II SA/Gd 218/18

WyrokWSA w Gdańsku2018-06-20

Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Magdalena Dobek-Rak, Mariola Jaroszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla zabudowy zagrodowej, gdy wnioskodawcy posiadają gospodarstwo rolne o powierzchni przekraczającej średnią w gminie, można zastosować przepis art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wyłączający zasadę dobrego sąsiedztwa, jeśli planowana zabudowa nie jest funkcjonalnie powiązana z istniejącym gospodarstwem rolnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli wnioskodawcy posiadają gospodarstwo rolne o powierzchni przekraczającej średnią w gminie, przepis art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wyłączający zasadę dobrego sąsiedztwa dla zabudowy zagrodowej, może być zastosowany tylko wtedy, gdy planowana zabudowa jest funkcjonalnie powiązana z istniejącym gospodarstwem rolnym. W sytuacji, gdy wnioskowana zabudowa nie spełnia tego kryterium, organy prawidłowo odmówiły ustalenia warunków zabudowy, powołując się na naruszenie zasady dobrego sąsiedztwa.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się ustalenia warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego i gospodarczego na działce rolnej. Organy administracji odmówiły, uznając, że działka nie stanowi gospodarstwa rolnego o minimalnej powierzchni 1 ha i że brak jest zabudowy sąsiedniej pozwalającej na określenie wymagań dla nowej zabudowy. Skarżący podnieśli, że posiadają duże gospodarstwo rolne i że nie powinna mieć zastosowania zasada dobrego sąsiedztwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że planowana zabudowa nie jest funkcjonalnie powiązana z istniejącym gospodarstwem rolnym, a tym samym nie można zastosować przepisu wyłączającego zasadę dobrego sąsiedztwa, a sama inwestycja naruszałaby tę zasadę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2018 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi E. W. i W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę. E. W. i W. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 stycznia 2018 r., sygn. akt [..], którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 10 października 2017 r., nr [..], o odmowie ustalenia na rzecz E. W. i W. W. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną (nowa zabudowa zagrodowa), na działce nr [..] w obrębie geodezyjnym L. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z dnia 20 października 2017 r. Wójt Gminy, po rozpoznaniu wniosku E. W. i W. W. o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną (nowa zabudowa zagrodowa), na działce nr [..] w obrębie geodezyjnym L., odmówił ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Podstawą rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji było ustalenie, że działka inwestycyjna została wydzielona z niezabudowanego gospodarstwa rolnego położonego na niezabudowanych terenach rolnych. W związku z tym, że w obszarze analizowanym wyznaczonym wokół działki inwestowanej w odległości 270 m, brak jest jakiejkolwiek zabudowy, nie jest możliwe określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji mieszkalnej, cech i wskaźników kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto organ zwrócił uwagę, że wniosek dotyczy budowy budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego – zabudowy zagrodowej. W związku z tym wyjaśnił, że siedlisko (zabudowa zagrodowa) jest elementem składowym gospodarstwa rolnego, na którym posadowiony jest dom mieszkalny i zabudowania gospodarcze, przy czym w świetle ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, gospodarstwem rolnym jest gospodarstwo rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego, o obszarze nie mniejszym niż 1,0 ha użytków rolnych. W związku z tym, przedmiotowa działka o powierzchni 0,3015 ha, czyli mniejszej niż 1,0 ha użytków rolnych, nie stanowi gospodarstwa rolnego i nie można na niej lokalizować siedliska (zabudowy zagrodowej). W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podnieśli, że organ nieprawidłowo wyznaczył obszar analizowany oraz, że w sprawie nie powinna mieć zastosowania zasada dobrego sąsiedztwa. W tym zakresie wyjaśnili, że średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego w gminie wiejskiej S.wynosi 9,57 ha, zaś obszar gospodarstwa rolnego inwestorów wynosi 71,9528 ha, w tym w miejscowości L. 14,6086 ha. Odnosząc się do zarzutów odwołania Wójt Gminy załączył opinię mgr inż. arch. A. P. – J., która sporządzała analizę urbanistyczną. W opinii tej wskazano, że przyjęty promień terenu analizowanego 270 m, jest większy od minimalnego promienia dla działki nr [..], który wynosi 225 m. Niezależnie od powyższego brak jest podstaw do dalszego zwiększania terenu analizowanego i dopuszczenia do zabudowy nowych, dużych terenów rolnych, bowiem działki nr [..]-[..] są oddzielone od zurbanizowanych terenów O. naturalną przegrodą w postaci zadrzewionego wzniesienia – tworzą je działki nr [..], [..] w O. i działki nr [..]-[..] w L. Ponadto w opinii wskazano, że inwestorzy posiadają gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni 75,42 ha, na działce nr [..] w O. posiadają zespół zabudowy mieszkaniowej z licznymi obiektami gospodarczo-garażowymi, inwentarskimi i budynkiem mieszkalnym oraz uzyskali decyzję o warunkach zabudowy na budowę nowego budynku mieszkalnego związanego z tym zespołem zabudowy. Dodatkowo uzyskali inne decyzje o warunkach zabudowy na budowę nowego zespołu zabudowy zagrodowej dla obsługi gospodarstwa rolnego, jednakże ich nie skonsumowali. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 26 stycznia 2018 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy za prawidłowe uznał wyznaczenie obszaru analizowanego w odległości 270 m oraz podzielił pogląd o braku podstaw do dalszego jego rozszerzania. Odnosząc się do kwestii zastosowania w niniejszej sprawie zasady dobrego sąsiedztwa organ nie zgodził się ze stanowiskiem skarżących o braku podstaw do zastosowania tej zasady z uwagi na to, że wniosek dotyczy zabudowy zagrodowej. W tym zakresie wyjaśnił, że wyłączenie, o którym mowa w art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1073 ze zm.) dalej zwanej u.p.z.p., dotyczy tylko sytuacji, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z zabudową zagrodową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie, zaś inwestorzy posiadają gospodarstwa rolne o obszarze 71,9528 ha, podczas gdy średnia powierzchnia takich gospodarstw w gminie wynosi 9,57 ha. Ponadto, zdaniem Kolegium przedmiotowy wniosek w ogóle nie dotyczy zabudowy zagrodowej, o której mowa w § 2 pkt 1 lit. c i pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz.U. Nr 164, poz. 1589), stanowiącego akt wykonujący przepisy ustawy o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym. Zabudowy przedmiotowej działki nie sposób bowiem powiązać z konkretnym gospodarstwem rolnym, a ponadto inwestorzy posiadają na działce nr [..] w O. zespół zabudowy zagrodowej oraz uzyskali decyzję o warunkach zabudowy na budowę nowego budynku mieszkalnego związanego z tym zespołem zabudowy. W skardze skarżący zarzucili naruszenie art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., gdyż ich zdaniem postępowanie było prowadzone w sposób nie pogłębiający zaufania do organów administracji, a ponadto nie wyjaśniono w sposób wyczerpujący istotnych dla sprawy okoliczności i błędów w ustalonym stanie faktycznym. Zdaniem skarżących w sprawie dokonano błędnej interpretacji i zastosowania art. 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez uznanie, że planowana inwestycja prowadzi do naruszenia ładu architektonicznego i przestrzennego oraz pozostaje w sprzeczności z uwarunkowaniami społeczno-gospodarczymi. Skarżący ponownie wskazali na niewłaściwe zastosowanie art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. i niezastosowanie art. 61 ust. 4 tej ustawy. Według nich błędnie przyjęto, że nie ma podstaw do rozszerzenia obszaru objętego analizą, zaś sama inwestycja nie spełnia warunków do wyłączenia zasady dobrego sąsiedztwa. Powyższe wynikało z błędnego rozumienia przez organ definicji pojęcia zabudowy zagrodowej, czym naruszono art. 2 pkt 2 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego oraz art. 553 Kodeksu cywilnego. W szczególności, choć w zaskarżonej decyzji stwierdzono, że zabudowy przedmiotowej działki nie sposób powiązać z konkretnym gospodarstwem, okoliczności tej żaden z organów nie badał. Tymczasem skarżący wielokrotnie wskazywali, że mają gospodarstwo o wielkości 71,9528 ha, w tym wyodrębniony obszar w L. o powierzchni 14,6086 ha. W związku z tym, jeżeli organ uznawał za zasadne dokonanie ustaleń w zakresie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy powstaniem zabudowy zagrodowej, a prowadzeniem gospodarstwa rolnego, winien to uczynić. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Kontrola legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, polegająca na badaniu zgodności z prawem postępowania prowadzonego przez organ administracji oraz wydanego w jego wyniku rozstrzygnięcia, doprowadziła Sąd do wniosku, że wydano ją zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego, prawidłowo stosując przepisy prawa materialnego do kompleksowo ustalonego i wszechstronnie ocenionego stanu faktycznego sprawy. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji są przepisy ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1073), zwanej dalej u.p.z.p., w tym art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Stosownie do zasady wyrażonej w art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. każdy ma prawo w granicach określonych ustawą do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego lub osób trzecich. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobu zagospodarowania i warunków zagospodarowania terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zagospodarowania terenu, przy czym sposób zagospodarowania terenu dla innych inwestycji (niż określone w pkt 1) ustala się w drodze decyzji o warunkach zagospodarowania. Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Sposób ustalania warunków wskazanych w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. został określony w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588 ze zm.), zwanym dalej rozporządzeniem. Oznacza to, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego umożliwia się, na zasadzie wyjątku, realizację inwestycji na warunkach określonych przez organy administracji, według ściśle ustalonych reguł przewidzianych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. oraz rozporządzeniu dla zachowania ładu przestrzennego i zasady dobrego sąsiedztwa. Zasadę dobrego sąsiedztwa, zwaną także zasadą podobieństwa (kontynuacji), statuuje przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Przystępując do oceny, czy możliwe jest ustalenie dla danego zamierzenia warunków zabudowy, należy dokonać analizy i ustalić, czy zabudowa na terenie sąsiadującym z terenem, na którym inwestor zamierza zrealizować nową inwestycję, jest taka, że sposób wykonania tej zabudowy pozwala na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy. W konsekwencji, aby można było ustalić warunki dla nowej zabudowy, a więc rozważyć, czy zachodzą wymagane prawem przesłanki, na terenie sąsiadującym musi znajdować się co najmniej jeden obiekt, gdyż tylko wówczas będzie możliwe ustalenie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektu budowlanego, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Brak na określonym obszarze obiektu o podobnych parametrach skutkuje odmową wydania decyzji o warunkach zabudowy. Natomiast w sytuacji, gdy istnieje co najmniej jeden podobny obiekt, organ ma obowiązek rozważyć pozostałe przesłanki, określone w ustawie oraz aktach wykonawczych do ustawy, determinujące możliwość wydania warunków zabudowy (zob. wyrok NSA z 20.08.2013 r., II OSK 838/12, LEX nr 1559916; a także A. Despot-Mładanowicz [w:] M. Wierzbowski, A. Plucińska-Filipowicz (red.) Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Warszawa 2016 r., s. 616-617). Jednocześnie obiekt znajdujący się na terenie sąsiadującym musi być zrealizowany w taki sposób, aby możliwe było ustalenie tych funkcji, parametrów, cech i wskaźników. Z kolei w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. ustawodawca ograniczył możliwość stosowania zasady dobrego sąsiedztwa wyrażonej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. stanowiąc, że przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej w przypadku, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Wskazany przepis znajduje zastosowanie w razie łącznego spełnienia następujących przesłanek: 1. planowana zabudowa musi mieć charakter zabudowy zagrodowej, 2. zabudowa ta musi być funkcjonalnie związana z już istniejącym gospodarstwem rolnym, 3. gospodarstwo to musi przekraczać średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Łączne spełnienie powyższych przesłanek umożliwia ustalenie warunków zabudowy z pominięciem wymogów zasady dobrego sąsiedztwa. Z taką sytuacją jednak nie mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie, co wbrew zarzutom skargi w sposób prawidłowy uzasadnił organ w zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie skarżący ubiegali się o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego o powierzchni 250 m2 oraz budynku gospodarczego na działce nr [..] w L. o powierzchni 0,3015 ha. W toku postępowania organ ustalił, że skarżący są właścicielami gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni 71,9528 ha, położonego na obszarze dwóch miejscowości L. i O., z czego około 16,87 ha znajduje się w O., a 58,55 ha w L. Na działce nr [..] w O. skarżący posiadają zespół zabudowy zagrodowej z obiektami gospodarczo-garażowymi, inwentarskimi i budynkiem mieszkalnym związanym z tym zespołem zabudowy. Ujawniono również, że skarżący uzyskali decyzję ustalającą warunki zabudowy dla zabudowy zagrodowej dla innej działki wchodzącej w skład całego gospodarstwa, tzn. działki nr [..]. Jednocześnie wyjaśniono, że w 2013 r. uzyskali również warunki zabudowy dla zabudowy zagrodowej na działce nr [..], które jednak uległy dezaktualizacji wobec ich niewykorzystania i podziału działki nr [..] na 21 mniejszych działek, w tym między innymi działkę nr [..]. W tych okolicznościach nie budziło wątpliwości Sądu, że działka, dla której skarżący ubiegali się o warunki zabudowy, jest jedną z działek wchodzącą w skład gospodarstwa rolnego, którego są właścicielami. Jeśli gospodarstwo to składa się z kilku działek, a na jednej z nich, tj. o nr [..] w O., zlokalizowane są zabudowania składające się na siedlisko (zabudowa zagrodowa), w tym dom mieszkalny, obiekty gospodarczo – garażowe oraz inwentarskie, realizujące potrzeby życiowe rolnika i jego rodziny oraz służące jako zaplecze dla prowadzonej przez niego działalności rolnej, to zadaniem organu rozpoznającego wniosek skarżących było ustalenie, czy wnioskowana zabudowa na działce nr [..] będzie miała charakter zabudowy zagrodowej związanej funkcjonalnie z istniejącym już gospodarstwem rolnym skarżących. W tym miejscu wyjasnić należy, że przy interpretacji pojęcia "zabudowy zagrodowej" należy odwołać się do wykładni językowej, albowiem ustawodawca w u.p.z.p. nie zdefiniował tego pojęcia, a w orzecznictwie administracyjnym ugruntował się pogląd, że pojęcie "zabudowy zagrodowej" w rozumieniu § 3 pkt 3 powołanego już rozporządzenia nie może być uznane za definicję legalną "zabudowy zagrodowej" (por. szerzej Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2016 r., sygn. akt II OSK 101/15, oraz powołane tam orzeczenia, dostępne są na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Istota tej wykładni polega na ustaleniu znaczenia przepisu na podstawie znaczenia użytych wyrażeń i słów w języku potocznym (tak J. Wróblewski, Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1988, s. 130). W języku potocznym wyraz "zabudowa" oznacza ogół zabudowań na jakimś terenie (zob. M. Bańko (red.) Słownik języka polskiego, Warszawa 2007, T. 6, s. 264). Natomiast "zagroda" to podwórze z zabudowaniami należące do jednego rolnika (M. Bańko, op.cit., str. 288). "Zagroda" to także dom wiejski z podwórzem i zabudowaniami gospodarskimi (tak S. Skorupka, H. Anderska, Z. Łempicka (red.), Mały słownik języka polskiego, Warszawa 1969, s. 965). Wobec tego przy stosowaniu wykładni językowej, pojęcie "zabudowa zagrodowa" oznacza ogół zabudowań z domem mieszkalnym (wiejskim), znajdujących się na podwórzu należącym do jednego rolnika (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 września 2016 r., II SA/Gd 297/16, LEX nr 2120091). W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie wskazanemu zadaniu sprostały ustalając, że planowana zabudowa nie ma charakteru zabudowy zagrodowej pomimo tego, że skarżący planowali jej zlokalizowanie na terenie działki rolnej, albowiem nie jest funkcjonalnie powiązana z dotychczasowym gospodarstwem rolnym skarżących. W konsekwencji organy prawidłowo uznały, że należy wyłączyć możliwość zastosowania do ustalenia wnioskowanych warunków zabudowy trybu z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. W ocenie Sądu skarżący nie wykazali, że wnioskowana zabudowa będzie służyć prowadzeniu istniejącego gospodarstwa rolnego. Co prawda w sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący posiadają gospodarstwo rolne o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie, wynoszącą 9,57 ha, podczas gdy skarżący prowadzą gospodarstwo rolne o powierzchni 71,9528 ha. Gospodarstwo to nie tworzy jednak zwartego kompleksu, lecz obejmuje kilka działek, w tym m.in. działkę nr [..] w L. oraz działkę nr [..] w O., na której znajduje się już zabudowa siedliskowa, funkcjonalnie powiązana z ww. gospodarstwem. Oznacza to, że działka nr [.] nie może być rozpatrywana jako samodzielne gospodarstwo rolne i analizowana, jak tego oczekują skarżący, w świetle art. 2 pkt 2 ustawy o ustroju rolnym i art. 553 Kodeksu cywilnego, gdyż stanowi ona element większej całości, czyli gospodarstwa rolnego skarżącego o powierzchni 71,9528 ha. Skarżący nie wykazali jednak w toku postępowania, w jaki sposób planowana zabudowa będzie funkcjonalnie powiązana z istniejącym gospodarstwem skarżących, które ma już zapewnione zaplecze zagrodowe na działce nr [..] w O. oraz możliwości zagospodarowania w ten sposób kolejnej działki wchodzącej w skład gospodarstwa, tj. działki nr [..]. Skarżący nie wskazali żadnych okoliczności, które świadczyłyby o powiązaniu planowanej nowej zabudowy zagrodowej na działce nr [..] z istniejącym gospodarstwem skarżących. Sam fakt położenia nowej zabudowy na jednej z działek wchodzących w skład całego kompleksu tworzącego gospodarstwo skarżących, nie przesądza jeszcze o jej charakterze jako zabudowy zagrodowej, czyli obiektów mieszkalnych i gospodarczo – inwentarskich, które służyć będą zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych skarżących oraz prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Tego rodzaju potrzeby skarżących bowiem w ramach wskazanego gospodarstwa rolnego zaspakaja już zabudowa zagrodowa na działce nr [..] w O., a wobec uzyskania decyzji o warunkach zabudowy na działce nr [..], również w perspektywie kolejne zabudowania zagrodowe. Natomiast wskazane przez skarżących w skardze okoliczności uzasadniające, ich zdaniem, związek funkcjonalny planowanej inwestycji z gospodarstwem, to jest zamiar zmiany miejsca zamieszkania przez skarżących bądź podziału gospodarstwa pomiędzy dorosłe dzieci, takiego związku nie uzasadniają. W trakcie postępowania skarżący nie powołali się na chęć zmiany miejsca zamieszkania, czyniąc to dopiero w skardze, więc nie sposób zarzucić organom naruszenia przepisów postępowania w zakresie ustalenia związku pomiędzy planowaną zabudową a ich gospodarstwem w takiej sytuacji. Natomiast powoływanie się na ewentualne plany związane z podziałem gospodarstwa pomiędzy dzieci pozostaje bez wpływu na ocenę charakteru planowanej zabudowy. Charakter ten bowiem należy odnosić do obecnego stanu gospodarstwa skarżących, do jego powierzchni i uwarunkowań związanych z już istniejącą zabudową zagrodową. Natomiast realizacja planów związanych z rozdysponowaniem gruntów pomiędzy dorosłe dzieci skarżących doprowadzi do powstania nowych gospodarstw rolnych, których właścicielami nie będą już skarżący, ale ich dzieci i warunki zabudowy będą rozważane już w innych okolicznościach odnoszących się do tych nowych gospodarstw. Z dokumentacji przedłożonej przez skarżących w toku postępowania wynika, że działka nr [..] nadal pozostaje własnością skarżących i wchodzi w skład ich gospodarstwa rolnego. Mając powyższe okoliczności na uwadze należy zgodzić się ze stanowiskiem organów, że wnioskowane do ustalenia warunków zabudowy przedsięwzięcie na działce nr [..] nie będzie stanowić zabudowy zagrodowej powiązanej z gospodarstwem rolnym prowadzonym przez skarżących, a tylko w takim przypadku możliwe byłoby zastosowanie trybu z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. W ocenie Sądu funkcjonalne powiązanie gospodarstwa skarżących z zabudową siedliskową na działce nr [..] w O. oraz brak wykazania przez skarżących potrzeby zlokalizowania na działce nr [..] nowych zabudowań służących zaspokajaniu wyłącznie ich indywidualnych potrzeb mieszkaniowych oraz gospodarczych, nie pozwalają na przyjęcie, że wnioskowane przedsięwzięcie będzie stanowić zabudowę zagrodową funkcjonalnie powiązaną z gospodarstwem skarżących. W konsekwencji organy prawidłowo przystąpiły do analizy uwarunkowań nowej zabudowy w światle art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. i po jej przeprowadzeniu trafnie przyjęły, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanego przedsięwzięcia, gdyż prowadziłoby to do naruszenia zasady dobrego sąsiedztwa. Powyższe ustalenia zostały poczynione przez organy w oparciu o prawidłowo przeprowadzoną analizę urbanistyczno-architektoniczną wykonaną przez uprawnionego architekta - urbanistę A. P.-J., celem ustalenia czy wnioskowana budowa budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego spełnia kryterium dobrego sąsiedztwa. W związku z powyższym należy wskazać, że właściwie wyznaczony został obszar analizowany, stosownie do przepisów § 3 w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaś przeprowadzona analiza funkcji i cech zabudowy pozwoliła na przyjęcie, że teren planowanej inwestycji położony jest na obszarze rolniczym, a w obszarze analizowanym nie ma budynków mieszkalnych jednorodzinnych dostępnych z tej samej drogi publicznej, co działka objęta wnioskiem. Oznacza to, że realizacja wnioskowanego przedsięwzięcia prowadziłoby do naruszenia zasady dobrego sąsiedztwa, wynikającej z treści art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., której celem jest zagwarantowanie ładu przestrzennego. Zasada dobrego sąsiedztwa wymaga dostosowania wnioskowanej zabudowy do istniejącego stanu zagospodarowania obszaru, w szczególności do stanu dotychczasowej zabudowy, jej cech i parametrów o charakterze urbanistycznym. Wyznacznikiem spełnienia ustawowego wymogu są zatem faktyczne warunki panujące do tej pory w obszarze analizowanym. Nowa zabudowa powinna bowiem odpowiadać charakterystyce urbanistycznej (kontynuacja funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, linii zabudowy i intensywności wykorzystania terenu) i architektonicznej (gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych) zabudowy już istniejącej. Brak takiej zabudowy stanowi natomiast istotną przeszkodę w ustaleniu wnioskowanych warunków zabudowy. W związku z powyższym istotne jest prawidłowe wyznaczenie obszaru analizy. Stosownie do wymogów § 3 rozporządzenia w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy (ust. 1). Granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów (ust. 2). W rozpoznawanej sprawie obszar analizowany został wyznaczony w odległości wynoszącej 270 m wokół terenu objętego wnioskiem przy szerokości frontu działki wynoszącej 75 m, co oznacza, że promień obszaru analizowanego przekraczał trzykrotność szerokości frontu działki. W tym miejscu trzeba wskazać, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżących, iż obszar analizowany nie został prawidłowo wyznaczony, ponieważ nie uwzględniono zabudowanych działek o numerach [..]-[..], tworzących z działką inwestowaną całość urbanistyczną. Podkreślić bowiem należy, że wyznaczenie obszaru analizowanego musi znajdować uzasadnienie w zasadzie dobrego sąsiedztwa, a organ w trosce o ochronę i kształtowanie ładu przestrzennego obowiązany jest czuwać nad kontynuacją zabudowy danego obszaru tworzącego urbanistyczną całość. Jak wynika z opinii przedłożonej do akt sprawy autorstwa architekta - urbanisty A. P.-J., wskazane działki, tj. działki o nr [..] i [..] w obrębie geodezyjnym L. i działki o nr [..]-[..] w obrębie geodezyjnym O. nie tworzą całości urbanistycznej z pozostałymi działkami skarżących, w tym działką nr [..] objętą wnioskiem. Ze wskazanej opinii wynika, że działki nr [..]-[..] są oddzielone od zurbanizowanych terenów O. naturalną przeszkodą w postaci wzniesienia, które tworzą działki nr [..] i [..] w O. i działki nr [..]-[..] w L., które dodatkowo są zadrzewione, a we fragmentach stanowią las, powodując, że m.in. działka nr [..] stanowi wyraźnie odrębny teren o zupełnie innym charakterze rolnym. Urbanistka podkreśliła, że nie zaistniały żadne okoliczności do jeszcze większego, niż to miało miejsce, powiększenia obszaru analizowanego. W ocenie Sądu przedłożona opinia jest dowodem dostarczającym wiarygodnych, specjalistycznych informacji o warunkach urbanistycznych obszaru analizowanego, który nie został podważony w toku postępowania żadnym dowodem przeciwnym. Zdaniem Sądu w tych okolicznościach niedopuszczalne byłoby poszerzenie obszaru analizowanego, albowiem zmierzałoby do poszukiwania w dowolnym jego miejscu jakiejkolwiek zabudowy o cechach odpowiadających planowanej inwestycji. W niniejszej sprawie nie wykazano potrzeby architektoniczno – urbanistycznej takiego poszerzenia. W konsekwencji zarzuty skargi w tym zakresie należało uznać za bezzasadne. W świetle powyższych ustaleń Sąd zaakceptował ocenę organów obu instancji, że funkcja rolnicza realizowana na działkach objętych w niniejszej sprawie wyznaczonym prawidłowo obszarem analizowanym nie może stanowić wzorca urbanistycznego dla planowanej zabudowy mieszkaniowej i gospodarczej. W tych okolicznościach brak realizacji zasady dobrego sąsiedztwa wykluczył ustalenie warunków zabudowy dla planowanej nowej zabudowy na działce nr [..]. Ze wskazanych wyżej powodów Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne. W ocenie Sądu bowiem organy rozpoznające niniejszą sprawę procedowały w zgodzie z przepisami k.p.a., w sposób kompleksowy gromadząc materiał dowodowy niezbędny do jej rozstrzygnięcia i dokonując jego wszechstronnej oceny z poszanowaniem reguł określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Tak zgromadzony i oceniony materiał dowodowy stał się podstawą do prawidłowego zastosowania przepisów u.p.z.p. i podjęcia decyzji na podstawie art. 60 ust. 1 i art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., której uzasadnienie spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dostrzegł również takich uchybień w zakresie realizacji zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.) oraz zasady informowania stron (art. 9 k.p.a.), które miałyby wpływ na wynik sprawy. Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że Kolegium, jako organ ponownie merytorycznie rozpoznający sprawę w jej całokształcie, prawidłowo wyjaśniło stronom przesłanki, którymi kierowało się przy załatwieniu sprawy, a okoliczność, że nie spotkały się one z aprobatą skarżących, nie świadczy o zasadności ich zarzutów w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło