rodzaju współuczestnictwa. Sąd Najwyższy w powołanej uchwale opublikowanej w zbiorze Lex nr 212453 trafnie bowiem stwierdził: "Sprawa jest jedna, bez względu na liczbę występujących w niej osób i strona też jest jedna, również wtedy gdy przy pełnomocnictwie procesowym – w jej charakterze występuje kilka podmiotów. Wielopodmiotowy charakter strony w danej sprawie nie stanowi wyodrębnionego kryterium ustalania kosztów związanych z zastępstwem procesowym. Rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz niezbędny (lub wymagany) nakład pracy radcy prawnego, a więc przesłanki ustalania wynagrodzenia umownego, stanowią okoliczności mogące uzasadniać przyznanie w ramach zwrotu kosztów procesu opłat przewyższających stawki minimalne". Pomimo odrębności obu procedur sądowych stanowisko to w pełni zasługuje na akceptację.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło